O le Fouvalega Amerika ma lona aafiaga i le lalolagi

O le Fouvalega Amerika ma Lona Aafiaga i le Lalolagi

Pendahuluan

O le Fouvalega Amerika, lea na faia mai le 1775 i le 1783, e le gata o se mea taua na tupu i le talafaasolopito o le Iunaite Setete ae sa i ai foi sona aafiaga tele i le lalolagi. O lenei feeseeseaiga na taitai atu ai i le tutoatasi o kolone Amerika mai le pulega a Peretania ma fausia ai ni manatu fou i le malo, saolotoga, ma aia tatau a tagata taitoatasi. O lenei tusiga o le a iloiloina ai le talaaga o le Fouvalega Amerika, le faagasologa lava ia, ma lona aafiaga lautele i le lalolagi.

Talaaga o le Fouvalega Amerika

A o le’i amataina le taua, sa feagai kolone o Amerika i Matu sa nofoia e Peretania ma le le fiafia tele. O se tasi o mea autu na mafua ai le fouvalega o faiga faavae tau lafoga a Peretania e aunoa ma se sui, e pei o le Stamp Act o le 1765 ma le Tea Act o le 1773. Sa tetee tagata kolone i le mataupu faavae o le "leai se lafoga e aunoa ma se sui," lea na latou manatu i ai o se soliga o a latou aia tatau o ni tagatanuu Peretania.

Sa faateteleina le le malamalama ma le ita ao tali atu Peretania i teteega a kolone i ni faiga faasaua, e pei o le tapunia o le uafu o Boston ina ua mavae le malepelepe o le vaa o le Boston Tea i le 1773 ma le faamamaluina o Tulafono e le Mafaagaloina i le 1774. O nei feeseeseaiga na taitai atu ai i le taloina o le Fono Muamua a le Konetineta ma le Lua, lea na iu ai ina tusia le Tautinoga o le Tutoatasi ia Iulai 4, 1776.

Faiga o le Fouvalega

Na amata le Taua o le Fouvalega a Amerika i Taua o Lexington ma Concord ia Aperila 1775. O 'autau a Amerika i le Konetineta, na taitaia e le Aoao George Washington, na tau faasaga i se 'autau Peretania ua sili atu ona lelei a'oa'oga ma saunia lelei. E ui i le feagai ai ma le tele o faigata, o le onosai ma le finafinau o 'autau Amerika, faatasi ai ma le fesoasoani mai atunuu ese e pei o Farani, na mafai ai ona latou onosai ma iu ai ina manumalo.

O taua tetele e pei o le Taua o Saratoga i le 1777 sa matuā tāua tele auā o le manumalo o Amerika iinā na faʻatalitonuina ai Falani e lagolagoina aloaia i latou i se faiga faʻamiliteli ma se faiga faʻapisinisi tau tupe. O le lagolago mai Falani, faʻapea foʻi ma Sepania ma Netherlands, na taʻitaʻia ai ʻautau a Amerika i se manumalo tāua i le Taua o Yorktown i le 1781, ma faʻamutaina ai le taua.

Faatasi ai ma le sainia o le Feagaiga o Pale i le 1783, na aloaia ai e Peretania le tutoatasi o le Iunaite Setete , ma faamuta aloaia ai le taua. Ua avea nei le Iunaite Setete ma malo tutoatasi faatasi ai ma se faiga fou faale-republican o le malo.

O le Aafiaga o le Fouvalega Amerika i le Lalolagi

1. Faasalalauina o Manatu o le Faatemokalasi ma le Saolotoga

Na matuā faatosinaina e le Fouvalega Amerika le lalolagi e ala i le faasalalauina o manatu o le faatemokalasi ma le saolotoga. O le Tautinoga o le Tutoatasi, na tusia e Thomas Jefferson, na faamamafaina ai aia tatau faalenatura a tagata taitoatasi, e pei o le ola, saolotoga, ma le sailia o le fiafia. O le manatu e tatau ona faavae le malo i le maliega a e o loo pulea ma e iai le aia tatau a tagata e faatoilalo ai malo sauā, na avea ma mataupu faavae autu na taliaina e isi gaioiga fouvale i le lalolagi atoa.

2. Musumusuga mo se Isi Fouvalega

O le Fouvalega a Amerika na musuia ai le tele o gaioiga fouvale, aemaise lava le Fouvalega Farani o le 1789. O le toatele o tagata mafaufau ma tagata lauiloa Farani, e pei o le Marquis de Lafayette, o ē na aafia tuusaʻo i le Taua Fouvalega a Amerika, na toe aumaia nei manatu i Farani , lea na latou valaau ai mo ni suiga faapena i le pulega tutoatasi a Farani. Peitai, o le Fouvalega Farani , e ui i ona soona fai ma sauaga uma, na tupu i se auala e sili atu ona ogaoga ma aofia ai ni faalavelave lautele i le va fealoai.

3. Aafiaga i le Faiga o le Malo ma le Faavae

O le Faavae o le Iunaite Setete, lea na faamaonia i le 1787, ma le Pili o Aia Tatau o le 1791 sa avea o se mamanu mo le tele o atunuu fou ma suiga i le lumanai o le faavae i atunuu ua iai nei. O manatu e pei o le pulega faatapulaaina, vaevaeina o pule, siaki ma paleni, ma aia tatau faalemalo ma faaupufai sa matua faatauaina ma taliaina e le tele o atunuu o loo naunau i le faatemokalasi.

4. Aafiaga Tau Tamaoaiga ma Fefaatauaiga

Na suia e le Fouvalega a Amerika le tulaga o fefaʻatauaʻiga faavaomalo. Faatasi ai ma lona pule silisili ese fou, na mafai ai e le Iunaite Setete ona faia ni maliega fefaʻatauaʻiga e aogā mo itu uma e lua ma isi atunuu, e aunoa ma ni faʻatapulaʻaga tau fefaʻatauaʻiga a Peretania. E ui ina faiaʻina Peretania i le taua, ae na vave ona faʻatuina ni maliega fefaʻatauaʻiga fou, ma faʻamalosia ai lona tulaga i fefaʻatauaʻiga faavaomalo ma ona kolone muamua o ni paʻaga fefaʻatauaʻiga tutoʻatasi ua i ai nei.

5. Fuafuaina o le iʻuga o lona lava atunuʻu

Na aʻafia e le Fouvalega Amerika le tulaʻi mai o gaioiga faʻaleatunuu i le lalolagi atoa. Na amata ona faʻatulaga e kolone i Amerika Latina, Asia, ma Aferika a latou lava tauiviga mo le tutoʻatasi mai malo faʻakolone a Europa. Mo se faʻataʻitaʻiga, o le Fouvalega Amerika ma ona manatu faʻavae mo le tutoʻatasi na aʻafia ai Simón Bolívar i lana tauiviga e faʻasaʻoloto teritori o Amerika i Saute mai le pulega faʻakolone a Sepania.

6. Suiga i Fegalegaleaiga Faavaomalo

Na aʻoaʻoina foʻi e le fouvalega le lalolagi e faʻapea, o le manuia i taua e lē gata ina faʻalagolago i le malosi faʻamiliteli ae faʻapea foʻi i le malosi o faiga faʻava-o-malo ma mafutaga faʻavaomalo. O le auai o Falani, Sepania, ma Netherlands i le fesoasoani i le Iunaite Setete na faʻailogaina ai se suiga i le faiga faʻavae o fegalegaleaiga faʻavaomalo, faʻatasi ai ma mafutaga faʻataʻatitia ma mafutaga ua faia se sao taua tele i faiga faʻapolokiki a le lalolagi.

7. Luʻitau i Totonu i Amerika

E ui ina aumaia e le tutoatasi ni faamanuiaga tetele, ae sa feagai foi le Iunaite Setete ma le tele o luitau i totonu. O le feeseeseaiga i le va o le au Feterale, o e sa lagolagoina se malo tutotonu malosi, ma le au Anti-Federale, o e sa lagolagoina le pule a le setete, na avea ma mataupu e manaomia ona foia e ala i maliega faapolokiki ma tulafono. E le gata i lea, o isi mataupu a tagata o le atunuu, e pei o le faapologaina, aia tatau a tamaitai, ma aia tatau a tagata Amerika Moni, sa manaomia ai le foia faifai pea faaletulafono ma agafesootai.

I'uga

O le Fouvalega Amerika e le gata o se taimi tāua i le talafaasolopito o le Iunaite Setete ae o se taimi foʻi e suia ai le talafaasolopito o le lalolagi. O manatu ma mataupu faavae na afua mai i le Fouvalega Amerika ma le tutoʻatasi o lenei malo fou sa i ai se sao taua i le faʻavavevaveina o suiga lautele, faʻapolokiki, ma le tamaoaiga i le lalolagi atoa. O lona aʻafiaga lautele e aofia ai le salalau atu o manatu faatemokalasi, musumusuga mo isi fouvalega, toe faʻaleleia o faiga a le malo, ma suiga i fegalegaleaiga faʻavaomalo. O le Fouvalega Amerika, i lona lavelave uma, o se faʻataʻitaʻiga manino o le auala e mafai ai e suiga tetele i se tasi malo ona aʻafia ai le lalolagi atoa.

Taofi faamatalaga