Ukuqonda Nokubaluleka Kwe-Green Chemistry

I-Pendahuluan

I-green chemistry, evame ukubizwa ngokuthi i-chemistry enobungani nemvelo, insimu ekhulayo ye-chemistry eklama imikhiqizo yamakhemikhali nezinqubo ezinciphisa noma eziqeda ukusetshenziswa kanye nokukhiqizwa kwezinto eziyingozi. I-green chemistry ihlose ukuvimbela ukungcola emthonjeni wayo nokudala ezinye izindlela eziphephile zabantu kanye nemvelo. Lesi sihloko sizoxoxa ngencazelo ye-green chemistry, izimiso zayo eziyisisekelo, kanye nokubaluleka kokusetshenziswa kwayo ezicini ezahlukene zokuphila.

Ukuqonda i-Green Chemistry

I-green chemistry ichazwa njengefilosofi kanye nesifundo semikhuba yamakhemikhali efuna ukunciphisa noma ukuqeda ukusetshenziswa kanye nokukhiqizwa kwezinto eziyingozi. Lo mqondo wethulwa okokuqala nguPaul Anastas noJohn Warner ekuqaleni kwawo-1990, abese besungula izimiso ezingu-12 ze-green chemistry njengesiqondiso sokuthuthukiswa kobuchwepheshe nezinqubo zamakhemikhali ezinobungani nemvelo. Izinhloso eziyinhloko ze-green chemistry ukuthuthukisa ukusebenza kahle kokusetshenziswa kwezinto kanye namandla, ukunciphisa imfucuza kanye nokukhishwa kwegesi, nokuqinisekisa ukuphepha kwabantu kanye nemvelo.

Izimiso eziyi-12 ze-Green Chemistry

UPaul Anastas noJohn Warner baklame izimiso eziyi-12 zekhemistri eluhlaza, ezisebenza njengeziqondiso kososayensi bamakhemikhali nonjiniyela ekuthuthukiseni izinqubo nemikhiqizo enobungani nemvelo. Nansi incazelo emfushane yesimiso ngasinye:

  1. Ukuvimbela Ukulahlwa Kwemfucuza: Kungcono ukuvimbela imfucuza kunokuyihlanza nokuyicubungula ngemva kokuba seyenziwe.
  2. Umklamo Ophephile Wokwenziwa: Indlela yokwenza kumele iklanyelwe ukusebenzisa nokukhiqiza izinto ezinobuthi obuncane noma ezingenabo nhlobo kubantu kanye nemvelo.
  3. Umklamo Womkhiqizo Wamakhemikhali Ophephile: Imikhiqizo yamakhemikhali kumele iklanywe ukuze kufezwe umsebenzi ofiselekayo ngenkathi kunciphisa ubuthi.
  4. Ukusetshenziswa Kwezinto Ezingavuselelwa: Kangangokunokwenzeka, izinto zokusetshenziswa ezisetshenziswayo kumele zivela ezinsizeni ezivuselelekayo.
  5. Ukusetshenziswa kwamaCatalystAma-Catalyst (asebenza kahle ngangokunokwenzeka) asetshenziswa kangcono kune-stoichiometric reagents ukunciphisa inani lezinto ezidingekayo ekusabeleni.
  6. Ukugwema Ukususwa Kwe-Derivative: Ukususwa okungadingekile (ukusetshenziswa kwamaqembu avikelayo, ukuvikela/ukususa ukuvikela, njll.) kufanele kugwenywe uma kungenzeka, njengoba lezi zinyathelo zidinga ama-reagent engeziwe futhi zikhiqiza imfucuza eyengeziwe.
  7. Ukusetshenziswa Kwezinyibilikisi Eziphephile Nezimo Zokusabela: Izinyibilikisi kanye nezimo zokusabela ezisetshenziswayo kumele ziphephe futhi zibe nobungane nemvelo.
  8. Ukusebenza Kwamandla: Izinqubo zamakhemikhali kumele zinciphise izidingo zazo zamandla ukuze kuncishiswe imiphumela yemvelo kanye nezindleko zokusebenza.
  9. Ukusetshenziswa Kwezinsiza Ezivuselelekayo: Kangangokunokwenzeka, izinto zokusetshenziswa ezisetshenziswayo kumele zivela ezinsizeni ezivuselelekayo.
  10. Ukunciphisa Ukususwa Kwe-Derivatization: Izinqubo ezengeziwe ezidinga ukususwa noma ukusetshenziswa kwamaqembu avikelayo kufanele zincishiswe.
  11. Umklamo Wokuwohloka: Imikhiqizo yamakhemikhali kumele iklanywe ngendlela yokuthi ingakwazi ukubola ibe izinto ezingenangozi emvelweni.
  12. Ukuhlaziywa Kwesikhathi Sangempela Kokuvimbela Ukungcola: Izindlela zokuhlaziya kumele zakhiwe ukuze kuqashwe futhi kulawulwe inqubo ngesikhathi sangempela ukuze kuvinjelwe ukwakheka kwezinto eziyingozi.
FUNDA FUTHI  Imibuzo eyisibonelo exoxa ngama-Alkenes nama-Alkynes

Ukubaluleka kwe-Green Chemistry

I-green chemistry idlala indima ebalulekile ezicini ezahlukene zokuphila komuntu kanye nendawo ezungezile. Nazi ezinye zezizathu ezenza i-green chemistry ibaluleke kangaka:

  1. Ukuvikelwa KwemveloNgokunciphisa noma ukuqeda ukusetshenziswa kanye nokukhiqizwa kwezinto eziyingozi, i-green chemistry isiza ekunciphiseni ukungcola komoya, amanzi kanye nomhlabathi. Lokhu kubalulekile ekugcineni ikhwalithi yemvelo kanye nempilo yesistimu.
  2. Impilo Yabantu: Amakhemikhali amaningi asetshenziswa embonini nasemikhiqizweni yansuku zonke adala izingozi ezingaba khona empilweni. I-green chemistry ifuna ukufaka esikhundleni salezi zinto eziyingozi ngezinye izindlela eziphephile, ngaleyo ndlela inciphise izingozi zempilo ezifana nomdlavuza, izinkinga zokuphefumula, nezinye izifo.
  3. I-KeberlanjutanNgokusebenzisa izinto zokusetshenziswa ezivuselelekayo kanye nokwandisa ukusebenza kahle kwamandla, i-green chemistry isekela ukusimama kwesikhathi eside. Lokhu kubalulekile ekunciphiseni ukuncika ezintweni zemvelo ezingavuseleleki kanye nokunciphisa umthelela wokushintsha kwesimo sezulu.
  4. Ukusebenza Kahle KomnothoIzinqubo zamakhemikhali ezisebenza kahle futhi ezinobungani nemvelo zinganciphisa izindleko zokusebenza kanye nokuchitha imali, ekugcineni kwandise inzuzo yezomnotho embonini. Ngaphezu kwalokho, ukusetshenziswa kwezinto zokusetshenziswa ezivuselelekayo kunganciphisa ukuguquguquka kwentengo kanye nokuthembela ezinsizeni ezilinganiselwe.
  5. Ukusungula Izinto Ezintsha NobuchwephesheI-green chemistry iqhuba ukusungula izinto ezintsha ekuthuthukisweni kobuchwepheshe nemikhiqizo emisha, enobungani nemvelo. Lokhu kuvula amathuba embonini okuthuthukisa izixazululo ezizinzile nezincintisanayo emakethe yomhlaba wonke.
FUNDA FUTHI  Imibuzo eyisibonelo exoxa ngamaQembu Asebenzayo njengezikhungo Ezisebenzayo kuma-Organic Compounds

Izibonelo zezicelo ze-Green Chemistry

I-chemistry eluhlaza ingasetshenziswa ezinhlobonhlobo zezimboni nezinqubo, nazi ezinye izibonelo:

  1. Imboni Yezemithi: Ukuthuthukisa izidakamizwa kusetshenziswa izinqubo zokwenziwa ezisebenza kahle futhi ezinobungani nemvelo kunganciphisa imfucuza kanye nokusetshenziswa kwamakhemikhali ayingozi. Isibonelo, ukusetshenziswa kwama-catalyst asebenza kahle kanye nokugwema ukususwa okungadingekile.
  2. Industri KimiaUkusetshenziswa kwezinto zokusetshenziswa ezivuselelekayo, njenge-biomass, ukukhiqiza amakhemikhali ayisisekelo kanye nemikhiqizo yokugcina. Lokhu kunganciphisa ukuncika kuphethiloli futhi kunciphise umthelela wekhabhoni.
  3. Ukuhlanzwa KwemveloUkusetshenziswa kobuchwepheshe bamakhemikhali aluhlaza ekulungiseni imvelo, njengokulungisa izinto eziphilayo kusetshenziswa amagciwane ukuhlanza inhlabathi engcolisiwe.
  4. Imikhiqizo Yabathengi: Ukuthuthukisa imikhiqizo yasekhaya, izimonyo, kanye nemikhiqizo yokunakekela umuntu siqu esebenzisa izithako zemvelo nezinobungani nemvelo. Lokhu kunganciphisa izingozi zempilo kanye nemiphumela emvelweni.
  5. Amandla avuselelekayoUkusetshenziswa kwezinqubo zamakhemikhali aluhlaza ekukhiqizweni kwamandla avuselelekayo, njenge-biofuels, ezingathatha indawo yamafutha asetshenziswa kudala futhi zinciphise ukukhishwa kwegesi ebamba ukushisa.
FUNDA FUTHI  Isibonelo sombuzo wengxoxo mayelana ne-Binding Energy

Izinselelo Namathuba

Nakuba i-green chemistry inikeza izinzuzo eziningi, kunezinselele eziningana okudingeka zinqotshwe ukuze isetshenziswe kabanzi:

  1. Izindleko Zokuqala Nokutshalwa Kwezimali: Ukuthuthukisa ubuchwepheshe kanye nezinqubo ze-green chemistry kuvame ukudinga ukutshalwa kwezimali okukhulu kokuqala. Kodwa-ke, izinzuzo zesikhathi eside ezifana nezindleko zokusebenza ezincishisiwe kanye nomthelela wezemvelo kungaletha imbuyiselo enkulu kwezomnotho.
  2. Izinguquko kuMithethonqubo kanye nezinqubomgomo: Ukwamukelwa kwe-chemistry eluhlaza kungasheshiswa ngokusekelwa yimithethonqubo kahulumeni kanye nezinqubomgomo ezikhuthaza imikhuba enobungani nemvelo futhi zinikeze izikhuthazo embonini ukuthi yamukele ubuchwepheshe obuluhlaza.
  3. Imfundo Nokuqwashisa: Ukuphakamisa ulwazi nokuqonda ukubaluleka kwe-chemistry eluhlaza phakathi komphakathi, imboni kanye nabenzi bezinqubomgomo kuyisinyathelo esibalulekile sokukhuthaza ukwamukelwa kwemikhuba enobungani nemvelo.
  4. Ucwaningo Nokusungula Izinto Ezintsha: Ukutshalwa kwezimali ocwaningweni nasekuthuthukisweni kobuchwepheshe bamakhemikhali aluhlaza kuyadingeka ukuze kudalwe izixazululo ezintsha ezingasetshenziswa kabanzi emikhakheni eyahlukene yezimboni.

Isiphetho

I-green chemistry iyindlela ebalulekile yokudala izinqubo nemikhiqizo yamakhemikhali ephephile, esebenza kahle kakhulu, futhi enobungani nemvelo. Ngokusebenzisa izimiso ze-green chemistry, singavikela imvelo, sithuthukise impilo yabantu, futhi sisekele ukusimama kwesikhathi eside. Nakuba kunezinselele ekusetshenzisweni kwayo, amathuba anikezwa yi-green chemistry okusungula izinto ezintsha kanye nezinzuzo zomnotho makhulu kakhulu. Umzamo ohlangene ovela kuhulumeni, embonini, kwezemfundo, kanye nasemphakathini ubalulekile ukuze kufezwe amandla aphelele e-green chemistry nokudala ikusasa elizinzile.