Kuwanda kwezvinhu uye simba regiravhiti
Kuwanda kwevanhu
Chimwe chezvinhu zvakakosha zvechinhu kuwanda. Kuwanda kwechinhu chiyero chehukuru hwechinhu nehukuru hwacho. Panyaya yemasvomhu, zvakanyorwa seizvi:
ρ = m/V
ρ ibhii rechiGiriki rinowanzo shandiswa kureva density, m inomiririra mass, uye V inomiririra volume. Density yemvura yakafanana yakasiyana zvakanyanya nedensity yechinhu chakasimba chakafanana. Semuenzaniso, simbi kana chando zvine density yakafanana muchikamu chimwe nechimwe. Izvi zvakasiyana nemvura, senge mhepo kana mvura. Mumhepo yePasi, density yemhepo yakakwira kubva pamusoro pePasi, density yakaderera, nepo mumvura yegungwa, semuenzaniso, density yakadzika, density yakakura. Density yemvura yakafanana inogona kutsamira pazvinhu zvakatipoteredza zvakaita setembiricha nekumanikidzwa.
Sisitimu Yenyika Dzese yeZvikamu zveKuwanda kweMayuniti ine makirogiramu pa cubic meter (kg/m3 ) . Kune ma CGS units, kureva masendimita, magiramu, nemasekonzi, kuwanda kweMayuniti kunoratidzwa mumagiramu pa cubic centimeter (gr/cm3 ) . Inotevera ndiyo data rekuwanda kwezvinhu zvakasiyana-siyana.
-
Munhu
Kuwanda (kg/ m3 )
Mvura
mhepo
Mvura yegungwa
Ropa
Bensin
Mercury
1,00 x 10 3
1,03 x 10 3
1,06 x 10 3
0,68 x 10 3
13,6 x 10 3
Yakasimba
Es
aruminiyamu
Simbi
Ndarama
Girazi
Wood
Tembag
Timah
pfupa
0,92 x 10 3
2,70 x 10 3
7,8 x 10 3
19,3 x 10 3
2,4 – 2,8 x 10 3
0,3 – 0,9 x 10 3
8,9 x 10 3
11,3 x 10 3
1,7 – 2.0 x 10 3
Zvinhu Zvine Gasi
Udara
nehelium
Hydrogen
Utsi hwemvura (100 o C)
1,293
0,1786
0,08994
0,6
Kuwanda kwechinhu chataurwa mutafura iri pamusoro apa ndiko kuwanda kwechinhu patembiricha ye0 o C uye kumanikidzwa kwe1 atm (atm = unit of pressure).
Simba regiravhiti rakanyatsojeka
Simba guru remumvura (specific gravity) ndiro chiyero chehuwandu hwechinhu nehukuru hwemvura. Simba guru remumvura rinogona kuwanikwa nekukamura huwandu hwacho ne103 kg /m3 ( huwandu hwemvura). Simba guru remumvura harina miganhu.
Kana huwandu hwechinhu huri pasi pehuwandu hwemvura, chinhu chinoyangarara. Huremu hwechinhu chiri kuyangarara huri pasi pe1. Kusiyana neizvi, kana huwandu hwechinhu huri hukuru kupfuura huwandu hwemvura, huremu hwacho hwakanyanya kupfuura 1. Muchiitiko ichi, chinhu chinonyura.