Kunzwisisa Kupisa Kusingaonekwe
Kana ukaisa thermometer yemercury mumudziyo une musanganiswa wemvura inotonhora nechando, uchaona kuti mushure mekufamba pasi, pamusoro pemercury panoramba pakamira kana kuti hapachafambi. Pamusoro pemercury panopera mvura kana kuti pachando ( 0 o C). Kana mudziyo wacho wakavhurika, kupisa kunoyerera kubva mumhepo patembiricha yakakwira kuenda kumusanganiswa wechando nemvura patembiricha yakaderera. Kupisa kwakawedzerwa kubva mumhepo kunoita kuti chando chinyunguduke. Sezvo chando chichinyunguduka, tembiricha yemusanganiswa wechando nemvura inochinja here? Sezvo chando chichinyunguduka, tembiricha yemusanganiswa wemvura nechando haichinji.
Kana musanganiswa wechando nemvura ukapiswa uchishandisa moto kana hita yemagetsi, semuenzaniso, chando chose chinoshanduka kuita mvura. Kana chikaramba chichipiswa, tembiricha yemvura inowedzera kusvika yasvika 100 o C. Patembiricha ye100 o C, mvura inotanga kupwanyika. Kana murazvo ukakura kana mvura ikaramba ichipiswa, mvura inoshanduka kuita utsi nekukurumidza, nepo tembiricha yemvura isingachinji kana kuramba iri pa100 o C. Iyi ndiyo pombi yekufashaira yemvura, tembiricha yepamusoro inogona kusvika mvura.
Girafu yehukama huripo pakati pekupisa nekuchinja kwetembiricha nekuchinja kwemamiriro emvura.
AB = Kupisa kwakawedzerwa kunowedzera tembiricha yechando kusvika pa0 oC
BC = Kuwedzera kupisa kuti chando chinyunguduke mumvura
CD = Kupisa kwakawedzerwa kunowedzera tembiricha yemvura kubva pa0 oC kusvika ku100 oC
DE = Kupisa kwakawedzerwa kuti mvura ishanduke
EF = Kupisa kwakawedzerwa kunowedzera tembiricha yeutsi
Girafu iri pamusoro rinoratidza maitiro ekuchinja kwetembiricha uye shanduko mumamiriro emvura painotora kupisa (pamhepo ine simba remhepo imwe chete). Kana mvura ikaburitsa kupisa , maitiro anoitika akasiyana nemaitiro ari pamusoro (museve unodzoserwa kumashure). Kuwedzera kupisa kubva kuB - C hakukonzeri shanduko mutembiricha yemvura asi kunongonyungudutsa chando kuita mvura. Saizvozvowo, kuwedzerwa kwekupisa kubva kuD - E hakukonzeri shanduko mutembiricha yemvura asi kunongochinja mvura kuita utsi. Mvura muenzaniso mumwe chete. Chaizvoizvo, zvinhu zvese zvichasangana nekuchinja kwemamiriro uye shanduko dzetembiricha semvura, kana chinhu chikatora kupisa. Musiyano uri munzvimbo yechando nenzvimbo yekubikira. Chinhu chega chega chine nzvimbo yechando yakasiyana nenzvimbo yekubikira. Kana chinhu chikaburitsa kupisa, maitiro anoitika akasiyana nemaitiro ari pamusoro.
Kupisa kwekubatana (L)F)
Kupisa kwekubatana huwandu hwekupisa hunotorwa ne1 kg yechinhu kuti chishandure mamiriro acho kubva pachinhu chakaoma kuenda kuchinwiwa kana kupisa kunobudiswa ne1 kg yechinhu kuti chishandure mamiriro acho kubva pachinhu chakaoma kuenda kuchinwiwa. Fomura yekuona huwandu hwekupisa hunotorwa (kana kuburitswa) kuti chishandure mamiriro echinhu kubva pachinhu chakaoma kuenda kuchinwiwa (kana kuti chinwiwa kuenda kuchinwiwa):
Q = m LF
Tsananguro: Q = kupisa kunonyudzwa kana kuburitswa, m = huremu hwechinhu, LF = kupisa kwekubatana (F = Fusion).
Kupisa kwemhepo (L)V)
Kupisa kwemhepo huwandu hwekupisa hunotorwa ne1 kg yechinhu kuti chishandure mamiriro acho kubva pamvura kuita gasi kana kupisa kunobudiswa ne1 kg yechinhu kuti chishandure mamiriro acho kubva pagasi kuita mvura. Fomura yekuona huwandu hwekupisa hunotorwa (kana kuburitswa) kuti chishandure mamiriro echinhu kubva pamvura kuita gasi (kana gasi kuita mvura):
Q = m LV
Tsananguro: Q = kupisa kunonyudzwa kana kuburitswa, m = huremu hwechinhu, LV = kupisa kwemhepo (V = Vkudzikamisa)
Kupisa kwekubatana uye kupisa kwevaporization zvinonzi kupisa kwakavanzika.
Chinhu chimwe nechimwe chine pokunyunguduka kwakasiyana uye pokufashaira. Kupisa kwekusanganiswa uye kupisa kwekupwanyika kwechinhu chimwe nechimwe zvakasiyanawo.
Referensi