Tsananguro yeAndromeda Galaxy
Garazi reAndromeda, iro rinozivikanwawo seM31, ndiro girafu rakakura kwazvo mugirafu redu remunharaunda uye ndiro girafu hombe riri pedyo neMilky Way. Iri kure nemakiromita angangoita mamiriyoni 2,537 echiedza kubva kuPasi, Andromeda inopa mukana wekuona zviri muchadenga, zvichipa vanoongorora nyeredzi ruzivo rwakakura nezvechadenga chakakura.
Kwakatangira Zita
Zita rekuti "Andromeda" rinobva mungano dzechiGiriki, richireva mwanasikana waCassiopeia naCepheus. Zita iri rakasarudzwa nekuti girafu iri riri munzvimbo yedenga inonzi boka renyeredzi reAndromeda. Kare, vanhu pavaitaura nezveAndromeda, vaireva mwanasikana wamambo wengano. Zvisinei, nekufambira mberi kwekuongorora nyeredzi, Andromeda yava kuzivikanwa zviri nani segirafu hombe uye inokosha iri kunze kweMilky Way.
Maumbirwo uye Hunhu
Garazi reAndromeda iboka guru renyeredzi rakafanana neMilky Way, asi rakakura. Rine dhayamita inosvika 220,000 light-years, zvichienzaniswa nedhayamita yeMilky Way inosvika 100,000 light-years. Garazi reAndromeda rinofungidzirwa kuti rine nyeredzi trillion imwe, kaviri nhamba yenyeredzi dziri muMilky Way, inofungidzirwa kuti inosvika 200 bhiriyoni kusvika 400 bhiriyoni.
Maumbirwo eboka iri renyeredzi ane denderedzwa guru, maoko anotenderera, halo yenyeredzi, uye rima. Musoro weboka renyeredzi reAndromeda une nyeredzi dzekare dzakawanda, uye pakati paro pane buri dema guru rakafanana neriri pakati peMilky Way. Maoko anotenderera eAndromeda ane nyeredzi zhinji diki nenzvimbo dzinoumba nyeredzi.
Garazi reAndromeda, pamwe chete neboka redu renyeredzi, chikamu cheLocal Cluster of Galaxies, iro rine magirazi angangoita makumi mashanu nemana kusanganisira mamwe magirazi madiki anotenderera Andromeda neMilky Way.
Kufamba uye Kudyidzana neMilky Way
Chimwe chezvinhu zvinonyanya kufadza nezveboka renyeredzi reAndromeda kufamba kwaro kana tichienzanisa neboka renyeredzi rinonzi Milky Way. Andromeda iri kusvika kuboka redu renyeredzi nekumhanya kwemakiromita angangoita 110 pasekondi (km/s). Izvi zvinoreva kuti rimwe zuva, mumakore angangoita mabhiriyoni 4,5, Andromeda neboka renyeredzi reMilky Way zvichasangana zvoita boka guru renyeredzi.
Kuenzanisa kwemakomputa kunoratidza kuti kuroverana uku hakuzoparadze nyeredzi pakarepo, asi kuchachinja chimiro chemagalaksi ese ari maviri nemakore awo egasi neguruva, zvichigadzira kuputika kwenyeredzi itsva. Kana magalaksi maviri aya akabatana, anotarisirwa kuumba galaksi hombe yakatenderera iyo vamwe masayendisiti vakatumidza zita remadunhurirwa rekuti "Milkomeda" kana kuti "Milkdromeda."
Nhoroondo yeKucherechedza
Garazi reAndromeda rave richizivikanwa kubvira kare uye rakatanga kutsanangurwa nenyanzvi yezvenyeredzi yePersia Abd al-Rahman al-Sufi muzana remakore rechi10 mubhuku rake rinonzi “Kitab al-Kawākib al-Thābitah” (Bhuku reNyeredzi Dzakagadzika). Al-Sufi akataura nezveboka renyeredzi se“gore diki.”
Kunyangwe ichizivikanwa kwenguva yakareba, giravhiza iyi yaingozivikanwa semuunganidzwa wenyeredzi dzakasiyana-siyana muzana remakore rechi20. Kare, Andromeda yaifungidzirwa kuti iguruva riri mukati megiravhiza redu. Edwin Hubble, nyanzvi yezvemuchadenga yekuAmerica, ndiye akaona kuti Andromeda yaive giravhiza inoshamisa muma1920. Hubble, ichishandisa teresikopu yeHooker ye100-inch paMount Wilson Observatory, yakawana kuti kwaive neCepheid variables dzakawanda mukati megiravhiza yeAndromeda. Nekuverenga daro rekuenda kune idzi Cepheid variables, Hubble yakaratidza kuti Andromeda iri kure neMilky Way, zvichiratidza kuti Andromeda igorovhiza pachayo.
Kukosha Kwekutsvaga paAndromeda
Kudzidza nezveAndromeda kunopa vanoongorora nyeredzi muenzaniso wekunzwisisa mamwe magiraksi anotenderera. Kudzidza mafambiro enyeredzi uye kupararira kwezvinhu mukati meAndromeda kunotibatsira kunzwisisa mashandiro emagiraksi anotenderera.
Uyezve, kunzwisisa kuti Andromeda neMilky Way zvichabatana sei mune ramangwana kunopa ruzivo rweramangwana rinogona kuitika remagalaksi akaita seedu. Kucherechedzwa kweUltraviolet neinfrared kweAndromeda kwakawedzerawo kunzwisisa kwedu kwekuumbwa kwenyeredzi uye kushanduka-shanduka kwenyeredzi mumagalaksi espiral.
Kuongororwa kwakanyatsojeka kweboka renyeredzi reAndromeda kunopawo mamwe mativi pamusoro pezvinhu zviri mudenga. Kupararira kwezvinhu zviri mudenga muAndromeda kunogona kuenzaniswa nekweMilky Way kuti pave nemamodheru akanyatsojeka ekuti zvinhu zviri mudenga zvinobatana sei pachiyero chenyeredzi.
Andromeda muKutsvagurudza Kwazvino
Nhasi, Andromeda ichiri chinangwa chakakosha chekutarisa uchishandisa matekinoroji akasiyana-siyana epamusoro, kusanganisira materesikopu emuchadenga akadai seHubble Space Telescope nemateresikopu epasi. Kutsvagurudza kwakadzama kuri kuenderera mberi kuti tinzwisise zviri nani chimiro, kufamba, uye kushanduka kweboka iri renyeredzi.
Chimwe chezvinhu zvikuru zvinotariswa neAndromeda kutsvagurudza ndechekugadzira mepu ye halo ye galaxy uye kunzwisisa zviitiko zvekare zvekudyisa vanhu, uko ma galaxy makuru akadai seAndromeda anofungidzirwa kuti akadya madiki. Izvi zvinopa ruzivo rwekukura kwema galaxy makuru akadai seAndromeda neMilky Way.
Mhedziso
Garazi reAndromeda ndiro girafu rakakura uye riri pedyo zvikuru neMilky Way, richipa vanoongorora nyeredzi zvidzidzo zvakakosha nezvemaumbirwo, kushanduka-shanduka, uye ramangwana remagalaksi. Nedhayamita yakakura zvikuru uye nhamba yenyeredzi yakapetwa kaviri seMilky Way, Andromeda inopa ruzivo rwakakosha pamusoro pekuti magalaksi makuru anoshanda sei uye anoshanduka sei.
Kudzidza zvakadzama nezveAndromeda kucharamba kuchivhura mikova yekunzwisisa zviri muchadenga, kubva pakufamba kwenyeredzi kusvika pakudyidzana kwezvinhu zverima. Andromeda neMilky Way zviri kuswederana kwete chete padaro remuviri, asiwo pakunzwisisa kwedu muchadenga chakakura. Izvi zvinoita kuti Andromeda ive chimwe chezvinhu zvinonakidza uye zvakakosha mukuongorora nyeredzi.