Izibonelo eziyi-16 zemibuzo yokunyakaza kwamahhala ekwindla.
1. Isithelo sikakhukhunathi siyasuka esiqwini bese sifika phansi ngemva kwemizuzwana emithathu. Lingakanani ijubane likakhukhunathi uma lifika phansi? g = 10 m/s2
Ingxoxo
I-Diketahui :
t = imizuzwana emi-3
g = 10 m/s2
Kubuziwe :
Ijubane lokugcina (v)t)?
Jawab :
Ngaphandle kwefomula.
Uma siwa ngokukhululeka, isithelo sithola ukusheshisa kwamandla adonsela phansi okungu-10 m/s2 noma 10 m/s ngomzuzwana owodwa. Lokhu kusho ukuthi ijubane lesithelo likhuphuka ngo-10 m/s njalo ngomzuzwana owodwa.
Ngemva kwemizuzwana emi-1, isivinini sesithelo = 10 m/s
Ngemva kwemizuzwana emi-2, isivinini sesithelo = 20 m/s
Ngemva kwemizuzwana emi-3, ijubane lesithelo = 30 m/s.
Ukusebenzisa ifomula.
Ifomula ye-GLBB :
vt =vo + gt
h = vo t + ½ gt2
vt2 =vo2 + 2 gh
Ekuweni okukhululekile, into ayinaso isivinini sokuqala (vo = 0). Ngakho-ke ifomula engenhla ishintshela ku:
Ifomula ye-GJB :
vt = gt
h = ½ gt2
vt2 = 2 gh
Incazelo: vt = isivinini sokugcina, g = ukusheshisa ngenxa yamandla adonsela phansi, t = isikhawu sesikhathi, h = ukuphakama.
Njengoba kunikezwe u-g no-t, kubuzwa u-vt ngakho-ke sebenzisa ifomula yokuqala.
vt = gt
vt = (10)(3)
vt = 30m/s
Isivinini sokugcina sesithelo = 30 m/s
2. Into iwela ngokukhululeka isuka ekuphakameni kwamamitha angu-5 ngaphezu komhlabathi. Nquma (a) ijubane likakhukhunathi uma lifika phansi (b) Isikhathi sokuwa kwesithelo size sifike phansi.
g = 10 m/s2
Ingxoxo
I-Diketahui :
h = amamitha angu-5
g = 10 m/s2
Kubuziwe :
(a) Isivinini sokugcina (v)t)?
(b) Isikhawu sesikhathi (t)?
Jawab :
Ifomula ye-GJB :
vt = gt
h = ½ gt2
vt2 = 2 gh
(a) Isivinini sokugcina (v)t)
Njengoba kunikezwe u-h no-g, kubuzwa u-vt ngakho-ke sebenzisa ifomula yesithathu.
vt2 = 2 gh = 2(10)(5) = 100
vt = 10m/s
(b) Isikhawu sesikhathi (t)
Uma unikezwe u-h no-g, ukuthola u-t, sebenzisa ifomula yesibili.
h = ½ gt2
5 = ½ (10) t2
5 = 5 t2
t2 = 5/5 = 1
t = imizuzwana emi-1
Isikhawu sesikhathi = umzuzwana o-1
3. Ibhola liyawa lisuka ekuphakameni okuthile. Nquma (a) ukusheshisa kwento (b) ibanga elihanjiwe ngemizuzwana emi-3 (c) isikhathi lapho into ifinyelela isivinini esingu-20 m/s
g = 10 m/s2
Ingxoxo
I-Diketahui :
g = 10 m/s2
Kubuziwe :
(a) Ukusheshisa (a)?
(b) Ibanga elihanjiwe (h) uma u-t = imizuzwana emi-3?
(c) Isikhawu sesikhathi (t) uma vt = 20 m/s ?
Jawab :
Ifomula ye-GJB
vt = gt
h = ½ gt2
vt2 = 2 gh
(a) Ukusheshisa (a)?
Ukusheshisa kwento = ukusheshisa ngenxa yamandla adonsela phansi = 10 m/s2Lokhu kusho ukuthi ijubane lento likhuphuka ngo-10 m/s ngomzuzwana owodwa.
(b) Ibanga elihanjiwe (h) uma u-t = imizuzwana emi-3?
Uma unikezwe u-g = 10 kanye no-t = 3, ukuze uthole u-h, sebenzisa ifomula yesibili.
h = ½ gt2 = ½ (10)(3) = (5)(3)2) = (5)(9) = amamitha angu-45
(c) Isikhawu sesikhathi (t) uma vt = 20 m/s ?
Njengoba kunikezwe u-g = 10 kanye no-vt = 20, kubuzwa u-t ngakho-ke sebenzisa ifomula yokuqala.
vt = gt
20 = (10) t
t = 20 / 10 = 2 imizuzwana
4. Itshe liyawa lisuka phezulu kombhoshongo ophakeme ngamamitha angu-80. Uma ukusheshisa ngenxa yamandla adonsela phansi kungu-10 m/s2, ijubane letshe uma lishaya phansi li...
A. 10 m/s
B. 20 m/s
C. 30 m/s
D. 40 m/s
E. 50 m/s
Ingxoxo
Kuyaziwa ukuthi:
h = amamitha angu-80
g = 10 m/s2
Kubuziwe:
Ijubane lokugcina (v)t) idwala?
Impendulo:

Impendulo efanele ngu-D.
5. Into iwiswa esakhiweni esinezitezi eziningi ngaphandle kwesivinini sokuqala. Ngemva kwemizuzwana emibili into ifika phansi (g = 10 m/s2). Ukuphakama lapho into iwiswa khona...
A. amamitha angu-10
B. 20 amamitha
C. amamitha ayi-30
D. amamitha ayi-40
E. amamitha angu-50
Ingxoxo
Kuyaziwa ukuthi:
t = imizuzwana emi-2
g = 10 m/s2
Kubuziwe:
Ukuphakama (h)?
Impendulo:

Impendulo efanele ingu-B.
6. Ibhola liwiswa lisuka ku-X ukuphakama njengoba kuboniswe esithombeni esilandelayo. Uma ukuphakama kwebhola ngesikhathi sokugxuma kokuqala kungu-50 cm kanti ukugxuma kwesibili kungu-20 cm, khona-ke ubukhulu buka-x bungu….
A. 60 cm
B. 70 cm
C. 100 cm
D. 125 cm
E. 150 cm
Ingxoxo

Impendulo efanele ngu-D.
7. Bheka isithombe esilandelayo! Ekuqaleni ibhola liyakhishwa endaweni (1) futhi ngemva kokuthinta phansi, ibhola liyagxuma. Uma g = 10 ms-2, khona-ke ukuphakama kuka-h kungu….
A. 74 cm
B. 70 cm
C. 66 cm
D. 64 cm
E. 60 cm
Ingxoxo

Impendulo efanele ngu-D.
8. Itshe liyawa lisuka phezulu kombhoshongo ophakeme ngamamitha angu-45. Uma ukusheshisa ngenxa yamandla adonsela phansi kungu-10 m/s -2 , ijubane letshe uma lishaya phansi...
A. 25 ms-1
B. 30 ms-1
C. 35 ms-1
D. 40 ms-1
E. 45 ms-1
Ingxoxo
I-Diketahui :
Ukuphakama (h) = amamitha angu-45
Ukusheshisa ngenxa yamandla adonsela phansi (g) = 10 m/s2
Kubuziwe : Ijubane letshe uma lishaya phansi (v)t)
Jawab :
Ifomula ukunyakaza kokuwa kwamahhala :
vt2 = 2 gh
Ijubane letshe uma lishaya phansi :
vt2 = 2 (10)(45) = 900
vt = √900 = 30 m/s2
Impendulo efanele ingu-B.
9. Into iwela phezulu kombhoshongo ngaphandle kwesivinini sokuqala. Ngemva kwemizuzwana emi-2, into ifika phansi. Uma u-g = 10 ms -2 , khona-ke ukuphakama kombhoshongo...
A. 40 m
B. 25 m
C. 20 m
D. 10 m
E. 5 m
Ingxoxo
I-Diketahui :
Isikhawu sesikhathi (t) = 2 imizuzwana
Ukusheshisa ngenxa yamandla adonsela phansi (g) = 10 m/s2
Kubuziwe : Ukuphakama kombhoshongo (h)
Jawab :
Ifomula yokunyakaza kokuwa yamahhala :
h = ½ gt2
Ukuphakama kombhoshongo :
h = ½ (10)(2)2 = (5)(4) = amamitha angu-20
Impendulo efanele ngu-C.
10. Into engamakhilogremu angu-2 iwela ngokukhululeka isuka ekuphakameni okungamamitha angu-20 ngaphezu komhlabathi. Kuthatha isikhathi esingakanani ukuthi into ifike phansi? (g = 10 ms-2)
A. umzuzwana owodwa
B. imizuzwana emi-18
C. imizuzwana engu-10
D. imizuzwana engu-5
E. imizuzwana engama-2
Ingxoxo
Isisindo sento asicatshangelwa ekuxazululeni izinkinga zokuwa kwamahhala.
I-Diketahui :
Ukuphakama (h) = amamitha angu-20
Ukusheshisa ngenxa yamandla adonsela phansi (g) = 10 m/s2
Kubuziwe : Isikhathi sokufinyelela into phansi (t)
Jawab :
Ifomula yokunyakaza kokuwa yamahhala :
h = ½ gt2
Isikhathi sokuba into ifike phansi :
20 = ½ (10)(t2)
20= (5)(t2)
20/5 = t2
4 = t2
t = √4
t = imizuzwana emi-2
Impendulo efanele ngu-E.
11. Itshe liyawa lisuka phezulu kombhoshongo ophakeme ngamamitha angu-45. Uma ukusheshisa ngenxa yamandla adonsela phansi kungu-10 m/s-2, ijubane letshe uma lishaya phansi li...
A. 25 ms-1
B. 30 ms-1
C. 35 ms-1
D. 40 ms-1
E. 45 ms-1
Ingxoxo

12. Into iwela phezulu kombhoshongo ngaphandle kwesivinini sokuqala, ngemva kwemizuzwana emi-2 into ifika phansi. Uma u-g = 10 ms-2, khona-ke ukuphakama kombhoshongo...
A. 40 m
B. 25 m
C. 20 m
D. 10 m
E. 5 m
Ingxoxo

13. Into engamakhilogremu angu-2 iwela ngokukhululeka isuka ekuphakameni okungamamitha angu-20 ngaphezu komhlabathi. Kuthatha isikhathi esingakanani ukuthi into ifike phansi? (g = 10 ms-2)
A. umzuzwana owodwa
B. imizuzwana emi-18
C. imizuzwana engu-10
D. imizuzwana engu-5
E. imizuzwana engama-2
Ingxoxo
Isisindo sento asicatshangelwa ekuxazululeni izinkinga zokuwa kwamahhala.

14. Ukhukhunathi kanye nomango kuwela ndawonye kusuka ekuphakameni okungu-h1 kanye no-h2Uma h1 :h2 = 2: 1, ngakho-ke isilinganiso sesikhathi sokuwa phakathi kukakhukhunathi nomango...
A. 1: 2
B. 1 : 2√2
C. √2 : 1
D. 2: 1
E. 2√2 : 1
Ingxoxo
Kuyaziwa ukuthi:
Amakhukhunathi awela kusuka ekuphakameni okungu-h1 = 2
Umango wawela usuka phezulu kwe-h2 = 1
Ukusheshisa ngenxa yamandla adonsela phansi = g
Umbuzo: Ukuqhathaniswa kwesikhathi sokuwa phakathi kwekakhukhunathi kanye nomango (t1 : t2)
Impendulo:
Njengoba kunikezwe ukuphakama (h) nesikhathi (t), ifomula yokunyakaza kokuwa kwamahhala esetshenzisiwe i-h = 1/2 gt2

Impendulo efanele ngu-D.
15. Into iwiswa phansi isuka endaweni ephakeme ngaphezu komhlabathi. Ngemva kokufika phansi, ijubane layo lingu-10 m/s.-1, bese kuba isikhathi esidingekayo ukufinyelela ukuphakama kwe-1/2 h ukusuka phansi (g = 10 ms-2) kuyinto…
A. 1/2 √2 imizuzwana
B. imizuzwana emi-1
C. √ imizuzwana emi-2
D. imizuzwana engu-5
E. 5√2 imizuzwana
Ingxoxo
Kuyaziwa ukuthi:
Ijubane lokugcina (v)t) = 10 m/s
Ukusheshisa ngenxa yamandla adonsela phansi (g) = 10 m/s2
Umbuzo: Isikhathi esidingekayo ukuze kufinyelelwe ukuphakama kwehora elilodwa nesigamu ukusuka phansi
Impendulo:
Bala ukuphakama h:
Kuyaziwa ukuthi vt kanye no-g, kubuzwa u-h ngakho sebenzisa ifomula yokunyakaza kokuwa kwamahhala u-vt2 = 2 g h.

Ukuphakama 1/2 ihora = 1/2 (amamitha ama-5) = amamitha ama-2,5. Isikhathi esidingekayo ukuze ufinyelele ukuphakama kwamamitha ama-2,5 ukusuka phansi yilesi:

16. Bheka isithombe esilandelayo!
Ukunyakaza kwekhukhunathi ewayo (isithombe I) kanye nokunyakaza kwebhola eliphonswa phezulu phezulu ngumfundi (isithombe II) kunohlobo lokunyakaza….
Ingxoxo
Umfanekiso 1 = ukunyakaza kokuwa kwamahhala = ukunyakaza okuqondile okusheshisiwe ngokulinganayo (GLBB)
Umfanekiso 2 = ukunyakaza okuqonde phezulu = ukunyakaza okuqondile okusheshisiwe (GLBB) okuncishisiwe
Impendulo efanele ngu-A.
Imibuzo yamahhala yokunyakaza kwekwindla
1. Isithelo sikakhukhunathi siyasuka esiqwini bese sifika phansi ngemva kwemizuzwana emibili. Lingakanani ijubane likakhukhunathi uma lifika phansi? g = 10 m/s2
Impendulo:
20 m / s
2. Into iwela ngokukhululeka isuka ekuphakameni kwamamitha angu-20 ngaphezu komhlabathi. Nquma (a) ijubane likakhukhunathi uma lifika phansi (b) Isikhathi sokuwa kwesithelo size sifike phansi.
g = 10 m/s2
Impendulo:
(a) = 20 m/s, (b) = imizuzwana emi-2
3. Ibhola liyawa lisuka ekuphakameni okuthile. Nquma (a) ukusheshisa kwento (b) ibanga elihanjiwe ngemizuzwana emi-5 (c) isikhathi lapho into ifinyelela isivinini esingu-10 m/s
g = 10 m/s2
Impendulo:
(a) = 10 m/s2, (b) = amamitha angu-125, (c) umzuzwana o-1
[IsiNgisi: Ukunyakaza kokuwa okukhululekile – izinkinga nezixazululo ]