O le vaitaimi o le toe fuataʻiga i Initonesia ma ona fuainumera

O le Vaitaimi o le Toe Fuataʻiga i Initonesia ma Ona Faʻamaumauga

Na amata le Vaitaimi o le Toe Fuata’iga i Initonesia ina ua mae’a le pulega a le Poloaiga Fou, lea na taitaia e Peresitene Suharto mo le silia ma le 30 tausaga. O lenei vaitau na fa’avae i luga o le agaga o suiga fa’apolokiki, tamaoaiga, ma agafesootai, fa’alauiloaina o le manino, faatemokalasi, ma le fa’amasinoga tonu lautele. O lenei tusiga o le a talanoaina ai atina’e o le Vaitaimi o le Toe Fuata’iga i Initonesia ma tagata autu na i ai se sao i lenei faiga.

Talaaga o le Vaitaimi o le Toe Fuataʻiga

Na ulufale atu Initonesia i le Vaitaimi o le Toe Fuata’iga i le 1998, i le lotolotoi o se fa’alavelave matuia tau tamaoaiga, o mana’oga mo le fa’atemokalasi, ma le fa’atupula’ia o le ita o le lautele e faasaga i le malo pule sauā. O le fa’alavelave tau tamaoaiga, lea na amata i le 1997, na mafua ai le maualuga o le tau o oloa, le tele o galuega, ma le tele o le le fiafia o le lautele. O nei tulaga na fa’ateteleina ona o le fa’ateleina o le faiga pi’opi’o, faiga fa’apito, ma le fa’aitu’au (KKN) i lalo o le Poloaiga Fou.

Ia Me 1998, na oo atu ai teteega a tamaiti aoga ma vaega eseese o le sosaiete i se tumutumuga. O le malosi o le faatosinaga a le malo na iu ai ina faamavae Suharto mai le tofi peresitene ia Me 21, 1998. O lenei faamavaega na faailogaina ai le amataga o le Vaitaimi o le Toe Fuata’iga i Initonesia. Ona tofia lea o le Sui Peresitene BJ Habibie e avea ma Peresitene ma amataina se faasologa o toe fuata’iga.

Tagata Taua o le Vaitaimi o le Toe Fuataʻiga

1. BJ Habibie
O Bacharuddin Jusuf Habibie o se tagata atamai i tekinolosi ma o se tagata faamaoni ia Suharto o lē na faafuasei ona feagai ma le galuega faigata o le taitaia o le atunuu i le taimi o le faaletonu tau tamaoaiga ma agafesootai. Na faatelevaveina e Habibie le saolotoga faapolokiki ma le tamaoaiga. I le taimi o lana nofoaiga puupuu mai le 1998 i le 1999, na soloia ai e Habibie faiga faavae faatapulaa a le au tusitala, faasaolotoina pagota faapolokiki, ma faatinoina ni faiga palota e sili atu ona tatala ma faatemokalasi. O se tasi o ana ausia sili ona taua o le faia lea o le palota a Timor i Sasaʻe lea na taitai atu ai i le tutoatasi o le itulagi mai Initonesia.

FAITAU FOI  Tutoatasi o Initia mai Peretania

2. Abdurrahman Wahid (Gus Dur)
I le avea ai ma se tagata lauiloa o le NU (Nahdlatul Ulama) ma o se tagata e lagolagoina le tele o lotu, na avea ai Abdurrahman Wahid, e lauiloa foi o Gus Dur, ma peresitene ia Oketopa 20, 1999, ina ua maeʻa le palota lautele o le 1999. O le nofoaiga a Gus Dur na faailogaina i taumafaiga e talepe ese ai faiga faavae eseese a le New Order, faamalosia le faatemokalasi, ma lagolagoina aia tatau a tagata. E ui ina sa mafatia lana pulega i feeseeseaiga faaupufai ma pulega le talafeagai, ae sa taumafai Gus Dur e lagolagoina le faapalepale faalelotu, saolotoga o le au tusitala, ma aia tatau a tagata laiti.

3. Megawati Soekarnoputri
O le afafine o le uluai peresitene o Initonesia, o Sukarno, na avea Megawati ma peresitene ia Iulai 23, 2001, ina ua maeʻa ona faʻateʻaina Gus Dur. O le avea ai o Megawati ma peresitene sa vaʻaia o se vaitaimi o suiga mautu ina ua maeʻa le vevesi faʻapolokiki o le avea ai o Gus Dur ma peresitene. Sa ia faʻatumauina ma le manuia le mautu faʻapolokiki ma le tamaoaiga ma faʻaauauina ni suiga taua na amataina e lona muamua.

4. Susilo Bambang Yudhoyono (SBY)
O Susilo Bambang Yudhoyono o le uluai peresitene na filifilia sa'o e le atunuu i le palotaga o le 2004. Sa avea SBY ma peresitene mai le 2004 i le 2014. I le taimi o lana peresitene, sa tuputupu a'e pea le tamaoaiga o Initonesia ma sa faatinoina ai ni suiga eseese i faalapotopotoga. Sa lauiloa SBY i lana faiga fa'ava-o-malo lelei ma ana taumafaiga e faatumauina le mautu fa'apolokiki i totonu o le atunu'u. Peita'i, o lu'itau o le faiga pi'opi'o ma le le tutusa o le tamaoaiga sa tumau pea o ni mataupu tetele i lona taimi atoa.

5. Joko Widodo (Jokowi)
O Joko Widodo, e lauiloa o Jokowi, na manumalo i le palota a le peresetene i le 2014 ma toe filifilia i le 2019. I le avea ai ma pulenuu muamua o Solo ma kovana o Jakarta, ua lauiloa Jokowi i lana sitaili taitaiga e taula’i i tagata ma le taula’i atu i le atina’eina o atina’e tetele. Ua faia e Jokowi ni taumafaiga tetele e fa’avavevave ai le atina’eina o atina’e tetele e fa’aleleia atili ai feso’ota’iga fa’ale-atunu’u ma le tauvaga tau tamaoaiga. Peita’i, o lo’o feagai fo’i lana pulega ma lu’itau i le fo’iaina o mataupu tau aia tatau a tagata soifua ma faiga fa’atemokalasi.

FAITAU FOI  O le sao o Nikola Tesla i le lalolagi o saienisi

A'afiaga ma Suiga Tetele i le Vaitaimi o le Toe Fuata'iga

1. Tatala Fa'apolokiki
O le vaitaimi o le Toe Fuataʻiga na aumaia ai ni suiga tetele i le tatala faʻapolokiki. O le saolotoga o le au tusitala, lea sa matua faʻatapulaʻaina muamua, na tuʻuina atu i ai le tele o avanoa e manava ai. Na maua e le aufaasālalau ni avanoa tetele e faitioina ai le malo ma faʻaalia ai manaʻoga o tagata. Na tulaʻi mai foʻi faʻalapotopotoga eseese e le o ni malo (NGO) ma sa i ai se sao taua i le mataʻituina ma le lagolagoina o mataupu eseese faʻaagafesootai, tamaoaiga, ma faʻapolokiki.

2. Palota Faatemokalasi
O faigapalota sa'oloto ma tonu ua avea ma fa'ailoga o le Vaitaimi o le Toe Fuata'iga. O faigapalota o le 1999, na faia i lalo o le pulega a Habibie, o faigapalota muamua ia na faia e le tele o pati i le silia ma le 30 tausaga. E le gata i lea, o le fa'alauiloaina o faigapalota peresitene tu'usa'o i le 2004 na fa'ailogaina ai se la'asaga taua i luma i le faatemokalasi a Initonesia. E ala i faigapalota fa'atemokalasi, na maua ai e tagata Initonesia ni avanoa tetele e filifili ai o latou ta'ita'i ma auai i le faiga fa'apolokiki.

3. Toe Fuata'iga Fa'aletulafono ma Fa'alapotopotoga
O suiga fa'aletulafono ma fa'alapotopotoga sa avea fo'i ma taula'iga tele i le Vaitaimi o le Toe Fuata'iga. O le fa'avaeina o le Komisi e Fa'aumatia ai Faiga Pi'opi'o (KPK) i le 2002 o se la'asaga mautu i le tau fa'asaga i faiga pi'opi'o. E le gata i lea, o suiga i le faiga fa'amasino ma le fa'aleleia atili o le pulega sa fa'atinoina e fa'ateleina ai le manino ma le tali atu.

FAITAU FOI  O le amataga o le malo o Majapahit ma lona faatosinaga

4. Fa'asa'olotoina o Pulega ma le Tuto'atasi Fa'aitulagi
O le vaitaimi o le Toe Fuata’iga na fa’ailogaina ai fo’i le amataga o le fa’asa’olotoina o pulega fa’aitulagi ma le tuto’atasi fa’aitulagi. O le Tulafono o le Tuto’atasi Fa’aitulagi o le 1999 na tu’uina atu ai i malo fa’aitulagi le pule sili atu i le puleaina o puna’oa ma le faia o fa’ai’uga. O le fa’amoemoega o lenei mea o le aumaia lea o auaunaga a le malo e latalata atili i tagata ma fa’ateleina ai le lelei ma le tali atu a malo fa’aitulagi.

Luʻitau ma Faʻamoemoega i le Taimi Nei

E ui i le tele o alualu i luma, ae o loo feagai pea Initonesia ma le tele o luitau i le ausiaina o ana sini o le toe fuata’iga. O loo tumau pea le faiga pi’opi’o o se mataupu matuia e aafia ai vaega eseese o le soifuaga faaleatunuu. E le gata i lea, o le le tutusa o le tamaoaiga, feeseeseaiga faaleagafesootai, ma le le faapalepale o loo tumau pea ona avea ma faafitauli i le ausiaina o le faamasinoga tonu faaleagafesootai ma le mautu faatemokalasi.

Ae ui i lea, o loo tumau pea le faʻamoemoe. O se gaioiga malosi a le sosaiete lautele, o se aufaasālalau saoloto, ma le auai malosi o le lautele e taua tele mo le alualu i luma o Initonesia i le lumanaʻi. O le lagolago mai vaega eseese, e aofia ai le malo ma le sosaiete lautele, e taua tele mo le faʻaauau pea ona tuleia mo ni suiga taua ma tumau.

I'uga

O le Vaitaimi o le Toe Fuataʻiga i Initonesia o se taimi o suiga tetele ma le malosi. Mai le paʻū o le tamaoaiga ma le le fiafia i le va fealoaʻi, na tulaʻi mai ai le atunuʻu ma le agaga o le fausiaina o se faiga e sili atu ona faatemokalasi, manino, ma tonu. O tagata e pei o BJ Habibie, Gus Dur, Megawati Soekarnoputri, Susilo Bambang Yudhoyono, ma Joko Widodo na latou faia se sao taua i le taʻitaʻia o lenei suiga. E ui i le tele o luʻitau o loʻo feagai pea, o le faʻamoemoe mo se lumanaʻi lelei o loʻo avea pea ma faavae malosi mo le malaga a le atunuʻu o Initonesia.

Taofi faamatalaga