Auala e 'Ai ai ma le Saogalemu le Kapisi Lamu
O le lamuina o le pulukamu o se meaʻai mama laʻititi e masani ona manatu māmā i ai, ae o le lamuina o se mea taua tele i le olaga i aso faisoo: pe a uma taumafataga, i le galuega, aʻo aveina le taavale, ma e oʻo lava i le faʻaitiitia o le popole. E fiafia le toʻatele o tagata i le lamuina o pulukamu auā e fou lona tofo, e faigofie ona faʻaaogaina, ma e mafai ona fesoasoani e faʻatumauina ai le manava fou. Peitaʻi, e pei o soʻo se isi lava meaʻai, e manaʻomia lava ona 'ai ma le saogalemu le pulukamu ina ia maua ai ona aogā ma faʻaitiitia ai lamatiaga. O lenei tusiga o loʻo talanoaina ai le auala e 'ai ma le saogalemu ai le pulukamu, mai le filifilia o le oloa saʻo, le uaʻi atu i le soifua maloloina o nifo ma le manava , i le malamalama poʻo afea e faʻatapulaʻa pe 'alo 'ese ai.
1. Ia malamalama i le ituaiga pulukamu o loʻo e taumafaina.
E lē tutusa uma le faiga o kapia lamu. I se tulaga lautele, e vaevaeina le kapia lamu i ni kapia suamalie ma ni kapia e leai se suka. O le kapia suamalie e fa'aaogā ai le sucrose po'o le glucose syrup e fai ma mea suamalie autū, ae o le kapia e leai se suka e masani ona fa'aaogā ai mea suamalie e leai se suka e pei o le xylitol, sorbitol, mannitol, po'o le aspartame.
Mai se vaaiga saogalemu o nifo, e masani ona sili atu ona fautuaina le pulukamu e leai se suka ona e le maua ai se "mea'ai" mo siama e mafua ai le pala o nifo. O le mea moni, o le pulukamu e iai le xylitol e masani ona manatu e fesoasoani e fa'aitiitia ai le lamatiaga o le pala o nifo , aua e le faigofie ona fa'afefeteina le xylitol e nisi siama i le gutu. Peita'i, o le "leai se suka" e le fa'apea ai o le fa'aaogaina e le gata, aua o nisi mea e fa'asuamalie ai le 'ava malosi (e pei o le sorbitol) e mafai ona fa'atupuina ai le fa'alavelave o le manava pe a tele naua le 'ai.
2. Ia mataala i aogā, ae aua le soona fai.
E mafai e le lamuina o le pulukamu ona fa'aosofia ai le gaosiga o le faua. E fesoasoani le faua e fa'aitiitia ai le 'ese oona i le gutu, fufulu ese mea'ai o totoe, ma fa'asusu le gutu. O le mafua'aga lea e masani ona fautuaina ai le lamuina o le pulukamu pe a uma 'aiga, aemaise lava pe afai e leai sou taimi e fufulu ai ou nifo.
Peita'i, o le saogalemu o le fa'aaogaina e fa'alagolago i le tele ma le umi o le lamuina. O le lamuina soo o le pulukamu pe umi tele e mafai ona soona galue ai maso o le auvae ma mafua ai le tiga. E le gata i lea, o le lamuina pea lava pea e mafai ona mafua ai le "'ai mama" po'o le mana'o i se mea, lea i nisi tagata e mafai ona o'o atu ai i le 'ai fa'afuase'i o isi mea'ai. O le mea lea, fa'aaoga le pulukamu e fai ma fa'aopoopoga i masaniga maloloina, ae le o se sui mo le tausiga o nifo po'o taumafataga.
3. Fa'atapula'a le umi e lamu ai ina ia 'aua ne'i mamafa le auvae.
O se tasi o auala faigofie e lamu ai le pulukamu ma le saogalemu, o le fa'atapula'aina lea o le taimi e te lamuina ai. E to'atele tagata e lamuina le pulukamu se'ia o'o ina mou atu atoa le tofo, e tusa lava pe mo le itula pe sili atu fo'i. Peita'i, o le lamuina tele e mafai ona fa'alavelaveina ai le so'oga temporomandibular (TMJ) ma mafua ai le tiga o le auvae, le ulu tiga, po'o se leo kiliki pe a tatala le gutu i tagata e faigofie ona a'afia.
O se tulafono faigofie, o le lamuina mo le tusa ma le 10–20 minute pe a uma ona 'ai e masani lava ona lava lea e fa'aosofia ai le faua ma fesoasoani e fa'afouina ai le gutu. Afai e te amata ona lagona le tiga i lou auvae po'o malumalu, o se fa'ailoga lea e tatau ona e taofi pe fa'aitiitia le tele o le lamuina.
4. Filifili le pulukamu e lelei mo nifo.
Afai o lau sini o le manava fou ma le soifua maloloina o nifo , filifili le pulukamu e leai se suka. Afai e maua, filifili se tasi o loʻo i ai le xylitol. E le gata i lea, ia e mataala i le tofo ma le aofaʻi o le 'aisa. O nisi pulukamu e manogi fualaʻau e mafai ona i ai se lagona malosi o le 'aisa. I nisi tagata, o le faʻaauau pea ona aʻafia i le 'aisa e mafai ona faʻateteleina ai le maaleale o nifo, aemaise lava pe afai e le lelei le tumama o le gutu.
E lē suitulaga le lamuina o le pulumu i le fufuluina o nifo , fa'amama nifo, ma siaki masani o nifo. E na'o se meafaigaluega. O le faiga sili ona lelei ma saogalemu o le fa'aauau pea lea o le fufuluina o nifo fa'alua i le aso i le toothpaste fluoride, fa'amama nifo, ma le fa'aaogaina o le pulumu e leai se suka pe a uma 'aiga pe a mana'omia.
5. Ia nofouta i aafiaga i le fa'agasologa o mea'ai, aemaise lava o mea fa'asuamalie 'ava malosi.
O pulukamu e leai se suka e masani ona iai ni mea fa'asuamalie o le 'ava malosi e pei o le sorbitol ma le mannitol. I nisi aofa'iga, o nei mea fa'asuamalie e mafai ona mafua ai le fulafula, kesi, po'o le manava tata, aemaise lava i latou e ma'ale'ale i ai. E tupu lenei mea ona o mea fa'asuamalie o le 'ava malosi e le mitiia atoatoa e le manava la'ititi ma e mafai ona fa'afefeteina e siama i le manava tele.
O se auala saogalemu e puipuia ai lenei mea o le faʻatapulaʻaina lea o le tele o le pulu e te lamuina i le aso. Afai e te amata ona lagona le le toʻa i lou manava pe a uma ona lamuina le pulu e leai se suka, taumafai e faʻaitiitia le tele o le lamuina, sui ituaiga, pe filifili se oloa e itiiti le xylitol. Mo nisi tagata e iai le irritable bowel syndrome (IBS), o nisi pulu e mafai ona faʻaosofia ai ni faʻailoga, o lea e manaʻomia ai le faʻaeteete.
6. Aloese mai le masani o le foloina o le ea pe a lamuina.
E mafai e le lamuina o le pulukamu ona fa'ateleina ai le lamatiaga o le foloina o le ea (aerophagia), aemaise lava pe afai e te lamuina a'o e tautala pe lamuina ma lou gutu ua matala. O le foloina o le ea tele e mafai ona mafua ai le lagona o le tumu, fulafula, ma le feanu.
Mo le saogalemu, lamu malie ma tapuni lou gutu, ma 'alo'ese mai le tautala tele a'o lamu. O nei masaniga faigofie e fesoasoani e fa'aitiitia ai le tele o le ea e foloina.
7. Ia e ua'i toto'a i le tulaga o ou nifo ma le togafitiga o nifo.
Mo i latou e fa'aaogaina ni braces, e masani ona le fautuaina le lamuina o le pulukamu auā e mafai ona pipii i braces po'o uaea, ma faigata ai ona fa'amamā. I nisi ituaiga o braces, e mafai fo'i e le pulukamu ona toso ni vaega laiti, ma lamatia ai le matala.
Afai e te fa'aaogaina ni fusi nifo po'o ni isi mea faigaluega fa'asao nifo, fa'afeso'ota'i muamua lau foma'i nifo. Afai e fa'atagaina, filifili se pulumu e le pipii tele ma ia mautinoa e sili atu le tumama o nifo pe a uma. Mo i latou o lo'o fa'aaogaina ni nifo pepelo po'o ni mea e taofi ai nifo, e mafai fo'i e le lamuina o pulumu ona fa'alavelave i le mautu o le masini, o lea ia fuafua lelei tulaga lamatia ma le mafanafana.
8. Aua le fa'aaogaina le kapia lamu e fai ma meafaigaluega e ufiufi ai fa'afitauli tau soifua maloloina.
E mafai ona mafua le manava leaga mai mea'ai e totoe, le lelei o le tumama o le gutu, le tartar, le pala o le manava, le gingivitis, le mago o le gutu, po'o nisi fa'afitauli o le manava. Atonu e fesoasoani le lamuina o le pulukamu e ufiufi ai le manogi leaga mo sina taimi, ae e le foia ai le pogai autū.
O se auala saogalemu o le fa'aaogaina lea o le lamuina o le pulumu e fai ma fofo le tumau a'o su'esu'eina pea le mafua'aga. Afai e tumau pea le leaga o le manava e ui lava i le fufuluina o le tino, fa'amamā lou laulaufaiva, ma inuina ni vaiinu se tele, mafaufau e va'ai se foma'i nifo.
9. Ia mataala i le saogalemu o tamaiti
Mo tamaiti, o lamatiaga autū o le lamuina o pulukamu o le tale ma le foloina. E masani foʻi ona lamu e tamaiti aʻo tamoʻe pe taʻalo, lea e faʻateleina ai le lamatiaga o le tale. E le gata i lea, o pulukamu suamalie e mafai ona faʻateleina ai le lamatiaga o le pala o nifo, aemaise lava pe afai e leʻi faʻatinoina e le tamaititi le tumama lelei o nifo.
Afai e te fia avatu i lau tama ni pulukamu, ia mautinoa ua lava lo latou matutua e malamalama ai i le auala e lamu ma lafoa'i ai i le auala sa'o, va'ava'ai i latou a'o lamuina, ma e sili ai le filifilia o pulukamu e leai se suka. E tatau fo'i i mātua ona fa'amamafa le amio lelei: e le tatau ona tu'ua pulukamu i luga o laulau, nofoa, po'o se isi lava mea.
10. Lafoa'i lelei le pulukamu ma tausi le mama o le si'osi'omaga.
O le 'aina saogalemu o le pulukamu e lē gata ina tāua mo lou soifua maloloina, ae fa'apea fo'i mo le si'osi'omaga. O pulukamu e lafoa'i fa'atamala e faigata ona fa'amamā ma fa'aleagaina ai nofoaga faitele. Ia lafoa'i lelei i taimi uma le pulukamu, e sili ai pe a afifi i totonu o lana afifi muamua po'o se pepa solo e puipuia ai mai le pipii i luga.
E tāua nei masaniga laiti mo le soifua mālōlōina lautele ma le soifua manuia faʻatasi, aemaise lava i aʻoga, felauaiga faitele, ma nofoaga faigaluega.
I'uga
E mafai ona avea le lamuina o le pulukamu ma se masaniga lelei pe a faia sa'o: e fesoasoani e gaosia ai le faua, fa'afouina le manava, ma fa'aleleia atili ai le tumama o le gutu pe a uma 'aiga—aemaise lava pe afai e te filifilia le pulukamu e leai se suka. Peita'i, o le 'ai saogalemu e mana'omia ai ni tapula'a: 'aua le so'ona fai, fa'atapula'a le taimi e lamu ai, ia fa'aeteete i mea fa'asuamalie 'ava malosi, lea e mafai ona fa'alavelaveina ai le fa'agasologa o mea'ai, ma ia mataala i le tulaga o ou nifo, auvae, ma masini fa'asolo nifo. Mo tamaiti, o le va'ava'aia ma le filifilia lelei o oloa e taua tele.
O le filifilia o le ituaiga pulukamu sa'o, lamuina mo se taimi talafeagai, ma le fa'amuamuaina o le tumama o nifo, e mafai ai ona e fiafia ma le saogalemu i le lamuina o pulukamu—e aunoa ma le afaina ai o lou soifua maloloina o le gutu, le soifua maloloina o le manava, po'o le mafanafana o i latou o siomia oe.