2 Izibonelo zemibuzo yamandla
Amandla yisilinganiso lapho umsebenzi wenziwa khona ibhizinisi noma imizamo eyenziwe phakathi nesikhathi esithile.
Ngokwe-metametric, amandla yisilinganiso somzamo nesikhathi.
P=W/t
Incazelo: P = amandla (iyunithi iJoule/isekhondi), W = umsebenzi (iJoule) kanye no-t = isikhawu sesikhathi (isekhondi)
Ngokusekelwe kulesi sibalo, kungaphethwa ngokuthi uma izinga lomsebenzi lenyuka, amandla eba maningi, ngokuphambene nalokho, izinga lomsebenzi lincane, amandla ancipha.
Amandla ayinani elilinganiselwe. Uhlelo lwamazwe ngamazwe lwamayunithi amandla yi-joule/yesibili. I-Joule/yesibili = watt (efushanisiwe u-W), eqanjwe ngokuhlonipha uJames Watt.
Uhlelo lwaseBrithani lwamayunithi amandla luyi-1 pound-foot-force ngomzuzwana. Le yunithi incane kakhulu ngezinjongo ezingokoqobo, ngakho-ke kusetshenziswa iyunithi enkulu, i-horsepower (efushanisiwe hp),. I-1 horsepower = 550 pound-foot-force ngomzuzwana = 764 watts = ¾ kilowatt.
Inani lomsebenzi lingabonakaliswa ngamayunithi wamandla x isikhathi, isibonelo ama-kilowatt-hours noma i-KWH (i-Kilo Watt Hour). I-KWH eyodwa umsebenzi owenziwa ngesivinini esingaguquki se-1 kilo Watt ihora eli-1.
1. Umuntu onesisindo esingamakhilogremu angu-50 ukhwela isitebhisi esingamamitha ayi-10 ukuphakama imizuzu emi-2. Uma ukusheshisa okubangelwa amandla adonsela phansi (g) kungu-10 m/s2 khona-ke amandla akhiqizwayo….
Ingxoxo
I-Diketahui :
Isisindo (m) = 50 kg
Ukuphakama (h) = amamitha angu-10
Ukusheshisa ngenxa yamandla adonsela phansi (g) = 10 m/s2
Isikhawu sesikhathi (t) = imizuzu emi-2 = 2 (60) = imizuzwana eyi-120
Kubuziwe : amandla (P)
Jawab :
Ifomula yamandla :
P=W/t
Incazelo: P = amandla, W = umsebenzi, t = isikhathi
Ifomula yebhizinisi :
W = F s = wh = mgh
Incazelo: W = umsebenzi, F = amandla, w = amandla adonsela phansi, s = ukufuduka, h = ukuphakama, m = isisindo, g = ukusheshisa ngenxa yamandla adonsela phansi.
Uma ukhuphuka izitebhisi, amandla adonsela phansi ayasebenza kumuntu. Umsebenzi owenziwa amandla alondolozayo njengamandla adonsela phansi uncike kuphela ekushintsheni kokuphakama. Umsebenzi owenziwa ngamandla adonsela phansi ubangela ukuba amandla adonsela phansi omuntu ande. Umsebenzi owenziwa ngamandla adonsela phansi kumuntu yilo:
W = mgh = (50)(10)(10) = 5000 amaJoules.
Ngakho-ke amandla akhiqizwayo lapho umuntu ekhuphuka izitebhisi yilawa:
P = W / t = 5000 / 120 = 41,7 Joules/isekhondi.
2. Umuntu onesisindo esingama-60 kg ukhwela isihlahla sikakhukhunathi aze afike kumamitha ama-5 ukuphakama ngemizuzwana eyi-10. Amandla adingekayo ukuze akhuphuke isihlahla sikakhukhunathi… g = 10 m/s2
Ingxoxo
I-Diketahui :
IMisa (m) = 60 kg
Ukuphakama (h) = amamitha angu-5
Ukusheshisa ngenxa yamandla adonsela phansi (g) = 10 m/s2
Isikhawu sesikhathi (t) = 10 imizuzwana
Kubuziwe : Amandla
Jawab :
Ibhizinisi:
W = mgh = (60)(10)(5) = 3000 amaJoules
Amandla:
P = W / t = 3000 / 10 = 300 Joules/isekhondi.