Maitiro Ekutsinhana Nekutakura Zvinhu

Maitiro Ekutsinhana Nekutakura Zvinhu

Kuchinjana nekutakura zvinhu chinhu chakakosha muhupenyu hwese chinoitika muchisikwa chipenyu. Maitiro aya anosanganisira nzira dzakasiyana-siyana dzinoita kuti masero nematishu awane zvinovaka muviri zvinodiwa uye zvinokwanisa kubvisa tsvina yemumuviri. Chinyorwa chino chichanyatsoongorora kuti kuchinjana nekutakura zvinhu kunoitika sei pamasero nemuviri mukati mezvinhu zvipenyu, pamwe nekukosha kwazvo pahutano nezvirwere.

Pfungwa Dzekutanga dzeKuchinjana Zvinhu

Kuchinjana kwezvinhu inzira iyo zvipenyu zvinotora zvinhu zvinodiwa kubva munzvimbo yazvo zvoburitsa zvisingadiwi. Maitiro aya anosanganisira marudzi akasiyana-siyana emamorekuru, akadai semagasi (oxygen necarbon dioxide), zvinovaka muviri, uye marara. Padanho remasero, kuchinjana kwezvinhu kunoitika zvikuru kuburikidza nemembrane yesero inopindika zvishoma nezvishoma.

Kupararira ndeimwe yenzira huru dzekuchinjana zvinhu. Inzira isingashande apo mamorekuru anotama kubva kunzvimbo dzine huwandu hwakawanda kuenda kune huwandu hwakaderera kusvika asvika pakuenzana. Kupararira hakudi simba uye kunowanzo shandiswa kutakura mamorekuru madiki akadai semagasi.

Osmosis imhando yakakosha yekupararira inosanganisira kufamba kwemamorekuru emvura kuburikidza nemembrane inopindika zvishoma. Osmosis yakakosha pakuchengetedza kuenzana kwemvura mukati nekunze kwemasero.

VERENGA ZVIMWEWO  B lymphocytes uye mhinduro chaiyo yekudzivirira muviri kubva kuhumoral

Kutakura Kunoshanda Uye Kusingashande

Panyaya yekutakura zvinhu, masero anoshandisa nzira mbiri huru: kutakura kusingashande uye kutakura kunoshanda.

Kutakurwa kusingashande hakudi simba, uye mamorekuru anofamba pamwe chete nehukuru hwawo hwehuwandu. Pamusoro pekupararira uye osmosis, kutakurwa kusingashande kunosanganisirawo maitiro anozivikanwa sekupararira kusingashande, umo mapuroteni emembrane anobatsira kufamba kwemamorekuru mamwe asingakwanise kupfuura nepakati pemafuta.

Kusiyana neizvi, kutakurwa kunoshanda kunoda simba, kazhinji muchimiro cheATP, sezvo mamorekuru achifamba achipesana nehukuru hwawo hwehuwandu. Mienzaniso yekutakurwa kunoshanda inosanganisira pombi yesodium-potassium, iyo inokosha mukushanda kwetsinga netsandanyama, kuchengetedza kugona kwemembrane yemasero uye huwandu hwemasero.

Sisitimu Yekufambisa Mumuviri Wemunhu

Mumuviri wemunhu, masisitimu makuru ekufambisa zvinhu ndiwo masisitimu eropa, masisitimu elymphatic, uye masisitimu ekufema.

Sisitimu yeropa inotakura okisijeni, zvinovaka muviri, mahormone, uye tsvina inoenda nekubva kumasero mumuviri wese. Moyo unopomba ropa kuburikidza netsinga, ukuwo tsinga dzichidzosera ropa kumoyo. Macapillaries, tsinga diki diki, ndiyo nzvimbo yekuchinjana zvakananga pakati peropa nemasero.

VERENGA ZVIMWEWO  Dzidziso yeKushanduka-shanduka kweZvinhu mushure meDarwin

Sisitimu yekufema inotarisa pakuchinjana kwemagasi. Okisijeni inopinda mumuviri kuburikidza nesisitimu yekufema uye inosvika mumasero kuburikidza neropa. Panguva yekufema, kabhoni dhayiokisaidhi inogadzirwa sechigadzirwa chetsvina uye inotakurwa kudzokera kumapapu kuti ibudiswe.

Sisitimu yeLymphatic chikamu chesimba remuviri wedu rekudzivirira muviri, ichibatsira kutakura mvura yelymph ine lymphocytes uye tsvina kubva munyama kuenda kuropa.

Kudzora uye Matambudziko eKuchinjana kweZvinhu

Muviri wemunhu une nzira dzekugadzirisa kuchinjana kwezvinhu. Semuenzaniso, huwandu hweshuga muropa hunochengetwa kuburikidza nekushanda pamwe chete kwe insulin ne glucagon kuitira kuti masero awane shuga yakakwana yesimba, pasina kukonzera kuti huwandu hweshuga muropa huwedzere kana kuti huderere zvakanyanya.

Kukanganiswa kwekuchinjana uye kutakurwa kwezvinhu kunogona kukonzera zvirwere zvakasiyana-siyana. Semuenzaniso, zvirwere zvemapapu zvakaita seasthma ne emphysema zvinokanganisa kuchinjana kwemagasi, nepo chirwere cheshuga cherudzi rwekutanga nerwechipiri chiri mienzaniso yematambudziko ekutonga kweglucose.

Kuchinjana Kwezvinhu Mumiti

Mumiti, kuchinjana kwezvinhu kunoitawo basa rakakosha, kunyanya kuburikidza nemaitiro efotosinthrasi, kufema, uye kutakurwa kwemvura nezvicherwa.

Photosynthesis inzira inoshandiswa nezvirimwa, algae, uye mamwe mabhakitiriya kushandura simba rechiedza kuita simba remakemikari. Muzvirimwa, photosynthesis inoitika muma chloroplasts, anoshandisa carbon dioxide nemvura kugadzira glucose neokisijeni. Kuchinjana kwemagasi kunoitika kuburikidza nestomata mumashizha.

VERENGA ZVIMWEWO  Kutsauka Kunooneka kweMutemo waMendel

Kutakurwa kwemvura nezvicherwa mukati mezvirimwa kunoitika kuburikidza nexylem, nepo phloem ichitakura zvigadzirwa zvephotosynthesis muchirimwa chose. Kufemera, kupwa kwemvura kubva pamashizha estomata, kunoita kuti mvura ikwanise kutamiswa kubva pamidzi kuenda kumashizha.

Mhedziso

Kuchinjana uye kutakurwa kwezvinhu inzira dzakakosha dzinoita kuti hupenyu hurambe huripo. Danho rega rega rekurongeka kwezvinhu zvipenyu, kubva kumasero rimwe chete kusvika kunhengo dzemuviri muzvinhu zvipenyu zvakaoma, zvinoenderana nekutsinhana kwakanaka uye kutakurwa kwezvinhu. Kunzwisisa zvakakwana maitiro aya kwakakoshawo mukurapa nekurima, zvichivandudza hupenyu uye kubereka kwezvirimwa.

Sezvo tsvakiridzo munyaya iyi ichiramba ichienderera mberi, mhinduro itsva dziri kuwanikwa dzekugadzirisa kukanganiswa kwekutakurwa kwezvinhu zvinogona kukonzera zvirwere, pamwe nekuvandudza kushandiswa kwezviwanikwa mukurima. Ruzivo urwu runotibvumira kunzwisisa zviri nani kushamisa kwehupenyu uye runotungamira kune hunyanzvi hutsva mune ramangwana.

Siya mhinduro