Umsebenzi we-APBN ukuqondisa

Umsebenzi Wokwengamela Isabelomali Sikahulumeni: Insika Eyinhloko Yokuzinza Komnotho

Isabelomali Sikahulumeni (i-APBN) siyithuluzi elibalulekile lenqubomgomo yezomnotho yezwe. I-APBN ayisebenzi nje kuphela njengethuluzi lokuhlela imali engenayo kanye nezindleko zikahulumeni kodwa futhi idlala indima ebalulekile ekuqapheni nasekulawuleni umnotho. Ngaphakathi komongo wokuqapha, i-APBN isebenza njengethuluzi lokuqapha, ukulawula, kanye nokuhlola ukusetshenziswa kwezimali zomphakathi kanye nokusetshenziswa ngempumelelo kwezinqubomgomo zomnotho.

Isabelomali Sikahulumeni Njengethuluzi Lokuphatha

Isabelomali Sikahulumeni (i-APBN) sinemisebenzi eminingana ebalulekile, omunye wayo ukwengamela. Lo msebenzi uvumela uhulumeni ukuqinisekisa ukuthi yonke i-rupiah ebekwe ku-APBN isetshenziselwa injongo yayo ehlosiwe. Izici eziningana ezibalulekile zalo msebenzi wokwengamela zifaka:

1. Ukucaca kanye nokuziphendulela

Enye yezinhloso eziyinhloko zomsebenzi wokuqapha we-APBN ukudala ukucaca kanye nokuziphendulela ekuphathweni kwezimali zikahulumeni. Ukucaca kuvumela umphakathi ukwazi ukuthi izimali zikahulumeni zisetshenziswa kanjani, kuyilapho ukuziphendulela kuqinisekisa ukuthi izinhlaka ezigunyaziwe zibophezeleka kuzo zonke izindleko.

Unyaka ngamunye, uhulumeni kudingeka alungiselele imibiko yezezimali, bese ihlolwa yi-Supreme Audit Agency (BPK). Le nqubo ibalulekile ekuhloleni ukusebenza kwezezimali kukahulumeni nokuqinisekisa ukuthi akukho ukusetshenziswa kabi kwezimali. Lokhu kuqapha kuvumela uhulumeni ukuthi abone futhi alungise ubuthakathaka futhi aqinisekise ukuthi izimali zomphakathi zisetshenziswa kahle.

2. Ukuvimbela Inkohlakalo

Umsebenzi wokuqapha wesabelomali sikahulumeni usebenza njengendlela yokuvimbela inkohlakalo. Ngohlelo oluqinile lokuqapha, ukusetshenziswa kwesabelomali kungaqashwa ngokucophelela. Lokhu kuqapha akwenziwa yizikhungo zikahulumeni kuphela kodwa futhi nawumphakathi kanye nabezindaba. Kwezinye izimo, ukubandakanyeka komphakathi ekuqapheni ukusetshenziswa kwezimali kanye nokuqaliswa kwamaphrojekthi axhaswe yisabelomali sikahulumeni kungasiza ekuvimbeleni inkohlakalo kanye nokusetshenziswa kabi kwezimali.

FUNDA FUTHI  Incazelo ye-BUMD

Uhulumeni uvame ukubandakanya izinhlangano ezifana neKhomishini Yokuqeda Inkohlakalo (KPK) ukuze ziqaphe futhi ziphenye ukusetshenziswa kwezimali zikahulumeni ukuqinisekisa ukuthi akukho ukusetshenziswa kabi kwegunya.

3. Ukuthobela Imithethonqubo

Isabelomali Sikahulumeni (i-APBN) siqinisekisa nokuthi zonke izindleko zihambisana nemithetho nemigomo esebenzayo. Lokhu kuqapha kuhlanganisa ukuphoqelela imithetho ehlobene nokuthengwa kwezimpahla nezinsizakalo, ukuqaliswa kwamaphrojekthi kahulumeni, kanye nokuphathwa kwemali mboleko kanye nokutshalwa kwezimali. Ngale ndlela yokuqapha, uhulumeni angaqinisekisa ukuthi izimali zisetshenziswa ngokuhambisana nezinqubo nemigomo ebekiwe, okunciphisa ingozi yokusetshenziswa kabi.

4. Ukuhlolwa Kokusebenza Kohlelo

Umsebenzi wokuqapha weSabelomali Sikazwelonke (i-APBN) uhlobene nokuhlola ukusebenza kwezinhlelo ezixhaswe yisabelomali sikahulumeni. Uhulumeni angahlola ukusebenza kahle kanye nokusebenza kahle kwezinhlelo eziqalisiwe, nokuthi ngabe zifeze yini imigomo yazo ehlosiwe. Lokhu kuhlola kubalulekile ukuqinisekisa ukuthi izinhlelo ezifanele nezizuzisayo zomphakathi ziyaqhutshekwa, kuyilapho izinhlelo ezingasebenzi kahle zingathuthukiswa noma ziqedwe.

5. Ukuhlela Okungcono

Ngokusebenzisa ukuqapha okusebenzayo, uhulumeni angaqoqa idatha nolwazi olunembile mayelana nokusebenza kwezezimali nezomnotho zezwe. Lolu lwazi lungaba usizo ekwakheni izinqubomgomo zesabelomali sesifundazwe zesikhathi esizayo kanye nokuhlela, ukuqinisekisa ukuthi zisebenza kahle futhi ziqondiswe kakhudlwana. Ngakho-ke, umsebenzi wokuqapha isabelomali sesifundazwe uphinde usize ekuthuthukiseni ikhwalithi yokuhlela nokuphatha isabelomali sesifundazwe.

FUNDA FUTHI  Indima Yama-BUMS Emnothweni

Izinselele Emsebenzini Wokuphatha

Naphezu kwendima yayo ebalulekile, ukusetshenziswa komsebenzi wokuqapha we-APBN kunezinselelo zayo. Ezinye zezinselelo ezinkulu ezibhekene nokuqapha kwe-APBN zifaka:

1. Ubunzima Besistimu Yezezimali

Uhlelo lwezezimali oluyinkimbinkimbi lungaba yinselele eyingqayizivele ekuphatheni isabelomali sikahulumeni. Izinto zesabelomali ezahlukahlukene kanye nokugeleza kwemali kudinga indlela yokuphatha ecophelelayo nehlanganisiwe. Ngaphezu kwalokho, izinguquko eziguquguqukayo emithethweni yezezimali zidinga ukuzivumelanisa nezimo okuqhubekayo kanye nokulungiswa okuvela kubo bonke abathintekayo ekuphatheni.

2. Izinsizakusebenza Zabantu

Ukulinganiselwa enanini kanye namandla ezisebenzi eziphethe ukuqapha nakho kuyinselele enkulu. Ochwepheshe abanolwazi olujulile ngenqubomgomo yezimali, ukuhlolwa kwamabhuku, kanye nezimali zomphakathi bayadingeka ukuze benze ukuqapha okuphumelelayo nokuphumelelayo.

3. Ubuchwepheshe Bolwazi

Ukusetshenziswa kobuchwepheshe bolwazi ekuqapheni isabelomali sikahulumeni empeleni kunikeza ithuba lokukhulisa ukusebenza kahle. Kodwa-ke, ukuntuleka kwengqalasizinda nezinhlelo ezanele kungaba yisithiyo esikhulu. Ukuthuthukiswa kohlelo oluhlanganisiwe nolusesikhathini kubalulekile ekuqapheni okuhle kakhulu.

4. Ukubambisana Kwabasebenza Phakathi Kwabo Bonke

Ukwengamela okuphumelelayo kudinga ukubambisana phakathi kwezikhungo zikahulumeni, umphakathi, kanye nomkhakha ozimele. Kodwa-ke, lokhu kuhlanganiswa kuvame ukubhekana nezithiyo ezahlukahlukene, njengezintshisekelo ezahlukene kanye nemithetho eqinile yehhovisi.

Imizamo Yokuthuthukisa Ukwengamela Isabelomali Sikahulumeni

FUNDA FUTHI  Inkampani Enesibopho Esilinganiselwe (iPersero)

Ukuze kunqotshwe izinselele ekuphathweni kwe-APBN, kungenziwa imizamo eminingana, okuhlanganisa:

1. Ukuthuthukiswa Kwesistimu Nemithethonqubo

Uhulumeni udinga ukuvuselela njalo izinhlelo zakhe zokuqapha isabelomali kanye nemithethonqubo ukuze kuhambisane nentuthuko yamanje. Lolu hlaka lokulawula luhlanganisa nokubeka izijeziso kulabo abatholakala besebenzisa kabi izimali zesabelomali sikahulumeni.

2. Ukwandisa Amandla Ezinsizakusebenza Zabantu

Ukutshalwa kwezimali ekuthuthukiseni amandla ezinsizakusebenza zabantu ngokuqeqeshwa kanye nemfundo kubalulekile ekuqondisweni okungcono nokuguquguqukayo.

3. Ukusetshenziswa Kobuchwepheshe

Ukusetshenziswa kobuchwepheshe bolwazi obuthuthukisiwe ukuqapha nokulawula izindleko zikahulumeni kungasiza ekuthuthukiseni ukusebenza kahle kanye nokusebenza kahle kokuqapha. Ukuthuthukisa ipulatifomu yedijithali ehlanganisiwe kungasiza futhi ekufinyeleleni ulwazi kubo bonke abathintekayo.

4. Ukunika amandla umphakathi

Ukubandakanya umphakathi ekubhekeni ukusetshenziswa kwesabelomali ngezindlela zokubamba iqhaza kungakhuthaza ukucaca kanye nokuziphendulela komphakathi. Lokhu kungaba yindlela ephumelelayo yokuvimbela inkohlakalo, njengoba umphakathi unganikeza impendulo futhi ubike ukungahambi kahle emkhakheni.

Isiphetho

Umsebenzi wokuqapha weSabelomali Sikahulumeni (i-APBN) uyisici esibalulekile esisekela ukuzinza komnotho kanye nokuqaliswa ngempumelelo kwenqubomgomo yezimali. Ngokuqinisekisa ukucaca, ukuzibophezela, kanye nokusebenza kahle ekuphathweni kwezimali zomphakathi, i-APBN ingasetshenziswa kahle kakhulu ukukhuthaza ukuchuma kwezwe kanye nenhlalakahle. Kodwa-ke, ukuze kufezwe ukuqapha okuphumelelayo, izinselele ezahlukahlukene kumele zinqotshwe ngokubambisana okuphumelelayo phakathi kukahulumeni, umphakathi, kanye nomhlaba webhizinisi, okusekelwa ubuchwepheshe kanye nemithethonqubo eyanele.

Shiya amazwana