Ngā Tauira Pātai me te Kōrero: Ngā Take e Pā Ana ki te Mahi a te Whākōkī
Ko ngā whākōkī he pūmua e mahi ana hei whakakorikori i roto i ngā tauhohenga matū koiora. Ka pāngia te mahi a ngā whākōkī e ngā āhuatanga maha e āhei ai, e aukati ai rānei i tā rātou mahi. I roto i tēnei tuhinga, ka matapakihia e mātou ētahi tauira raruraru me ngā āhuatanga e pā ana ki te mahi a ngā whākōkī, pērā i te pāmahana, te pH, te kukū o te matū, me te noho mai o ngā aukati me ngā kaiwhakaoho.
He Kupu Whakataki ki ngā Whākōkī
He ngota nui ngā whākōkī i roto i ngā rauropi ora e tere ake ai ngā tauhohenga matū me te kore e pāngia e ngā huringa tuturu. Ka mahi ngā whākōkī mā te whakaiti i te pūngao whakahohe e hiahiatia ana hei tīmata i tētahi tauhohenga. He hanganga ahurei tō ia whākōkī e āhei ai ki te here ki tētahi matū motuhake i tōna pae hohe, kia motuhake ai mō tētahi tauhohenga motuhake.
Ngā Take e Pā Ana ki te Mahi a te Whākōkī
1. Te pāmahana:
– Ka pā te pāmahana ki te tere o te mahi a te whākōkī. Ko te whakanui ake i te pāmahana ka whakanui ake i te mahi a te whākōkī kia tae rā anō ki te pāmahana tino pai. I runga ake i tēnei pāmahana, ka taea e ngā whākōkī te whakarerekē i te āhua.
2. pH:
– He pH tino pai tō ia whākōkī e mahi pai ai. Ka taea e ngā panonitanga o te pH te whakarerekē i te utu i runga i te pae hohe o te whākōkī, ā, ka pā ki te here o te matūriki.
3. Te Kukū o te Papatūānuku:
– I te pikinga ake o te kukū o te matūriki, ka piki ake te tere o te tauhohenga kia tae rā anō ki te pūwāhi mātotoru ka herea katoatia te whākōkī ki te matūriki.
4. Ngā aukati:
– Ngā ngota e whakaiti ana, e aukati ana rānei i te mahi a te whākōkī. Ka taea e ngā aukati te whakakore, te kore rānei e taea te whakakore.
5. Kaiwhakaoho:
– Ngā matū e whakanui ake ana i te mahi a te whākōkī mā te whakarerekē i te āhua o te whākōkī.
Ngā Pātai Tauira me te Kōrero
Pātai 1: Te Pānga o te Pāmahana ki te Mahi a te Whākōkī
Ko te kaha rawa o te whākōkī A he 37°C. Ka pēhea te mahi a te whākōkī mēnā ka whakanuia te pāmahana ki te 50°C?
Kōrero:
Ka whakahaerea te mahi a te whākōkī e te pāmahana nā te mea ka pā te pāmahana ki te nekehanga ngota. I te 37°C, ka tino pai te mahi a te whākōkī A, engari ki te whakanuia te pāmahana ki te 50°C, ka tīmata pea te whākōkī ki te whakarerekē i tōna āhua. Ka pakaru te hanganga toru-ahu o te whākōkī nā te whakarerekētanga, ka ngaro te mahi. Nō reira, tera pea ka heke te mahi a te whākōkī i te 50°C nā te kino kore e taea te whakatika ki te hanganga pūmua o te whākōkī.
Pātai 2: Te pānga o te pH ki te Mahi a te Whākōkī
Ka tino pai te mahi a te whākōkī pepsin i te pH 2. Ka aha te mahi a te pepsin mēnā ka piki te pH taiao ki te pH 7?
Kōrero:
He whākōkī te Pepsin e mahi pai ana i roto i te taiao waikawa, pērā i te puku, he pH kei te 1,5-2 pea. Mēnā ka piki te pH ki te 7, ka tino taketake rawa te taiao mō te pepsin, ka whakaiti i tana mahi. He tino whakawhirinaki te mahi whākōkī ki te āhua ionization o ngā toenga waikawa amino i roto i te pae hohe, ā, ka taea e ngā panoni o te pH te whakararuraru i te here o te substrate, te pumau rānei o te hanganga whākōkī.
Pātai 3: Te Kukū o te Matū ki te Tere Tauhohenga Whākōkī
Tuhia, ka whakamāramahia hoki te kōpiko tauhohenga whākōkī e pā ana ki ngā rerekētanga o te kukū o te matūriki.
Kōrero:
Ko te kōpiko o te tauhohenga whākōkī me te kukū matūriki ka hanga i tētahi kōpiko pūrua, e ai ki te whakaahuatanga a Michaelis-Menten kinetics. I ngā kukū matūriki iti, ka tere te piki o te tere tauhohenga me te pikinga o te kukū matūriki. Heoi, ina tae ki te mākū, ka mutu te pikinga o te tere tauhohenga me te pikinga o te kukū nā te mea kua herea katoatia te matūriki e ngā ngota whākōkī (kua tae ki te mākū o te whākōkī). I tēnei wā, kāore ngā panoni o te kukū matūriki e pā ki te tere tauhohenga.
Pātai 4: Te Pānga o ngā Ārai ki ngā Whākōkī
He aha ngā mea ka tupu ina whakaatuhia he aukati whakataetae ki roto i tētahi taiao kei reira he whākōkī me he matūriki?
Kōrero:
Ka whakataetae ngā aukati whakataetae ki te matūriki mō te here ki te pae hohe o te whākōkī. Ina kitea ēnei aukati, ka nohoia e rātou tētahi wāhanga o te pae hohe e wātea ana, ā, ka whakaitihia te tere tauhohe nā te mea kāore e taea e te matūriki te here. Heoi, ka taea te whakakore i ngā pānga o ngā aukati whakataetae mā te whakanui ake i te kukū o te matūriki. Mēnā he kukū teitei rawa te matūriki, ka taea e te matūriki te whakataetae ki te aukati mō te urunga atu ki te pae hohe, ka whakahokia te mahi whākōkī ki ngā taumata tata noa.
Pātai 5: Te Pānga o ngā Kaiwhakaoho ki te Mahi a te Whākōkī
He pēhea te pānga o ngā kaiwhakaoho ki te mahi a te whākōkī me te tere o te tauhohenga?
Kōrero:
Ko ngā kaiwhakaoho whākōkī he ngota e herea ana ki ngā whākōkī, ā, e whakarei ake ana i tā rātou mahi. Ka taea e ngā kaiwhakaoho te herea ki ngā pae whakahaere, ki ngā pae allosteric rānei i runga i ngā whākōkī, ka whakarerekē i ō rātou āhua i roto i tētahi huarahi e ngāwari ake ai te here o te papa, e whakapiki ake rānei i te whai huatanga o te here o te papa. Ka taea e ngā kaiwhakaoho te whakaū i te āhua hohe o tētahi whākōkī, ka whakapiki ake i te tere tauhohenga ki tētahi taumata tino pai.
Whakamutunga
Ko ngā āhuatanga e pā ana ki te mahi a ngā whākōkī, pērā i te pāmahana, te pH, te kukū o te matū, me te aroaro o ngā aukati, ngā kaiwhakaoho rānei, he tino pānga ki te whai huatanga me te mahi a ngā whākōkī i roto i ngā tauhohenga matū koiora. Mā te mārama tika ki te mahi a ēnei āhuatanga ka taea te whakarei ake i tō tātou mōhiotanga ki te matū koiora me ōna tono i roto i ngā mara pērā i te rongoā, te rongoā, me te hangarau koiora. Ka whakaratohia e tēnei tuhinga he tirohanga whānui mō te whakaoti rapanga e pā ana ki ēnei āhuatanga mā roto i ngā tauira rapanga me ngā kōrero. Mā te mahi me te mārama tika, ka taea e koe te mōhio ki ēnei ariā me te whakamahi i roto i ngā horopaki e tika ana.
