Izinto Zokunyakaza Okuqondile
Ukunyakaza kuyinto esiyiqaphelayo njalo empilweni yansuku zonke. Igatsha le-physics elifunda ukunyakaza libizwa ngokuthi ama-mechanics. Igatsha lama-mechanics elixoxa ngendlela into ehamba ngayo, ngaphandle kokucabangela imbangela yokunyakaza, libizwa ngokuthi i-kinematics . Ngokuphambene nalokho, igatsha lama-mechanics elixoxa ngezimbangela zokunyakaza futhi lichaze ukuthi kungani izinto zihamba njengoba zenza libizwa ngokuthi ama-dynamics. Kulesi sihloko, yonke into ehambayo ibhekwa njengokungathi iyinhlayiya noma iphuzu (.). Izinto ezihambayo zibhekwa njengamaphuzu ukuze kube lula ukuhlaziya kwethu. Cabanga uma iphuzu lihamba emgqeni oqondile, khona-ke umkhondo walo uzokwakha umugqa oqondile.
Kuthiwa into ihamba ngomugqa oqondile uma indlela yayo iqondile. Uma indlela yayo igobile, into ayikho ngomugqa oqondile. Ukunyakaza kwento, okubhekwa njengenhlayiya, kuyinto eyodwa. Ukunyakaza okukodwa kungenzeka ngokuvundlile (kufana ne-x-axis) noma ngokuma (kufana ne-y-axis).
Isibonelo sezinkinga
1. Imibuzo Yokuhlolwa Kazwelonke Ka-2017
Bheka isithombe!
Ibanga elikhulu kakhulu elihanjwa yinto ngesikhathi esithile…
A. 0 s kuya ku-10 s
B. 10 s kuya ku-20 s
C. 20 imizuzwana kuya ku-30 imizuzwana
D. 30 s kuya ku-50 s
E. 50 s kuya ku-70 s
Ingxoxo
Ifomula yebanga:
s = vt
Ibanga = indawo enomthunzi.
Ibanga elikhulu kakhulu = indawo enkulu kakhulu.
A. ½ (10-0)(20-0) = ½ (10)(20) = (5)(20) = 100
B. (20-10)(10-0) + (½)(20-10)(20-10) = (10)(10) + ½ (10)(10) = 100 + (5)(10) = 100 + 50 = 150
C. (30-20)(10-0) = (10)(10) = 100
D. (50-30)(10-0) = (20)(10) = 200
E (70-50)(10-0) + ½ (70-50)(30-10) = (20)(10) + ½ (20)(20) = 200 + (10)(20) = 200 + 200 = 400
Impendulo efanele ngu-E.
2. Imibuzo Yokuhlolwa Kazwelonke Ka-2017
Inhlayiya ehambela phezulu ilandela isibalo u-y = 8t – t 2 , no-y no-t ngamamitha namasekhondi, ngokulandelana. Ijubane lento ku-t = imizuzwana emi-2 li…
A. 2 ms -1
B. 4 ms -1
C. 8 ms -1
D. 12 ms -1
E. 16 ms -1
Ingxoxo
y = 8t – t 2
v = 8 – 2t
Isivinini sento ku-t = imizuzwana emi-2:
v = 8 – 2t = 8 – 2(2) = 8 – 4 = 4 m/s.
Impendulo efanele ingu-B.
3. Imibuzo Yokuhlolwa Kazwelonke Ye-SMA/MA ka-2017
Bheka ithebula ledatha yesivinini sezinto ezintathu ezilandelayo!

Ngokusekelwe kuthebula, kungaphethwa ngokuthi into enokusheshisa okukhulu kakhulu...
A. Into A ye-t 1 – t 2
B. Into A ye-t 2 – t 3
C. Into B ye-t 1 – t 2
D. Into C ye-t 1 – t 2
E. Into C ye-t 2 – t 3
Ingxoxo
Into A: ijubane lento likhuphuka ngo-4 m/s njalo ngemizuzwana emi-2 noma ama-2 m/s njalo ngesekhondi eli-1 = 2 m/s 2.
Into B: ijubane lento likhuphuka ngo-5 m/s njalo ngemizuzwana emi-2 noma ngo-2,5 m/s njalo ngesekhondi eli-1 = 2,5 m/s 2.
Into C: ijubane lento lehla ngo-2 m/s njalo ngemizuzwana emi-2 noma ngo-1 m/s njalo ngesekhondi eli-1 = -1 m/s 2.
Impendulo efanele ngu-C.