Pūtaiao

Te whakamāramatanga o te whakaata auau me te whakaata marara o te mārama

Ki te tū koe i mua i tētahi whakaata papatahi , ka kitea e koe te whakaata o tō mata. Ki te tū koe i te taha o te whakaata, ka kitea tonutia e koe tō mata i muri i a ia? Ka taea e koe te tirotiro anō i tēnei mā te whiti i tētahi rama, i tētahi mea rite rānei ki te whakaata. Ki te anga poutū te rama ki te whakaata, ka kitea te mārama e whakaatahia ana. Engari ki te tū koe i te taha o te whakaata, ka whiti i tētahi rama ki te whakaata, e kore koe e kite i te whakaata!

Pānuitia atu

Te mārama ki te ture o te whakaata o te māramatanga

Ko te whakaata ko te tukanga o te peke whakamuri. Ko te peke whakamuri ko te neke whakamuri nā te mea ka pā ki tētahi mea. Nō reira, ka taea te tautuhi i te whakaata ko te āhuatanga e huri ai te ahunga nekehanga o tētahi mea nā te mea ka pā ki tētahi arai. Ki te whiua e koe he pōro ki te pakitara, ka peke te pōro nā te mea i pā ki te pakitara.

Te Mārama ki te Whakaata o te Mārama

Ina tukuna te mārama e te rā, e tētahi atu pūtake mārama rānei pērā i te mārama hiko, ka haere te mārama mai i te pūtake mārama ki ngā taha katoa. Ina pā te mārama ki tētahi arai pērā i te pukapuka, te pakitara, te whakaata rānei, ka whakaatahia e te arai. He rerekē te ahunga o te mārama whakaata i muri i te pā ki te arai i te ahunga o te mārama i mua i te pā ki te arai. Ka taea te kī ko te whakaata mārama he huihuinga e pā ana te mārama ki tētahi arai kia rerekē ai te ahunga o te nekehanga o te mārama; he rerekē te ahunga o te nekehanga o te mārama i muri i te pā ki te arai i te ahunga o te nekehanga o te mārama i mua i te pā ki te arai.

Pānuitia atu

I mua i te ako i te tātai mō te arotahi pūkohu, kia mārama koe ki ngā ture tohu arotahi pūkohu e whai ake nei.

Ngā Ture Tohu Arotahi Kōpikopiko
- Te tawhiti o te mea
Ki te tukuna he mea mā roto, ka puta mai he hihi mārama tawhiti o te mea kua tohua he pai.
- Te tawhiti o te ahua (s')
Ki te puta he hihi mārama mā roto i te atarangi, kātahi tawhiti atarangi kua tohua he pai (ahua tūturu). Ki te kore te ahua e tukuna e te hihi mārama, kātahi ka tawhiti atarangi tohu kino (ahua mariko).

Pānuitia atu

I mua i te whakatakoto i te tātai mō te karu arotahi kōpiko, kia mārama tuatahi ki ētahi ture mō ngā tohu o te karu arotahi kōpiko.

Ture Tohu Arotahi Kōpiko
- Te tawhiti o te mea
Mena kei te taha kotahi o te karāhe te mea me te ahunga e puta mai ana te hihi mārama, kātahi tawhiti o te mea kua tohua he pai.
- Te tawhiti o te ahua (s')
Ki te puta he hihi mārama mā roto i te atarangi, kātahi tawhiti atarangi kua tohua he pai (ahua tūturu). Ki te kore te ahua e tukuna e te hihi mārama, kātahi ka tawhiti atarangi tohu kino (ahua mariko).

Pānuitia atu

I mua i te arotake i te tauira whakaata pūkohu, kia mārama ki ētahi ture mō ngā tohu whakaata pūkohu.

Ngā Ture Tohu Whakaata Kōpiko
- Te tawhiti o te mea
Mena kei mua i te mata whakaata tētahi mea e whakaata ana i te mārama, te wāhi e whiti ana te mārama mā roto i te mea, kātahi tawhiti o te mea (S) he pai.
- Te tawhiti o te ahua (s')
Mena kei mua te atarangi i te mata whakaata e whakaata ana i te mārama, te wāhi e whiti ai te mārama mā roto i te atarangi, kāti tawhiti atarangi (ngā) he pai (ahua tūturu). Mena kei muri te ahua i te mata whakaata e whakaata ana i te mārama, ki te wāhi kāore te mārama e tika ana mā roto i te ahua, kāti tawhiti atarangi he kino (ahua mariko).

Pānuitia atu

I mua i te whakatakoto i te tātai mō te whakaata kōpiko, me mārama tuatahi ki ētahi ture mō ngā tohu o te whakaata kōpiko.

Ngā Ture Tohu Whakaata Kōpiko
- Te tawhiti o te mea
Mena kei mua i te mata whakaata tetahi mea e whakaata ana i te māramatanga, kātahi tawhiti o te mea (S) he pai.
- Te tawhiti o te ahua (s')
Mena kei mua te atarangi i te mata whakaata e whakaata ana i te mārama, te wāhi e whiti ai te mārama mā roto i te atarangi, kāti tawhiti atarangi (ngā) he pai (ahua tūturu). Mena kei muri te ahua i te mata whakaata e whakaata ana i te mārama, ki te wāhi kāore te mārama e tika ana mā roto i te ahua, kāti tawhiti atarangi he kino (ahua mariko).

Pānuitia atu

Mena kei te taha kotahi o te karāhe pūkohu tētahi mea, ka taea e te karāhe pūkohu te hanga i tētahi āhua o taua mea. Mena e mōhiotia ana te tūranga o te mea i te taha kotahi o te karāhe pūkohu, me pēhea te tuhi i te hanganga āhua o taua mea? Hei whakamārama i tēnei, me kī kei te taha maui o te karāhe pūkohu tētahi mea e whakaaturia ana i te pikitia i raro nei.

Pānuitia atu

Mena kei te taha kotahi o te karāhe kōpiko tētahi mea, ka taea e te karāhe kōpiko te hanga i tētahi āhua o taua mea. Mena e mōhiotia ana te tūranga o te mea i te taha kotahi o te karāhe kōpiko, me pēhea te tuhi i te hanganga āhua o taua mea? Hei whakamārama i tēnei, me kī kei te taha maui o te karāhe kōpiko tētahi mea e whakaaturia ana i te pikitia i raro nei.

Pānuitia atu

Ki te whakatakotoria tētahi mea ki mua i te mata whakaata pūkohu e whakaata ana i te mārama, ka hangaia e te whakaata pūkohu tētahi āhua o taua mea. Ki te mōhiotia te tawhiti o te mea mai i te whakaata pūkohu, me pēhea te tuhi i te āhua o te āhua o taua mea? Hei whakamārama i tēnei, me kī kei te whakatakotoria tētahi mea ki mua i te whakaata pūkohu e whakaaturia ana i te pikitia i raro nei.

Pānuitia atu

Ki te whakatakotoria tētahi mea ki mua i tētahi mata whakaata kōpiko e whakaata ana i te mārama, ka hangaia e te whakaata kōpiko tētahi āhua o taua mea. Ki te mōhiotia te tūranga o te mea i mua i te whakaata kōpiko, me pēhea te tuhi i te āhua o te āhua o taua mea? Hei whakamārama i tēnei, me kī kei te whakatakotoria tētahi mea ki mua i tētahi whakaata kōpiko e whakaaturia ana i te pikitia i raro nei.

Pānuitia atu