A'oa'oga Fa'aleaganuu Lauiloa i le Anthropology
Ua avea le aganuʻu lauiloa ma se vaega taua o suʻesuʻega faʻa-antropologi i aso nei. O le faʻatusalia o le tele o mea tutupu e aʻafia ai ma faʻatosinaina e le lautele o tagata lautele, o le aganuʻu lauiloa e aofia ai le tele o mataupu, e aofia ai musika, ata tifaga, faiga, taʻaloga vitio, ala o faasalalauga lautele, ma isi mea. I totonu o lenei tusiga, o le a tatou suʻesuʻeina ai nisi o aʻoaʻoga autu i le faʻa-antropologi e faʻaaogaina e malamalama ai ma auʻiliʻili ai mea tutupu i aganuʻu lauiloa.
1. Teolosi o le Pule Fa'atupu ma Aganu'u Lauiloa
O se tasi o aʻoaʻoga autū i le malamalama i aganuʻu lauiloa o le aʻoaʻoga o le pule malosi na faʻalauiloa mai e Antonio Gramsci. E tusa ai ma le manatu o Gramsci, o le pule malosi o le faʻagasologa lea e pulea ai e se vaega lautele isi vaega, e le gata i le faʻamalosi ae faʻapea foʻi i le maliega faʻavae ma le faatosinaga. I le tulaga o aganuʻu lauiloa, o le aʻoaʻoga o le pule malosi e faʻamatalaina ai le auala e faʻatumauina ai e le aganuʻu pule lona malosi e ala i le puleaina o le gaosiga ma le tufatufaina atu o aganuʻu.
E masani ona pulea e vaega maualuluga o ē e iai le pule e faʻamatalaina ai tu ma aga masani ma tulaga faatauaina faaleaganuu e manatu e aoga. Mo se faʻataʻitaʻiga, o pisinisi faafiafia tetele e pei o Hollywood e iai se faatosinaga tele i mea ua manatu "lauiloa" i le lalolagi atoa. O oloa faaleaganuu na gaosia e nei vaega maualuluga e le gata ina faafiafia ae faʻasalalauina foi ni tulaga faatauaina ma ni talitonuga patino e ogatasi ma o latou manaoga.
2. A'oa'oga Fa'a-Marxian ma Aganu'u Fa'atau
Na fautuaina e Karl Marx e faʻatulagaina sosaiete e o latou fausaga tau tamaoaiga, ma o fausaga faʻavae faʻa-ideolosi, e aofia ai le aganuʻu, o se faʻata o lena fausaga tau tamaoaiga. I le tulaga o aganuʻu lauiloa, o le aʻoaʻoga a Marx e maua ai se malamalamaaga i le auala e faʻaosofia ai e le faiga faʻapisinisi le gaosiga ma le faʻaaogaina o aganuʻu.
I sosaiete fa'apisinisi, e masani ona fa'atau atu aganu'u lauiloa, lea e liua ai mea fa'aleaganuu i ni oloa e mafai ona fa'atau atu. O musika, ata tifaga, faiga o la'ei, ma e o'o lava i fa'asinomaga fa'aleaganuu e afifiina ma fa'atau atu i tagata fa'atau. O lenei faiga o le fa'atau atu e masani ona fa'amamafa le taua o fesuia'iga nai lo le taua o le fa'aaogaina, lea e a'afia ai le auala e fegalegaleai ai tagata ta'ito'atasi ma aganu'u lauiloa ma o latou iloa.
Ua suʻesuʻeina foʻi e le au fai manatu Marx i mataupu tau anthropology le sootaga i le va o le aganuʻu ma le vasega lautele. Mo se faʻataʻitaʻiga, na atiina ae e Pierre Bourdieu, o se tagata suʻesuʻe i sosaiete ma tagata suʻesuʻe i anthropology, ia manatu o le 'habitus' ma le 'capital cultural' e faʻamatalaina ai le auala e aʻafia ai e le vasega lautele le tofo matagofie ma faiga faʻaleaganuʻu a se tagata. Na finau Bourdieu e faʻapea, o mea e fiafia i ai aganuʻu e le o ni mea e fananau mai, ae e aʻafia i le siosiomaga lautele ma le tamaoaiga o le tagata.
3. Teolosi o le Postmodernism ma le Vaevaeina o Aganuu
O le aʻoaʻoga faʻa-postmodernist e ofoina atu ai se vaaiga ese i aganuʻu lauiloa e ala i le faʻamamafaina o le tele, vaeluaina, ma le faʻaleagaina o tala tetele. E teena e le postmodernism le manatu e mafai e se tala e tasi ona faʻamatalaina le atoaga o le poto masani o tagata. I le tulaga o aganuʻu lauiloa, o lona uiga e leai se "upu moni" poʻo se "tulaga masani" e mafai ona faʻamatalaina le aganuʻu lava ia.
E fa'amamafa fo'i e le Postmodernism le taua o le simulation ma le hyperreality, o ni manatu na fa'alauiloa mai e Jean Baudrillard. Na finau Baudrillard e fa'apea i le sosaiete postmodern, o fa'atusa ma fa'ailoga e masani ona sili atu ona "moni" nai lo le mea moni fa'aletino lava ia. Mo se fa'ata'ita'iga, o le aganu'u lauiloa i le sosaiete fa'aonaponei e masani ona fa'avae i luga o ata ma fa'atusa a le aufaasālalau nai lo le olaga moni o tagata ta'ito'atasi.
O aganu'u lauiloa i le tulaga o le postmodernism e masani fo'i ona sili atu ona eletise ma fefiloi, o lona uiga o elemene mai tala'aga fa'aleaganuu ma fa'asolopito eseese e masani ona tu'ufa'atasia ma toe fa'aaogaina i ni auala fou ma ofo ai. E mafai ona va'aia lenei mea i faiga fa'aonaponei, musika, ma ala o faasalalauga, lea e masani ona nono mai elemene mai aganu'u eseese ma tu'ufa'atasia i se mea fou ma tulaga ese.
4. A'oa'oga Fa'atama'ita'i ma Aganu'u Lauiloa
O le aʻoaʻoga faʻafeminisi i le anthropology e faʻamamafaina ai le auala e faʻatusalia ma faʻatumauina ai sootaga faʻafeusuaiga ma le pule i le va o aliʻi ma tamaʻitaʻi i aganuʻu lauiloa. O aganuʻu lauiloa e masani ona avea ma malae taua lea e gaosia ai, feutanaʻi ai, ma luʻitauina ai manatu e uiga i itupa ma feusuaʻiga.
O tagata fa'atama'ita'i fa'atama'ita'i masani e pei o Simone de Beauvoir, fa'apea fo'i ma tagata su'esu'e i mataupu fa'aonaponei e pei o Judith Butler, ua latou su'esu'eina pe fa'apefea ona fa'amalosia fa'ata'ita'iga fa'afeusuaiga e ala i ala o faasalalauga lauiloa. O ata tifaga, televise, fa'asalalauga, ma ala o faasalalauga fa'aagafesootai e masani ona fa'aauauina ai ata masani o le fa'atamā ma le fa'afafine lea e fa'atapula'aina ai matafaioi fa'aagafesootai e mafai e ali'i ma tama'ita'i ona faia.
Peita’i, o le a’oa’oga fa’afeminisi e fa’asino fo’i i le gafatia o aganu’u lauiloa e avea o se meafaigaluega mo le tete’e ma le fa’amalosia. O le tele o aganu’u laiti ma gaioiga i totonu o aganu’u lauiloa e lu’itauina tu ma aga masani o itupa ma fatuina ai se avanoa mo fa’asinomaga eseese ma aofia ai itupa. O musika punk, le gaioiga o le fa’aleleia o le tino, ma le fa’atusalia o itupa e le o ni itupa fa’alua i ala o faasalalauga ua na’o ni nai fa’ata’ita’iga o le auala e mafai ai e aganu’u lauiloa ona avea ma auala mo suiga lautele.
5. Teolosi o le Lalolagi Atoa ma le Aganuu Fa'afefiloi
O le lalolagi atoa o le faagasologa lea o le faateleina o le tuufaatasia o le tamaoaiga, faiga faapolotiki, ma aganuu i le lalolagi atoa. I le tulaga o aganuu lauiloa, ua fatuina ai e le lalolagi atoa se mea e faateleina ai le fefiloi o aganuu, lea e fegalegaleai ma faatosina ai elemene mai aganuu eseese.
O le aʻoaʻoga faʻavaomalo i le anthropology e faʻamamafaina ai le auala e masani ona le tutusa ai lenei fesuiaiga faʻaleaganuu i le va o tuaoi, faʻatasi ai ma le aganuʻu pulea e atunuʻu tau alamanuia, e pei o le Iunaite Setete, e masani ona pulea ma suia aganuʻu faʻalotoifale i atunuʻu tau atiaʻe. E masani ona vaʻaia lenei mea o se ituaiga fou o le faʻakolone faʻaleaganuu poʻo le faʻa-imperialisi faʻaleaganuu.
Peita’i, o le lalolagi atoa e fa’atupuina ai fo’i avanoa mo ni foafoaga fa’aleaganuu e sili atu ona lavelave ma fefiloi. Mo se fa’ata’ita’iga, o musika K-pop, lea e fa’afefiloi ai elemene o musika i Sisifo ma agaifanua fa’amusika a Korea, ua avea ma se mea mata’ina i le lalolagi atoa, e fa’aalia ai le auala e mafai ai e le aganu’u lauiloa ona alualu i luma ma suia i se tulaga fa’alelalolagi. O le isi fa’ata’ita’iga o ata tifaga Bollywood, lea e fa’aaogaina ai elemene o Hollywood a’o fa’atumauina pea se fa’asinomaga fa’aleaganuu tulaga ese.
I le faaiuga, o aʻoaʻoga tetele i le anthropology e pei o le hegemony, aʻoaʻoga Marxian, postmodernism, feminism, ma le globalization e maua ai ni faʻavae eseese ma mauoa mo le malamalama i aganuʻu lauiloa. O aʻoaʻoga taʻitasi e ofoina atu ni malamalamaga tulaga ese i le auala e gaosia ai, faʻaaogaina, ma faʻatosinaina ai aganuʻu lauiloa e ala i agafesootai, tamaoaiga, faaupufai, ma talafaasolopito. O le mea lea, o le suʻesuʻeina o aganuʻu lauiloa e le gata ina maua ai se malamalamaga loloto i mea o loʻo tutupu i aso uma ae e oʻo atu ai foʻi i se suʻesuʻega taua o fausaga o le pule ma faiga o suiga lautele.