Musoro: Kupesvedzera Kwenzvimbo yeIndonesia Yezvepasi
Pendauluan
Indonesia ndiyo nyika yakakura kwazvo pasi rose ine zvitsuwa zvinopfuura 17.000 zvakapararira mu equator. Nzvimbo ye geological yeIndonesia yakasiyana uye inonetsa, sezvo iri panosangana mapuratifomu matatu makuru e tectonic: Eurasian Plate, Indo-Australian Plate, uye Pacific Plate. Nzvimbo iyi inopa Indonesia zviwanikwa zvakawanda zvechisikigo uye inoiisawo panjodzi yenjodzi dzechisikigo. Chinyorwa chino chichatsanangura kukanganisa kwenzvimbo ye geological yeIndonesia pazvinhu zvakasiyana-siyana zvehupenyu, kubva kuzviwanikwa zvechisikigo nekushanya kusvika kunjodzi dze geological.
Zviwanikwa zvechisikigo
1. Hupfumi hweZvicherwa neSimba
Nzvimbo yeIndonesia iri munharaunda inozivikanwa sePacific Ring of Fire inopa zvakanakira muchimiro chezvicherwa zvakawanda nesimba. Indonesia ine matura akawanda emhangura, goridhe, nickel, uye tin. Semuenzaniso, mugodhi weGrasberg muPapua ndeimwe yemigodhi mikuru yegoridhe nemhangura pasi rose. Uyezve, matunhu akadai seKalimantan neSumatra akapfuma mumarasha nemafuta. Pfuma iyi yakabatsira zvikuru muhupfumi hwenyika kuburikidza nekutengesa zvinhu kunze kwenyika uye mari inowanikwa nehurumende.
2. Kusiyana-siyana kwezvipenyu
Magadzirirwo akaomarara eIndonesia anobatsirawo mukusiyana-siyana kwezvinhu zvipenyu. Makomo akawanda uye mhando dzakasiyana dzevhu dzinobva mukuputika kwemakomo dzinogadzira nzvimbo dzakasiyana dzinotsigira mhando dzakasiyana dzemiti nemhuka. Indonesia inozivikanwa senyika ine mhando dzakasiyana-siyana dzezvipenyu zvakawanda, dzakadai sedhiragoni reKomodo riri muNusa Tenggara uye orangutan riri muKalimantan neSumatra.
3. Ivhu rakaorera remakomo anoputika
Kuputika kwemakomo anoputika, kunyange zvazvo kuchiparadza, pakupedzisira kunoburitsa ivhu rakaorera zvikuru rinoputika. Rudzi urwu rwevhu rune zvicherwa zvakakosha pakukura kwezvirimwa. Nokudaro, nzvimbo dzakawanda dzekurima dzakaorera muIndonesia, kunyanya pazvitsuwa zveJava neBali, dzinobva muvhu iri rinoputika. Izvi zvinoita kuti Indonesia ive mugadziri mukuru wezvinhu zvakasiyana-siyana zvekurima, zvakaita semupunga, kofi, nezvinonhuwira.
Pariwisata
4. Nzvimbo dzekushanya dzinoitwa nemakomo anoputika
Kuvapo kwemakomo anoputika ari kushanda uye asina kubhururuka muIndonesia kunoita kuti pave nenzvimbo dzinokwezva vashanyi. Gomo reBromo riri kuEast Java neGomo reRinjani muLombok mienzaniso yenzvimbo dzinofarirwa nevashanyi vemuno nevekunze kwenyika. Zvinhu zvakaita semakomba, madhamu anoputika, uye matsime anopisa zvinhu zvinokwezva vanhu zvakasiyana.
5. Runako rwepasi pemvura
Indonesia iri munzvimbo inozivikanwa seCoral Triangle, musha wemarudzi emakungwa akapfuma kwazvo pasi rose. Dunhu iri rine nzvimbo dzisingaenzaniswi dzekushanyirwa kwegungwa, dzakadai seRaja Ampat kuWest Papua neBunaken kuNorth Sulawesi. Runako rwematombo ayo egungwa uye zvipenyu zviri pasi pemvura zvinoita kuti Indonesia ive paradhiso yevaya vanofarira kushambira mumvura.
Njodzi yeGeology
6. Chiitiko chekudengenyeka kwenyika nekuputika kwemakomo
Nzvimbo yeIndonesia panosangana mapuraneti matatu epasi penyika inoita kuti ive nekudengenyeka kwenyika nekuputika kwemakomo. Njodzi dzakawanda dzakaitika kuIndonesia dzinosanganisira kudengenyeka kwenyika netsunami muna 2004 muAceh nekuputika kweGomo reMerapi muYogyakarta. Kudengenyeka uku kwakanyanya kunoda kuti hurumende neveruzhinji varambe vakangwarira uye vakagadzirira njodzi dzingangoitika.
7. Tsunami
Senyika ine gungwa rakakomberedzwa nemakungwa akawanda, Indonesia iri panjodzi yekuwirwa netsunami. Kudengenyeka kwenyika pasi pegungwa kunogona kukonzera mafungu etsunami, izvo zvinogona kukanganisa nharaunda dziri kumahombekombe. Tsunami yakakura muAceh, iyo yakaparadza chikamu chikuru chemahombekombe eSumatran muna 2004, yakashanda sechiyeuchidzo chekukosha kwenzira dzekuyambira vanhu nekukurumidza uye kugadzirira nharaunda kuti vasangane nenjodzi iyi.
Kuderedza Njodzi
8. Sisitimu Yekunyevera Nekukurumidza uye Kutarisira Njodzi
Kuti vaderedze njodzi dzinongoitika dzoga, Indonesia yakagadzira nzira itsva yekuyambira vanhu nekukurumidza uye yekugadzirisa njodzi. Sangano reMeteorology, Climatology, and Geophysics Agency (BMKG) pamwe neNational Disaster Management Agency (BNPB) ndivo vane basa rekutarisa zviitiko zvekudengenyeka kwenyika nedzemamiriro ekunze kuti vape ruzivo nenyevero dzekutanga kune veruzhinji.
9. Dzidzo yeVeruzhinji neKuzivisa
Kudzidzisa veruzhinji nguva dzose uye kusvika kune vanhu nezvenjodzi nekuderedza njodzi kwakakosha. Kutevedzera njodzi, kudzidziswa kwekupindura panguva yenjodzi, uye kubatanidzwa kweruzivo rwenjodzi muchirongwa chedzidzo zvinogona kuvandudza kugadzirira kwenharaunda njodzi.
Mhedziso
Nzvimbo yeIndonesia ine matambudziko akaomarara, senzvimbo yezviwanikwa zvechisikigo zvinoshamisa uye senjodzi huru yenjodzi. Zviwanikwa zvayo zvezvicherwa, simba, uye zvipenyu zvakasiyana-siyana zvinopa mabhenefiti akakosha ehupfumi nezvakatipoteredza. Zvisinei, njodzi dzenjodzi dzechisikigo dzakadai sekudengenyeka kwenyika, kuputika kwemakomo, uye tsunami dzinoda kutarisirwa kwakanyatsonaka kuburikidza nenzira dzinoshanda dzekudzivirira.
Kuedza kwehurumende nekubatsira veruzhinji mukugadzirira njodzi kwakakosha mukuderedza kurasikirwa kunogona kuitika. Nekutarisira njodzi kwakanaka uye kushandiswa kwenguva refu kwezviwanikwa zvechisikigo, Indonesia inogona kuve nechokwadi chekuti nzvimbo yayo yezvepasi inoshanda sechinhu chakakosha mukusimudzira nyika mune ramangwana.