4 Mienzaniso yebasa uye simba rinokwevera pasi
1. Chinhu chine huremu hwe1 kg chinodonha zvakasununguka kubva pakukwirira kwemamita gumi kusvika chasvika pasi. Sarudza:
(a) Basa rinoitwa nesimba rinokwevera zvinhu pasi pachinhu chacho
(b) Shanduko simba rinogona kuwanikwa giravhiti
Kukurumidza kunokonzerwa negiravhiti (g) = 10 m/s2
Kukurukurirana
Zvinozivikanwa :
Huremu hwechinhu (m) = 1 kg
Kureba (h) = mamita makumi maviri
Kukurumidza kunokonzerwa negiravhiti (g) = 10 m/s2
Mhinduro:
(a) Basa rinoitwa nesimba regiravhiti
Kana chinhu chikadonha zvakasununguka, divi rekufamba kwechinhu chacho rinodzika pasi uye divi resimba rinokwevera zvinhu pasi rinoshanda pachinhu chacho (huremu hwechinhu chacho) rinodzikawo pasi. Nekuti vari munzira imwe chete, masimba anokwevera zvinhu anowirirana kana kuti anoumba kona ye0.o negwara rekufamba kwechinhu chacho. Cos 0 = 1 uye nhamba yega yega yakawedzerwa na1 yakafanana nenhamba iyoyo, saka cos 0 haifanirwe kuiswa mufomura yebasa.
Fomura yebasa ndeiyi W = F s, apo W = basa, F = simba uye s = kutama. Kana ikagadziriswa kuti ienderane nedambudziko iri, fomura yebasa inoshanduka kuita W = wh = mgh, apo W = basa, w = simba rinokwevera pasi, h = shanduko pakukwirira kwechinhu, m = huremu hwechinhu, g = kukurumidza nekuda kwesimba rinokwevera pasi.
Saka basa rinoitwa negiravhiti nderekuti:
W = wh = mgh = (1)(10)(10) = 100 maJoules
(B) Kuchinja kwesimba regiravhiti
Pakukwirira kwemamita gumi kubva pasi, simba rekukwevera chinhu rinosvika maJoules zana. Pachinodzika pasi, kukwirira kwechinhu kunoderera, nokudaro kuchideredza simba rekukwevera chinhu rinosvika maJoules zana. Pachinosvika pasi, uko kukwirira kwechinhu kuri zero, simba rekukwevera chinhu rinosvika mazero. Nokudaro, simba rekukwevera chinhu rinoderera nemaJoules zana.
2. Chinhu chinorema maNewton gumi chiri panzvimbo yakatsetseka ine kona yekutsvedza ye30°.oKureba kwe hypotenuse mamita maviri. Basa rinoitwa negravity pachinhu ichi pachiri kutsvedza chichitevedza hypotenuse…
Kukurukurirana
Zvinozivikanwa :
Simba regiravhiti (w) = 10 Newton
wx = chivi tit = (10)(chivi 30o) = (10)(0,5) = 5 Newton
Kureba kwe hypotenuse (s) = mamita maviri
Kukurumidza kunokonzerwa negiravhiti (g) = 10 m/s2
Akabvunzwa : basa rakaitwa negiravhiti
Jawab :
Dambudziko iri rinogona kugadziriswa nenzira mbiri.
Nzira yekutanga :
Fomura yebasa ndeye W = F s. Kana ikagadziriswa kuti ienderane nedambudziko iri, fomura yebasa inoshanduka kuita W = wx s. Saka basa rinoitwa negiravhiti W = wx s = (5)(2) = 10 Joules.
Nzira yechipiri :
Basa rinoitwa nesimba rinochengetedza zvinhu, rakaita segiravhiti, haritsamiri panzira inotorwa nechinhu asi rinoenderana nekuchinja kwehurefu. Saka, kuti uverenge basa rinoitwa negiravhiti, tanga waverenga kukwirira kwechinhu chacho.
Pasina makumi matatu nemavirio = divi rakamira / hypotenuse
0,5 = divi rakatwasuka / 2
Rutivi rwakamira = (0,5)(2)
Rutivi rwakamira = mita imwe
Kureba kwechinhu chacho mita imwe chete.
Basa rinoitwa negiravhiti kana chinhu chichifamba pasi nderinoti W = wh = (10)(1) = 10 Joules.
3. Majoules esimba e5000 anoshandiswa kusimudza chinhu chine huremu hwe50 kg. Chinhu chacho chinokwira kusvika pakukwirira kwe… g = 10 m/s2
A. 5 m
B. 10 m
C. 12 m
D. 15 m
E. 20 m
Kukurukurirana:
Zvinozivikanwa :
EP gravity = 5000 Joules, m = 50 kg, g = 10 m/s2.
Akabvunzwa :
h?
Jawab :
EP = mgh
5000 = (50)(10)(h)
5000 = maawa makumi maviri
h = 5000 / 500 = mamita gumi
Mhinduro chaiyo ndeiyi B.
4. Chinhu chine huremu hwe2 kg chiri pamusoro pevhu nemamita mashanu. Kumhanya kunokonzerwa negiravhiti = 10 m/s2. Simba rinodiwa kuti munhu akwidze chinhu kusvika pakakwirira mamita gumi nemashanu pamusoro penyika…
A. 100 Joule
B. 200 Joule
C. 300 Joule
D. 400 Joule
E. 500 Joules
Kukurukurirana:
Zvinozivikanwa :
m = 2 kg, h1 = mamita mashanu, h2 = mamita gumi nemashanu, g = 10 m/s2
Akabvunzwa :
W?
Jawab :
Basa (W) = shanduko musimba regiravhiti (EP)2 – EP1).
W = EP2 – EP1
W = mgh2 – mgh1
W = mg (h)2 - h1)
W = (2)(10)(15-5) = (2)(10)(10) = 200 maJoules.
Mhinduro chaiyo ndeiyi B.
