Muenzaniso weMibvunzo yeKukurukurirana yeKusvibiswa kweIvhu
Kusvibiswa kwevhu inyaya iri kukura yezvakatipoteredza pasi rose nhasi. Sechinhu chakakosha chezvakatipoteredza, ivhu rakasvibiswa rinogona kukanganisa hutano hwevanhu, mhuka, nemiti. Kunzwisisa kusvibiswa kwevhu kunogona kusimbiswa nekukurukura matambudziko ane chekuita nenyaya iyi. Chinyorwa chinotevera chinopa mienzaniso yematambudziko nehurukuro dzawo dzine chekuita nekusvibiswa kwevhu.
Chii chinonzi Kusvibiswa kweIvhu?
Tisati tanyatsoongorora nyaya iyi, zvakakosha kuti tinzwisise kuti kusvibiswa kwevhu chii. Kusvibiswa kwevhu kunoitika kana makemikari ane njodzi, zvinhu zvine chepfu, kana zvimwe zvinosvibisa zvikapinda muvhu, zvichikanganisa kunaka kwaro uye mashandiro aro ezvakatipoteredza. Zvinhu zvinokonzera kusvibiswa kwevhu zvinogona kusanganisira marara emaindasitiri, ekurima, emumba, uye emigodhi.
Mhedzisiro yeKusvibiswa kweIvhu
Kusvibiswa kwevhu kune migumisiro yakasiyana-siyana, kusanganisira:
1. Kukuvadzwa kwezvakatipoteredza: Kuparadza nzvimbo dzekugara uye zvisikwa zvevhu zvine njodzi zvinoita basa rakakosha mukuora kwevhu uye kubereka kwevhu.
2. Hutano Hwevanhu: Kusangana nevhu rakasviba kunogona kuwedzera njodzi yezvirwere zvakaita sekenza, matambudziko etsinga, uye matambudziko emahormone.
3. Kuderera kweGoho rekurima: Ivhu rakasvibiswa rinokanganisa kukura kwezvirimwa, mhando yezvigadzirwa zvekurima, uye kuchengetedzwa kwechikafu.
Mibvunzo yemuenzaniso nekukurukurirana
Mubvunzo 1:
Chii chinorehwa nekuunganidza zvinhu zvipenyu kana tichitarisa kusvibiswa kwevhu, uye maitiro aya angakanganisa sei cheni yechikafu?
Kukurukurirana:
Kuunganidzwa kwemakemikari ane chepfu mumuviri (bioaccumulation) inzira iyo makemikari ane chepfu anoungana mukati menyama yemunhu, achipfuura huwandu hwawo munzvimbo yakapoteredza. Kana ivhu richisvibiswa, kuunganidzwa kwemakemikari kunoitika kana zvirimwa zvichitora tsvina kubva muvhu, iyo inobva yapinda munyama dzayo.
Kana mhuka dzinodya zvinomera izvi dzikadya zvirimwa izvi, tsvina inotanga kuungana munyama dzadzo. Maitiro aya anoenderera mberi sezvo dzichikwira pamusoro pecheni yechikafu kusvika pamazinga epamusoro etrophic. Sezvo mazinga etrophic achiwedzera, huwandu hwezvinosvibisa hunowedzera, maitiro anozivikanwa se biomagnification. Izvi zvinogona kukonzera migumisiro yakaipa pamhuka dziri pamusoro pecheni yechikafu, kusanganisira vanhu, pavanodya mhuka kana zvirimwa zvakasvibiswa.
Mubvunzo 2:
Dudza uye tsanangura nzira nhatu dzekugadzirisa ivhu dzinogona kushandiswa kugadzirisa kusvibiswa kwevhu.
Kukurukurirana:
1. Kugadzirisa zvinhu zvipenyu:
Iyi inzira inoshandisa zvinhu zvipenyu zvakaita semabhakitiriya, fungi, kana zvirimwa, kubvisa kana kuderedza kusvibiswa kwevhu. Utachiona uhu hunoputsa kusvibiswa kwevhu kuita zvinhu zvakachengeteka uye zvakagadzikana.
2. Kurapa zvirimwa:
Nzira iyi inoshandisa zvirimwa kuderedza, kubvisa, kana kuparadzanisa tsvina iri muvhu. Mimwe miriwo inogona kupinza simbi dzinorema nezvimwe zvinhu zvine chepfu kubva muvhu, zvichiita kuti zvibviswe nekukohwa.
3. Geza Ivhu:
Izvi zvinosanganisira kubvisa tsvina kubva muvhu uchishandisa mishonga yemakemikari kana yepanyama. Ivhu rakasvibiswa rinogezwa nemvura kana zvimwe zvinonyungudutsa kuti rinyungudise tsvina kuitira kuti rikwanise kuparadzaniswa nevhu.
Mubvunzo 3:
Tsanangura kuti kukura kwemaguta kunogona sei kukonzera kusvibiswa kwevhu uye taura matanho anoshanda ekuderedza dambudziko iri.
Kukurukurirana:
Kuwanda kwevanhu mumaguta kunoita kuti pave nekudiwa kwevhu kwakawanda, kazhinji pamwe nekuchenesa ivhu nekuvandudza zvivakwa. Mabasa aya anowanzo tungamira pakushandiswa kwemakemikari ane njodzi, kuwedzera kwemarara emumba nemaindasitiri, uye kuderedzwa kwenzvimbo dzakasvibira dzinodiwa kuti mvura inyure. Zvese izvi zvinoita kuti pave nenjodzi yekusvibiswa kwevhu.
Matanho ekuderedza kupararira kwechirwere anobatsira anosanganisira:
- Kutarisira Marara Zvinobudirira: Kugadzira hurongwa hwekutarisira marara zvinobudirira kuderedza kuburitswa kwemarara ane njodzi zvakananga munzvimbo yakakomberedza.
– Kushandiswa kweNzvimbo Dzakasvibirira: Kuchengetedza nekuwedzera nzvimbo dzakasvibirira nemapaki kuti ivhu riwane tsvina uye rigadzikane.
– Mutemo uye Kutevedzera Mutemo: Shandisai mitemo yakasimba maererano nekushandiswa kwemakemikari ane njodzi uye kurudzirai kutevedzera mitemo yezvakatipoteredza.
Mhedziso
Kusvibiswa kwevhu idambudziko guru rinoda kutariswa zvakanyanya kubva kune vakasiyana-siyana. Kunzwisisa misimboti yekutanga uye mhinduro dzekugadzirisa kuburikidza nekudzidza nekugadzirisa matambudziko ane chekuita nazvo kunogona kuwedzera ruzivo nezviito zvekuvandudza mamiriro evhu rakasvibiswa. Matanho ekutanga mukutarisira marara uye kuderedza migumisiro yekukura kwemaguta akakosha pakuchengetedza hutano hwevhu redu uye, pakupedzisira, nharaunda yedu.
