Insimu Kagesi

Funda futhi Ingxoxo Yemibuzo Yensimu Kagesi dan Imibuzo Yesibonelo Sensimu Kagesi

Ukuze kube lula ukuqonda amandla kagesi angasebenza kude, kwaqalwa umqondo wensimu. Umqondo wensimu kagesi wathuthukiswa usosayensi waseBrithani uMichael Faraday (1791–1867).

I-Pengertian

Ake sithi induku yengilazi ayisebenzi kahle ngogesi ekuqaleni. Ngemva kokuhlikihlwa ngendwangu, induku yengilazi ishajwa ngogesi. Uma induku yengilazi isinayo ishaja kagesi, ngesikhathi esifanayo kuvela insimu ezungeze induku yengilazi. Uma induku yengilazi ingathathi hlangothi, insimu iyanyamalala esikhaleni. Ngakho-ke ukuba khona kwensimu akuhlukaniseki nokuba khona kweshaja kagesi. Insimu kagesi akuyona uhlobo lwento efana nomoya noma uhlobo lwamagagasi afana namagagasi kagesi, kodwa kunalokho kuyinto ekhiqizwa yishaja kagesi futhi ethinta isikhala esizungeze ishaja kagesi, lapho ithonya layo lizwakala kuphela ngamanye amashaja kagesi.

Ukuhlola ukuthi ikhona yini insimu esikhaleni, kucatshangwa ukuthi ikhona umthwalo wokuhlola kuleso sikhala. Inkokhelo yokuhlola iyinkokhelo (Q) encane kakhulu kangangokuthi ikhiqiza insimu encane kakhulu ngakho-ke inganakwa. Kodwa-ke, inkokhelo yokuhlola ingazwa ithonya lensimu ekhiqizwa amanye amacala kagesi. Inkokhelo yokuhlola ikhona kuphela ukuze kuhlolwe ukuthi ikhona yini insimu kagesi. Uma ikhona, inkokhelo yokuhlola ngokuqinisekile izobhekana nethonya ngesimo amandla kagesi Ngakolunye uhlangothi, uma ingekho khona-ke ngeke kube khona inkokhelo yokuhlola amandla kagesi.

FUNDA FUTHI  Umzamo namandla

Insimu kagesi 1Bheka isithombe esiseceleni.
Kumfanekiso 1, inkokhelo +q1 futhi ukhokhise +q2 ikhiqiza insimu kagesi endaweni ezungezile. Uma kufakwa ishaja yokuhlola +qo endaweni ethile esikhaleni, inkokhelo yokuhlola +qo uhlangabezana namandla kagesi. F1 amandla kagesi asetshenziswa yi-charge +q1 ngenkokhelo yokuhlola +qo kanye no-F2 amandla kagesi asetshenziswa yi-charge +q2 ngenkokhelo yokuhlola +qoKumfanekiso 2, lapho inkokhelo yokuhlola isusiwe, insimu ihlala futhi ayinyamalali kulelo phuzu.1 yinsimu ekhiqizwa yishaja kagesi +q1 kanye no-E2 yinsimu ekhiqizwa yishaja kagesi +q2.

Amandla ensimu

Insimu kagesi iyinani levektha, elinobukhulu kanye nesiqondiso. Amandla ensimu kagesi endaweni ethile achazwa njengamandla kagesi asetshenziswa yishaja kagesi ekushajeni okuhle okubekwe kuleyo ndawo, ahlukaniswe ngobukhulu beshaja yokuhlola.
Insimu kagesi
Imininingwane:
E = amandla ensimu
F = amandla kagesi
q = ubukhulu benkokhelo yokuhlola
Insimu kagesi 3Imininingwane:
Q = ishaja kagesi
r = ibanga phakathi kokushaja kagesi kanye nokushaja kokuhlola
(funda: i-epsilon zero) = ukuvumela isikhala esingenalutho = 8,854 x 10-12 C2/Nm2
k = Okungaguquki kwe-Coulomb = 9 x 109 I-Nm2/C2

FUNDA FUTHI  Imibuzo yesibonelo somthetho ka-Ohm

Iyunithi yamandla kagesi yiNewton kanti iyunithi yokushaja kagesi yiCoulomb ngakho iyunithi yensimu yiNewton/Coulomb, okufingqiwe ngokuthi N/C.

U-Arah

 
Isiqondiso sensimu kagesiBheka isithombe ohlangothini
Vuliwe Umfanekiso 1a, ishaja kagesi elungile (+Q) isebenzisa amandla kagesi ekushajeni kokuhlola okuhle (+q), lapho isiqondiso samandla kagesi (F) sikude neshaja ye-+Q.
Vuliwe Umfanekiso 1b, lapho ishaja yokuhlola isusiwe, kulelo qophelo kuba nenkambu (E) esiqondiso sayo sikude neshaja kagesi Q.
Vuliwe Umfanekiso 2a, ishaja kagesi engemihle (-Q) isebenzisa amandla kagesi ekushajeni kokuhlola okuhle (+q), lapho isiqondiso samandla kagesi (F) sisondela ekushajeni kwe--Q.
Vuliwe Umfanekiso 2b, lapho ishaja yokuhlola isusiwe, kulelo qophelo kuba nensimu (E) esiqondiso sayo siseduze neshaja kagesi -Q.
Ngokusekelwe esithombeni kanye nencazelo engenhla, kungaphethwa ngokuthi indlela eya ensimini ikude nokushaja kagesi okuhle futhi ibheke ekushajeni kagesi okubi.

FUNDA FUTHI  Ukushintshana kwamandla kagesi kanye ne-voltage

Isibonelo sezinkinga

1. Iphuzu A litholakala ensimini kagesi. Amandla ensimu kagesi endaweni A angu-0,4 N/C. Uma into enokushaja okungu-0,2 C ibekwa endaweni A, amandla e-Coulomb...
A. 0,2 N
B. 0,4 N
C. 0,6 N
D. 0,7 N
E. 0,8 N
Ingxoxo:
I-Diketahui :
E = 0,4 N/C
q = 0,2 C
Kubuziwe :
Amandla kagesi?
Jawab :
F = q E = (0,2 C)(4 N/C) = 0,8 N
Impendulo efanele ngu-E.

2. Iphuzu elishajiwe q isendaweni A ensimini kagesi ekhiqizwa yi-charge (+) ukuze ibhekane namandla angu-0,1 N ohlangothini oluya e-charge q. Uma amandla ensimu endaweni A engu-0,02 N/C, khona-ke ubukhulu kanye nohlobo lwe-charge q...
A. 5,0 C, okuhle
B. 5,0 C, okungekuhle
C. 4,0 C, okuhle
D. 2,5 C, okungekuhle
E. 2,5 C, okuhle
Ingxoxo:
I-Diketahui :
F = 0,1N
E = 0,02 N/C
Kubuziwe :
Iyini ubukhulu kanye nesiqondiso seshaja u-q?
Jawab :
Ubukhulu benkokhelo q:
F = q E
q = F / E = 0,1 N : 0,02 N/C = 5C
Uhlobo lwenkokhelo q:
Isiqondiso samandla e-Coulomb sibheke ekushajeni u-q ngakho-ke ukushaja u-q kumele kube nenani elihle.

 

Shiya amazwana