Te Whakahekenga o te Pēhanga Kohu o te Wairewa
He āhuatanga ā-tinana nui te pēhanga kohu o te wai, e pā ana ki te pēhanga e tukuna ana e te kohu o taua wai ina taurite ki tōna āhua wai. He whānuitia ngā whakamahinga nui o tēnei āhuatanga, mai i te rāngai ahumahi ki te rangahau mātauranga. I roto i te horopaki o ngā otinga, he āhuatanga whakamīharo te whakaheke i te pēhanga kohu, ā, he mea tino nui i roto i ngā āhuatanga mahi maha. Ka whakamāramahia e tēnei tuhinga te ariā taketake o te pēhanga kohu, te tikanga whakaheke i te pēhanga kohu i roto i ngā otinga, me ētahi o ōna whakamahinga.
Te Ariā Taketake o te Pēhanga Kohu
Ko te pēhanga kohu e tautuhia ana ko te pēhanga e tukuna ana e ngā ngota kohu o te wai i te taurite i tētahi pāmahana kua whakaritea. Ina whakanohoia he wai ki roto i tētahi ipu kua kati, ka mimiti ngā ngota i te mata o te wai ka hanga kohu i runga ake i te mata o te wai. I roto i te wā, ka tukinga ētahi ngota kohu ki te mata o te wai ka hoki ki te āhua wai. I te pūwāhi taurite, ka ōrite te tere o te mimiti ki te tere o te haukū, ka hua ake he pēhanga kohu pumau.
Ka pāngia te pēhanga o te kohu e ngā āhuatanga o te wai (hei tauira, te kaha o ngā hononga ira-waenga) me te pāmahana. Ka whakanui ake ngā pāmahana teitei i te pūngao nekeneke o ngā ngota wai, ka nui ake te tūponotanga o te mimiti, ka hua ake he pēhanga kohu teitei ake. I tetahi atu taha, ka whakaitihia e ngā hononga ira-waenga kaha ake te tere o te mimiti, ka whakaitihia ai te pēhanga kohu.
Te Whakahekenga o te Pēhanga Kohu o te Wairewa
Ina tāpirihia he matū whakarewa ki te whakarewa, ka heke te pēhanga kohu o te whakarewa ki te whakataurite ki te pēhanga kohu o te whakarewa parakore. E mōhiotia ana tēnei āhuatanga ko te whakahekenga pēhanga kohu. Ka taea te whakamārama mā roto i ngā ariā me ngā ariā maha, tae atu ki te ture a Raoult me ngā pānga whakakotahi.
Te Ture a Raoult
Ko te ture a Raoult he mātāpono taketake e whakamārama ana i te hekenga o te pēhanga mamaoa i roto i ngā otinga pai. E ai ki tēnei ture, ko te hekenga o te pēhanga mamaoa o te whakarewa he rite ki te hautanga molar o te matū wairewa i roto i te otinga. E kī ana te pāngarau o te ture a Raoult:
\[ P_{\text{otinga}} = X_{\text{whakarewa}} \cdot P^0_{\text{whakarewa}} \]
kāore i te mana:
– Ko te P_{\text{solution}} te pēhanga kohu o te otinga.
– Ko te \( X_{\text{solvent}} \) te hautanga molar o te whakarewa i roto i te otinga.
– Ko te \( P^0_{\text{solvent}} \) te pēhanga kohu o te whakarewa parakore.
Ko te hautanga molar o te whakarewa i roto i te otinga ko te maha o ngā molar o te whakarewa i wehea ki te tapeke o ngā molar i roto i te otinga (ngā molar o te whakarewa me ngā molar o te matū wairewa). Nā te noho mai o te matū wairewa, ka iti iho i te kotahi te hautanga molar o te whakarewa, ka heke te pēhanga mamaoa mai i tōna uara taketake (te whakarewa parakore).
Ngā Pānga Whakakotahi
Ko te whakaheke i te pēhanga kohu tētahi o ngā āhuatanga e mōhiotia ana ko ngā pānga whakakotahi, e whakawhirinaki ana ki te maha (ehara i te momo) o ngā matūriki wairewa i roto i te whakarewa. Ko ētahi atu pānga whakakotahi ko te pikinga o te ira kohua, te whakaheke ira tio, me te pēhanga osmotic. E pā ana ēnei āhuatanga katoa ki te taunekeneke i waenga i te matūriki wairewa me te whakarewa me te kore e taea e ngā ngota whakarewa te mimiti ngāwari nā te mea kua āraia e ngā matūriki wairewa.
Whakamārama irahiko
He aha i taea ai e te matū whakarewa te whakaheke i te pēhanga mamaoa? I roto i te ao ngota, e rua ngā ariā matua e whakamāramahia ai tēnei whakahekenga:
1. Te Hekenga o te Tere Whakamutu: Ka taea e te matū whakarewa te noho i tētahi wāhanga o te mata o te wai, ka whakaiti i te horahanga mata e wātea ana mō ngā ngota whakarewa kia mimiti. Mēnā ka iti te horahanga mata, ka iti ake ngā ngota whakarewa ka mimiti i tētahi pāmahana kua whakaritea, ka whakaiti i te pēhanga mamaoa katoa i runga ake i te wai.
2. Ngā Taunekeneke o te Whakarewa-Wairewa: Mā te noho mai o ngā taunekeneke i waenga i ngā ngota whakarewa me ngā ngota wairewa (pērā i ngā here hauwai, ngā kaha van der Waals, ngā taunekeneke ira-rua rānei) ka taea te whakau i ngā ngota whakarewa i roto i te wāhanga wai. Mā tēnei pumau kua piki ake ka whakaitihia te ia o ngā ngota whakarewa ki te wehe atu i te wāhanga wai ki te wāhanga hau.
Te Whakamahinga o te Whakaiti i te Pēhanga Kohu Wairewa
He maha ngā whakamahinga whai hua o te whakaheke i te pēhanga kohu o ngā otinga i roto i ngā momo mara, tae atu ki te matū, te koiora, me te hangarau. Anei ētahi tauira:
1. Ahumahi Ārai Hukapapa
I roto i te umanga motuka, ka whakamahia te whakaiti i te pēhanga mamaoa o ngā otinga i roto i ngā wai ārai huka mō ngā whakamahana waka. He maha ngā wā ka whakamahia te ethylene glycol, te propylene glycol rānei hei matū whakarewa i roto i te wai hei whakaheke i te pēhanga mamaoa, ka piki ake te pūwāhi koropupū, ka whakaheke hoki i te pūwāhi tio o te otinga. Ka ārai tēnei otinga i te wai whakamahana kia koropupū i ngā pāmahana mahi teitei, ā, ka ārai hoki i te tio i ngā pāmahana iti.
2. Te Tiaki Kai
He pānga anō hoki tō te pēhanga kohu o tētahi otinga ki te tiaki kai. Ka tāpirihia te huka me te tote ki ngā kai hei whakaiti i te pēhanga kohu, ka whakaiti i te mahi wai, ka ārai hoki i te tipu o ngā moroiti e hiahia ana ki ngā taumata wai teitei. Ka āwhina tēnei i te tiaki kai, te pupuri i te haumaru, me te whakaroa i te roa o te oranga o ngā hua.
3. Whare Rongoā me ngā Rongoā
I roto i ngā mahi rongoā, ka whakamahia te whakaiti i te pēhanga mamaoa o ngā otinga i roto i te hoahoa o ngā rongoā hydrophilic mō te whakahaere ā-waha, ā-parenteral rānei. He maha ngā wā ka hangaia ngā rongoā me ngā whakarewa motuhake hei whakarite i te pumau me te waatea o te koiora.
4. Pūnaha Tātari Osmosis
He pānga honohono te pēhanga osmotic e pā tata ana ki te whakaheke i te pēhanga kohu. I roto i ngā hangarau tātari wai pērā i te osmosis whakamuri, ka whakamahia te pēhanga e hiahiatia ana hei wikitoria i te pēhanga osmotic o te wai moana, o te wai poke rānei, hei pure i te wai. Ka whakamahia e tēnei tukanga te mātāpono o te pēhanga kohu wairewa hei whakamahi i te kukū tiketike o te tote, o ētahi atu matū wairewa rānei i roto i te wai poke.
5. Ngā Rangahau Āhuarangi me te Āhuarangi
He mea whai hua anō hoki te whakaheke i te pēhanga kohu hei mārama ki ngā tukanga āhuarangi me te rangi. Hei tauira, mā te mārama ki te pānga o ngā matūriki aerosol ki te pēhanga kohu wai, ka taea e ngā kaipūtaiao te matapae tika ake i te hanganga o te kapua me te ua. Ka āwhina tēnei i ngā rangahau āhuarangi, ā, ka pai ake te matapae i te rangi.
Whakamutunga
He āhuatanga taketake, he mea nui hoki te whakahekenga o te pēhanga mamaoa o ngā otinga i roto i te matū ā-tinana me ngā momo mahi. Mai i tētahi tirohanga taketake, ka whakamāramahia tēnei whakahekenga e te ture a Raoult me te ariā o ngā pānga whakakotahi, e uru ana ki te whakahekenga o te tere mimiti me te pumau o te āhua wai e te matū wairewa. Ka whakamahia tēnei mātauranga i roto i te whānuitanga o ngā ahumahi, mai i te motuka ki te rongoā, tae atu ki ngā rangahau āhuarangi me te hangarau horoi wai.
Mā te mārama ki te tikanga kei muri i te whakahekenga o te pehanga kohu o ngā otinga me ōna tono, ka taea e tātou te whakamahi i tēnei āhuatanga mō ngā kaupapa mahi me ngā kaupapa pūtaiao, hei whakapai ake i te hangarau me te kounga o ō tātou oranga o ia rā.
