Nheyo dzeKubatanidza Makemikari
Kubatana kwemakemikari ipfungwa huru mukemistri inotsanangura kuti maatomu anobatana sei kuti aumbe mamorekuru nemakomputa. Kunzwisisa mhando dzemakemikari uye kuti anoumbwa sei kunotibvumira kugadzira zvinhu zvitsva, kunzwisisa maitiro emakemikari, uye kutsanangura hunhu hwemuviri nehwemakemikari emakomputa. Chinyorwa chino chichakurukura zvizere mhando dzakasiyana dzemakemikari, misimboti yekutanga yekuumbwa kwebond, uye mienzaniso kubva muhupenyu hwezuva nezuva inoratidza kukosha kwemakemikari.
Mhando dzeZvisungo zveMakemikari
1. Zvisungo zveCovalent
Chisungo checovalent chinoitika kana maatomu maviri achigovana peya imwe kana kupfuura yemaerekitironi. Izvi zvinowanzoitika pakati pezvinhu zvisiri zvesimbi zvine maerekitironi akafanana. Zvisungo zvecovalent zvinogona kukamurwa kuita mhando mbiri zvichienderana nekuti maerekitironi anogovaniswa sei:
– Chisungo cheCovalent Chisina Polar: Muchisungo ichi, maerekitironi anogovaniswa zvakaenzana pakati pemaatomu maviri. Muenzaniso wekare imorekuru yeokisijeni (\( \text{O}_2 \)) apo maatomu maviri eokisijeni anogovana maerekitironi maviri.
– Polar Covalent Bond: Maerekitironi anogovaniswa zvisina kuenzana nekuti atomu rimwe chete rine electronegativity yakakwira. Muenzaniso wakajairika imorekuru yemvura (\( \text{H}_2\text{O} \)), uko atomu yeokisijeni ine electronegative yakawanda kupfuura atomu yehydrogen, zvichikonzera kugovana kwemaerekitironi akaenzana.
2. Zvisungo zveIonic
Zvisungo zveIonic zvinoumbwa kuburikidza nekutamiswa kwemaerekitironi kubva paatomu imwe kuenda kune imwe. Izvi zvinowanzoitika pakati pesimbi nesimbi dzisiri dzesimbi. Zvisungo zvinowanzo rasikirwa nemaerekitironi kuti zvigadzire maion ane chaji yakanaka (cations), nepo zvisiri zvesimbi zvinowanzo wedzera maerekitironi kuti zvigadzire maion ane chaji yakaipa (anions). Kukwezvana kwemagetsi pakati pemaion akanaka neasina kunaka kunoita kuti zvisungo zveionic zviumbwe. Muenzaniso wakajairika isodium chloride (\( \text{NaCl} \)), apo sodium (Na) inopa electron ku chlorine (Cl).
3. Zvisungo zveSimbi
Zvisungo zvesimbi zvinoitika pakati pemaatomu esimbi. Muzvisungo izvi, maerekitironi evalence emaatomu esimbi anoburitswa mugungwa remaerekitironi anofamba akasununguka. Maerekitironi aya anofamba akasununguka anogadzira zvisungo zvinoita kuti simbi dzive vatungamiriri vakanaka vemagetsi nekupisa uye dzinopa hunhu hwakadai sekuomarara uye kusimba. Mienzaniso chaiyo ndeyesimbi (\( \text{Fe} \)) uye mhangura (\( \text{Cu} \)).
4. Zvisungo zveHydrogen
Chisungo chehydrogen imhando yakakosha yechisungo chepolar covalent chinobatanidzwa nehydrogen. Chinoitika kana hydrogen yakabatana neatomu yeelectronegative yakadai senitrogen, oxygen, kana fluorine ikabatana neimwe atomu yeelectronegative. Kunyangwe isina simba pane zvisungo zvecovalent kana ionic, zvisungo zvehydrogen zvakakosha mubiology, semuenzaniso muchimiro cheDNA nemapuroteni.
Nheyo dzekutanga dzekugadzira chisungo
Kusashanda zvakanaka kwemagetsi
Electronegativity inzira iyo atomu inokwezva maerekitironi maviri muchisungo chemakemikari. Musiyano weelectronegativity pakati pemaatomu maviri unosarudza rudzi rwechisungo chichaumbwa. Semuenzaniso, kana mutsauko weelectronegativity wakakura, chisungo cheionic chinogona kuumbwa. Kana mutsauko uri pakati nepakati, chisungo chepolar covalent chinogona kuumbwa.
Mutemo weOctet
Mutemo we octet unoti maatomu anowanzo gadzira ma bond nechinangwa chekusvika pakugadzirwa kwemaerekitironi segasi rakanaka, iro rine maerekitironi masere padanho rayo rekunze kwesimba. Izvi zvinotsanangura kuti nei mamwe maatomu achiwanzo goverana, kurasikirwa, kana kuwana maerekitironi kuti awane kugadzikana.
Chimiro chaLewis
Chimiro cheLewis chiratidzo chinoratidza maerekitironi evalence eatomu uye kuti anobatanidzwa sei mukuumbwa kwebond. Madotsi akatenderedza chiratidzo chemakemikari eatomu anomiririra maerekitironi evalence, uye maerekitironi maviri akagoverwa pakati pemaatomu anoratidzwa nemitsetse inobatanidza. Maumbirwo eLewis anobatsira zvikuru pakufanotaura chimiro uye kubatana kwemamorekuru.
Mashandisirwo muHupenyu hweZuva Nezuva
Organic Chemistry uye Hupenyu
Hupenyu sezvatinoziva hunovimba zvakanyanya nezvisungo zvemakemikari, kunyanya zvisungo zve covalent mumamorekuru eorganic. DNA, mapuroteni, makabhohaidhiretsi, uye mafuta zvese zvinoumbwa nemaatomu akabatanidzwa pamwe chete nezvisungo zve covalent. Maitiro e enzyme akakosha kuhupenyu anoitika kuburikidza nekuumbwa nekutyoka kwezvisungo zvemakemikari.
Mishonga yeMishonga
Kugadzirwa kwemishonga kunosanganisira kunzwisisa kwakadzama kwezvisungo zvemakemikari. Mishonga yakagadzirirwa kushanda pamwe chete nezvinangwa zvehupenyu zvakaita sema enzymes kana ma receptors kuburikidza nezvisungo zvemakemikari chaiwo. Semuenzaniso, zvisungo zvehydrogen uye kusangana kwemagetsi zvine basa guru mukubatana kwemushonga nechinangwa chake.
Zvishandiso neMaindasitiri
Zvisungo zvemakemikari zvakakoshawo mukugadzirwa kwezvinhu zvitsva zvakaita sepurasitiki, simbi dzakasanganiswa, uye zvinhu zvinosanganiswa. Hunhu hwezvinhu izvi, zvakaita sesimba, kuchinjika, uye kugara kwenguva refu, zvinokanganiswa zvakananga nerudzi rwezvisungo zvemakemikari zvinoumbwa pakati pemaatomu azvo. Semuenzaniso, simba resimbi rinokanganiswa nezvisungo zvesimbi zvakasimba, nepo kuchinjika kwerabha yakagadzirwa kunoenderana nezvisungo zvecovalent zviri mumaketani epolymer.
Mhedziso
Kubatana kwemakemikari ndiyo hwaro hwezviitiko zvese zvemakemikari. Kubva pakunzwisisa kuri nyore kwekuti maatomu anobatana sei kuita mashandisirwo akaomarara mu tekinoroji nesainzi yehupenyu, kubatana kwemakemikari kunoita basa guru. Electronegativity, mutemo we octet, uye maumbirwo eLewis ndedzimwe pfungwa huru dzinotibatsira kunzwisisa nekufanotaura kuumbwa kwekubatana. Nekunzwisisa kwakadzama kwekubatana kwemakemikari, tinogona kuita kufambira mberi kukuru muminda yakasiyana-siyana, kusanganisira hutano, zvinhu, uye simba.