Isihloko sokuhlola: Ukuhlolwa kwe-Melde
Inhloso yokuhlola: Ukuphenya ubudlelwano phakathi kokucindezeleka kwezintambo, ubude be-wave kanye nesivinini sokusabalala kwamagagasi.
Amathuluzi nezinto zokwakha: Isibali sikhathi se-ticker, intambo, i-pulley, isisindo esingamagremu angu-50, ugesi, izikali, irula.
Imfundiso eyisisekelo:
Ijubane lokusabalala kwamagagasi livezwa yi-equation:
v = λ f
Imininingwane:
v = isivinini sokusabalala kwamagagasi
λ = ubude besikhathi
f = imvamisa
Amagagasi asakazeka ezintanjeni noma ezintanjeni angamagagasi ajikelezayo . Ijubane lamagagasi ajikelezayo entanjeni lingabalwa kusetshenziswa ifomula:

Imininingwane:
v = isivinini samagagasi entanjeni (amamitha/umzuzwana)
F = T = amandla okucindezela intambo (Newton)
μ = isisindo ngeyunithi ngayinye ubude bentambo (ikhilogremu/imitha)
Izinyathelo Zokuhlola:
1. Kala isisindo sentambo usebenzisa isikali
Isisindo sentambo = ..........gram = ..........kg
2. Kala ubude bentambo usebenzisa irula.
Ubude bentambo (l) =……….cm = …….m
3. Bala ubukhulu bentambo
μ = m / l = …….kg/m
Faka kuthebula ledatha, ikholomu yobuningi bezintambo, umugqa wokuqala.
4. Hlanganisa imishini yokuhlola njengoba kuboniswe esithombeni. Ukuphela kwentambo kuxhunywe kumthwalo ongamagremu ayi-50.
5. Kala ubude bentambo kusukela kolunye uhlangothi oluboshiwe kuya kolunye uhlangothi oluboshiwe.
Ubude bentambo (l) = ..........cm = ..........m
6. Vula i-ticker timer kuze kube yilapho kwakheka igagasi elimile entanjeni. Bala inani lamagagasi alwa namagagasi. Inani lamagagasi alwa namagagasi = …………
Ake sithi kunezisu ezingu-n, bese kuba ibanga eliphakathi kwesisu esingu-1 = ubude bentambo (l) / n = x
Ibanga 1 isisu (x) = 1/2 ubude besikhathi (1/2 λ)
ubude besikhathi obu-1 (λ) = 2 x =……….. m
Faka kuthebula ledatha, ikholomu yobude besikhathi, umugqa wokuqala.
7. Imvamisa yamagagasi = imvamisa yokudlidliza yesibali sikhathi se-ticker = imvamisa ye-PLN = 50 Hertz
8. Bala isivinini sokusabalala kwamagagasi
v = f λ =………..m/s
Faka kuthebula ledatha, ikholomu yesivinini samagagasi, umugqa wokuqala.
9. Phinda isinyathelo sesi-4, usebenzisa isisindo esingamagremu ayi-100.
Faka idatha etafuleni, umugqa wesibili.
10. Phinda isinyathelo sesi-4, usebenzisa isisindo esingamagremu ayi-150.
Faka idatha etafuleni, umugqa wesithathu.
Idatha:
Isisindo somthwalo (m) = 50 amagremu = (50/1000) kg = (5/100) kg = 0,05 kg
Ukusheshisa ngenxa yamandla adonsela phansi (g) = 10 m/s 2
Isisindo somthwalo (w) = mg = (0,05 kg)(10 m/s 2 ) = 0,5 kg m/s 2 = 0,5 N
Isisindo somthwalo (w) = amandla okucindezela entanjeni (F)
|
Cha |
Amandla okucindezela intambo (F) |
Imvamisa (f) |
Ubude begagasi ( λ ) |
Ubuningi bentambo ( μ) |
Isivinini sokusabalala kwamagagasi (v = f λ ) |
|
1 |
I-0,5 N |
I-50 Hz |
|||
|
2 |
I-1,0 N |
I-50 Hz |
|||
|
3 |
I-1,5 N |
I-50 Hz |
Ukuhlaziywa kwedatha:
– Buyini ubudlelwano phakathi kokucindezeleka entanjeni kanye nobude besikhathi?
– Buyini ubudlelwano phakathi kokucindezeleka entanjeni kanye nesivinini sokusabalala kwamagagasi?
- Buyini ubudlelwano phakathi kwe-wavelength kanye nesivinini samagagasi?
Isiphetho:
Yisho isiphetho sakho.