Ngā Tauira Pātai e Matapaki ana i ngā Āhuatanga o ngā Colloids
Ko te kōroiti he momo ranunga e horapa ōrite ana tētahi matū puta noa i tētahi atu matū. He nui ake ngā matūriki o tēnei pūnaha horapa i ngā ngota māmā engari he iti ake i ngā whakatārewatanga matotoru. He āhuatanga motuhake ō ngā kōroiti e wehewehe ana i a rātou mai i ngā otinga me ngā whakatārewatanga tūturu. I roto i tēnei tuhinga, ka matapakihia e mātou ētahi tauira raruraru e whakaatu ana i ngā āhuatanga o ngā kōroiti, ā, ka whakaratohia he kōrero taipitopito hei āwhina i te māramatanga atu.
Ngā Āhuatanga o ngā Koroiti
I mua i te urunga atu ki ngā tauira pātai me ngā kōrero, me mōhio tātou ki ētahi o ngā āhuatanga matua o ngā kōrori:
1. Pānga o Tyndall:
– E pā ana tēnei āhuatanga ki te kaha o ngā kōrori ki te tuku mārama ina haere te mārama mā roto i te pūnaha kōrori. Nā te marara o ngā matūriki kōrori te rahi o te mārama i puta ai tēnei.
2. Te nekehanga Brownian:
– Ka puta tēnei āhuatanga nā te nekehanga matapōkere o ngā matūriki korōria i roto i te reo marara, e puta mai ana i ngā tukinga ki ngā ngota o te reo.
3. Te Hanga Pupū (Te Whakapūpū):
– Ka taea e ngā koroid te hūpeke, te piri rānei ina pāngia e ētahi katote, e ngā huringa rānei o ngā āhuatanga ā-tinana pēnei i te whakamahana.
4. Te mimiti:
– Ka taea e ngā matūriki korōra te kukume me te pupuri i ngā ngota ngota, i ngā katote rānei mai i te taiao e karapoti ana i runga i tō rātou mata.
5. Te Utu Hiko o ngā Matūriki Colloidal:
– He maha ngā wā ka utaina ngā matūriki korōra ki te hiko nā te mimiti o ētahi katote mai i te taiao e karapoti ana.
6. Te Dialysis:
– Ko te tukanga wehewehe i ngā katote, i ngā ngota iti rānei mai i tētahi otinga mā te whakamahi i tētahi kiriuhi ā-haurua-whakauru. Nā te mea he nui ake ngā matūriki kōrori i ngā ngota noa, kāore e taea e rātou te uru ki roto i te kiriuhi.
Ngā Tauira Pātai me te Kōrero mō ngā Āhuatanga Colloidal
Tauira Pātai 1: Pānga Tyndall
Pātai: Ka whakanohoia he otinga o te matū A me te kōroiti o te matū B ki roto i ngā ngongo whakamātautau rerekē e rua. Ina tukuna te mārama mā roto i ngā ngongo whakamātautau e rua, ko te otinga B anake ka puta te mārama. Whakamāramahia he aha i pēnei ai.
Kōrero:
He tauira matarohia tēnei o te Pānga Tyndall. Ina tukuna te mārama mā roto i tētahi otinga, ka marara te mārama e ngā matūriki i roto i te otinga colloidal, ka puta he pānga marara e kitea ana e te kanohi tahanga.
He nui ngā matūriki korōrā hei whakamarara i te mārama, engari he iti ake ngā matūriki i roto i te otinga tuturu, ā, kāore e taea tēnei. Nō reira, ka tukuna te mārama e te ngongo whakamātautau kei roto te matū korōrā B, engari kāore te ngongo whakamātautau kei roto te matū A e whakaatu ana i tēnei pānga.
Tauira Pātai 2: Nekehanga Brownian
Pātai: He aha te āhua o te nekehanga matapōkere o ngā matūriki kōrori ina tirohia i raro i te karu hiko?
Kōrero:
Ko te nekehanga matapōkere o ngā matūriki korōria i raro i te karuārai e mōhiotia ana ko te nekehanga Brownian. Ka puta mai i ngā tukinga tonu i waenga i ngā matūriki korōria me ngā ngota o te reo e karapoti ana, e neke ana i roto i te nekehanga wera. Ko te hua o tēnei taunekeneke he nekehanga matapōkere, he nekehanga zigzag rānei o ngā matūriki korōria, ka taea te kite i raro i te karuārai hei nekehanga Brownian.
Tauira Pātai 3: Te Whakapūpūtanga o te Colloid
Pātai: Whakahuatia ngā tikanga e rua hei whakamahi hei whakapūmau i tētahi kōroiti.
Kōrero:
Ka taea te whakapūpū, te whakapūpū rānei i ngā colloids i roto i ētahi huarahi e whai ake nei:
1. Te tāpiri i ngā irahiko: Mā te tāpiri i ngā katote mai i ētahi irahiko ka taea te whakakore i te utu hiko i runga i te mata o ngā matūriki kōrori, ka whakakotahi, ka piri tahi ngā matūriki.
2. Te Whakamahana: Mā te whakanui ake i te pāmahana ka piki ake te pūngao nekeneke o ngā matūriki kōrori, ka nui ake te auau me te kaha o ngā tukinga i waenga i ngā matūriki, ā, ka mutu, ka hua ake te totohu.
Tauira Pātai 4: Te Mimitanga o te Colloid
Pātai: He aha i taea ai te whakamahi i ngā matūriki kōrori i roto i te tukanga purenga matū?
Kōrero:
He kaha ngā āhuatanga mimiti o ngā matūriki korōrā, arā, ka kukume, ka pupuri hoki i ngā iona, i ngā ngota rānei i runga i ō rātou mata. I roto i ngā tukanga purenga matū, ka taea te whakamahi i tēnei āhuatanga mimiti o ngā korōrā hei mimiti i ngā poke, i ngā iona kāore e hiahiatia rānei mai i ngā otinga, ā, mā reira ka wehea te rauemi e hiahiatia ana mai i ngā poke. Hei tauira, he maha ngā wā ka whakamahia e ngā tukanga purenga wai te hauwai rino(III) korōrā, ka taea te mimiti i ngā poke maha mai i te wai.
Tauira Pātai 5: Utu Hiko Colloidal
Pātai: He aha i te nuinga o te wā ka utaina ngā matūriki kōrori i roto i tētahi pūnaha kōrori ki te hiko?
Kōrero:
He maha ngā wā ka utaina ngā matūriki korōra ki te hiko nā te mimiti o ngā katote mai i te reo marara. Ka taea e ngā matūriki korōra te kukume i ētahi katote mai i te reo, ka whakaputa i te utu hiko ki runga i tō rātou mata. Hei tauira, i roto i te reo wai, ka mimiti ngā matūriki korōra i ngā katote H+, OH- rānei, ka hoatu he utu pai, he utu kino rānei ki a rātou. He mea nui tēnei utu hiko mō te pumau o te korōra nā te mea ko ngā utu ōrite i runga i ngā matūriki korōra ka puta he kaha pana e ārai ana i ngā matūriki korōra ki te kohikohi me te piri.
Tauira Pātai 6: Dialysis
Pātai: He pēhea te mahi a te dialysis i roto i te tukanga purenga colloid?
Kōrero:
Ko te dialysis he tikanga e whakamahia ana hei wehe i ngā katote, i ngā ngota iti rānei mai i tētahi otinga colloidal mā te whakamahi i tētahi kiriuhi haurua-whakauru. Ka taea e te kiriuhi haurua-whakauru te haere i ngā ngota iti me ētahi katote anake, engari kāore e taea e ngā matūriki nunui pērā i ngā matūriki colloidal te haere. I roto i te tukanga dialysis, ka whakanohoia he otinga colloidal ki roto i tētahi putea dialysis ka rumakina ki te wai, ki tētahi atu whakarewa rānei. I roto i tēnei tukanga, ka horapa ngā katote, ngā ngota iti rānei mā roto i te kiriuhi, ko ngā matūriki colloidal ia ka noho tonu ki roto i te putea. Mā tēnei ara, ka taea te pure i ngā matūriki colloidal mai i ngā katote, i ngā ngota rānei e poke ana.
Whakamutunga
He momo ranunga ngā koroid he āhuatanga ahurei kāore e kitea i roto i ngā otinga tūturu, i ngā whakatārewatanga matotoru rānei. He mea nui te mārama ki ēnei āhuatanga i roto i ngā tono pūtaiao me ngā tono ahumahi. Mā roto i ngā tauira me ngā kōrero i runga ake nei, kua tūhuratia e mātou ētahi āhuatanga nui o ngā koroid, pērā i te Pānga Tyndall, te nekehanga Brownian, te whakapūmau, te mimiti, te utu hiko o ngā matūriki koroid, me te dialysis. Mā te māramatanga hōhonu ki ēnei āhuatanga ka tino āwhina i te whakamahi i te ariā o ngā koroid i roto i te oranga o ia rā me ngā mara pūtaiao rerekē.
