Kudavira Kuvapo Kwezvinhu Uye Kusanzwisisika Kwehupenyu
Kuvapo kwehupenyu ichikoro cheuzivi chakazvarwa muEurope muzana remakore rechi20, chichisimbisa kukosha kwemunhu, rusununguko, uye kuita sarudzo yake pachake mukupa zvinoreva hupenyu hwake. Vazivi vechikoro ichi, vakaita saJean-Paul Sartre, Albert Camus, naFriedrich Nietzsche, vakasimbisa kuti hupenyu hahuna zvahunoreva, uye kuti vanhu vanopiwa rusununguko rwekusarudza zvavanoreva.
Pachinyanya kukosha, hunhu hwehupenyu hunobvunza mibvunzo yakadzama nezvekuvapo kwevanhu: Chii chinonzi hupenyu? Chinangwa chedu ndechei pano? Tinofanira kurarama sei hupenyu hwedu? Kubva pamaonero ehunhu hwehupenyu, hapana chinangwa chekupedzisira chakafanorongwa. Izvi zvinopa mutoro mukuru pavanhu kuti vasarudze ramangwana ravo uye vagadzire chinangwa chehupenyu hwavo. Chikoro ichi chinokurudzira kudzivisa kurarama zvichibva pane zvinotarisirwa nemitemo yakavakwa nenzanga, chitendero, kana mamwe masangano. Munhu anotenda hunhu hwehupenyu anotsvaga kurarama zvechokwadi, ndiko kuti, nekurarama hupenyu hwechokwadi uye husina kusungwa netsika nedzidziso dzekunze.
Kune rumwe rutivi, kusaziva chinhu ipfungwa yakabatana zvikuru nedzidziso yekuti zvinhu zviri kuitika, kunyanya mumabhuku aAlbert Camus. Kusaziva chinhu kunoreva kusangana pakati pekutsvaga kwevanhu zvinoreva chinhu uye kusakwanisa kwenyika kuzvipa. Sekureva kwaCamus, kutsvaga kwevanhu zvinorehwa muhupenyu hwavo nguva dzose hakuna musoro nekuti hupenyu pachahwo hauna kujeka kana chinangwa chaicho.
Camus anotsanangura dingindira iri kuburikidza nengano yaSisyphus, munhu anobva mungano dzechiGiriki akatongerwa kugara achikungurutsa dombo achikwira gomo, ozowana kuti pese paaida kusvika pamusoro, dombo racho raikungurukira pasi. Sisyphus akabatwa mudenderedzwa risingaperi risina mhedzisiro inobatika. Kuna Camus, Sisyphus aive chiratidzo cheupenzi, asi shure kwaro kwaiva nerusununguko nesimba rinoshamisa iro vanhu vanaro. Camus akagumisa kuti "tinofanira kufungidzira Sisyphus achifara," nekuti hazvina zvazvinoreva kuti vanhu vanogona kuwana rusununguko rwechokwadi: nekugamuchira upenzi uye kutsungirira muhupenyu zvizere.
Jean-Paul Sartre akaitawo basa guru mukusimudzira uzivi hwekuti zvinhu zviriko zvinogara zviripo. Sartre akasimbisa kuti "kuvapo kunotangira zvinhu zviripo." Izvi zvinoreva kuti vanhu vanotanga vavapo, vowana hupenyu, uye vobva vasununguka kusarudza zvavanoita uye kuzvigadzira zvichibva pazviito izvozvo. Kuna Sartre, hapana chinhu chiripo kana hunhu hwemunhu hwakakosha huripo vasati vaberekwa; vanhu vanogadzira zvinoreva hupenyu hwavo kuburikidza nesarudzo dzavo nezviito zvavo.
Sartre akasimbisa pfungwa ye "kuzvidya mwoyo kuripo" kunobva murusununguko rwevanhu. Rusununguko rwekusarudza pasina kutungamirirwa kwakakwana runokonzera kunetseka kukuru, sezvo vanhu vachiziva kuti ndivo chete vane mhosva yekusika kwavo uye migumisiro yezviito zvavo. Kunyange zvazvo zvichityisa, rusununguko urwu runopawo simba uye huchokwadi, sezvo ruchibvumira vanhu kuumba hupenyu hwavo zvichibva pasarudzo yavo, kwete mirairo yekunze.
Kudavira kuvapo kwezvinhu uye kusava nepfungwa zvinopa maonero asina kunaka asi akadzama pamusoro pehupenyu hwevanhu. Zvose zvinoramba pfungwa dzakafanotaurwa dzechinangwa nerevo, zvichida kuti vanhu vatarisane nekusaziva uye kusava nechokwadi nekutsungirira uye kubatanidzwa zvizere. Muchidimbu, kurarama kuvapo hupenyu hunoziva nezvekusava nechokwadi uku, hunobvuma kusava nepfungwa, uye huchiri kusarudza kurarama hupenyu hune chido nebasa.
Asi, pasinei nekuti ipfungwa yekuti zvinhu hazvina maturo, pfungwa yekuti zvinhu zviri kuitika inewo tariro yakavanzika. Nekubvuma kusava nechokwadi uku, tinovhura mukana wekugadzira chimwe chinhu chepakutanga uye chechokwadi kubva muhupenyu hwedu. Nekutora mutoro wakazara weramangwana redu, tinopiwa mukana wekuumba nyika yatinoda, nerusununguko rwakakwana uye chivimbo.
Dambudziko rinowanzoitika mukufunga kwemunhu ane hunhu hwechizvino-zvino nderokuti vanhu vanogona sei kuwana kana kugadzira zvinoreva pakati pekusava nechokwadi uku uye kusava nepfungwa. Mumashoko aNietzsche, "Mwari akafa," achiratidza kuparara kwepfungwa dzechinyakare dzezvinoreva nechinangwa chinopihwa nechinhu chepamusoro. Pane kudaro, vanhu vane hunhu hwechizvino-zvino vanopikiswa kuti vave "mabhiriji etsika itsva," zvichireva kuti vanofanira kugadzira uye kuunza zvavanoreva muhupenyu neushingi nekufungidzira.
Imwe nhanho inowanzotorwa nevanotsigira chitendero chehupenyu ndeyekuita. Kuburikidza nechiito, vanhu vanosimbisa kuvapo kwavo uye vanoratidza rusununguko rwavo. Zviito izvi hazvifanirwe kunge zvakakura kana kuti zvine simba; dzimwe nguva zviito zvezuva nezuva zvinoitwa neruzivo rwakazara uye chinangwa zvinogonawo kupa zvinoreva uye mufaro wemunhu. Sezvakataurwa naCamus, "Tenda muushingi hwemunhu," tinofanira kutenda kuti kuburikidza nechiito chaicho, tinogona kutarisana nezvinhu zvisina musoro uye kuwana zvinoreva ipapo.
Unyanzvi, mabhuku, uzivi, uye rudo ndidzo dzimwe dzenzira idzo vanhu vanogona kuona zvizere uye kuratidza hupenyu hwavo. Semuenzaniso, Sartre akasimbisa kukosha kweunyanzvi mukuwedzera ruzivo rwehupenyu uye kuratidza kuoma kwehupenyu hwevanhu. Unyanzvi hunogona kupa nzira yekufamba nezvinhu zvisina musoro zvehupenyu nekuongorora zvakadzama ruzivo rwevanhu uye kuunza pachena chokwadi chinowanzo shorwa kana kusatariswa.
Murudo, vanhu vanotenda mukuvapo kwezvinhu vanoruona senzvimbo yakasimba yekuona hunhu hwechokwadi. Kuna Sartre, rudo harusi chinhu chinongopa mufaro kana nyaradzo; idambudziko rekuziva nekugamuchira rusununguko rwemumwe munhu. Ichi chiito chine njodzi, nekuti rudo rwechokwadi runosanganisira kuvhurika uye kushaya simba, asi kuburikidza neizvi ndipo patinogona kuwana kudzama kwechokwadi uye runako rwehukama hwedu nevamwe.
Mukupedzisa, chitendero chekuvapo kwezvinhu uye kusava nepfungwa muhupenyu zvinotikurudzira sevanhu kuti titore mutoro wakazara wehupenyu hwedu, kunyangwe pakati pekusava nechokwadi uye kusafanotaura kwenyika. Zvinotikurudzira kutarisana nehupenzi neushingi, zvichigadzira zvinoreva uye kukosha kubva matiri. Mukuita uku, tinogona kuwana rusununguko, chokwadi, uye pamwe, rugare rwechokwadi. Ziva kuti hupenyu husina musoro, asi mukugamuchira hupenzi ndipo patinogona kuwana zvinoreva zvechokwadi uye runako rwehupenyu hwedu.