په تعلیم کې د فلسفې اهمیت
زده کړه هیڅکله یوازې د ښوونکي څخه زده کونکي ته د پوهې لیږدولو مسله نه ده. دا بنسټیزې پوښتنې راپورته کوي: انسانان ولې زده کړه کوي، کوم ارزښتونه باید رامینځته شي، کوم وړتیاوې او شخصیت باید رامینځته شي، او د زده کړې پروسه باید څنګه پرمخ ولاړه شي. دا پوښتنې یوازې د تدریس میتودونو یا تخنیکي نصاب لخوا ځواب کیدی نشي. دا هغه ځای دی چې فلسفه یو مهم رول لوبوي. فلسفه د زده کړې سره مرسته کوي چې خپل اهداف درک کړي، د هغې د پالیسۍ لارښوونه وارزوي، او ډاډ ترلاسه کړي چې د زده کړې پروسه انساني او معنی لرونکې پاتې شي.
۱. فلسفه د تعلیمي اهدافو لپاره د اساس په توګه
هر تعلیمي سیسټم اهداف لري، دواړه څرګند او ضمني. ځینې یې په اکاډمیک لاسته راوړنو ټینګار کوي، نور یې په دندو مهارتونو تمرکز کوي، او بیا هم نور یې د شخصیت پراختیا په مرکز کې ځای په ځای کوي. په هرصورت، د فلسفي بنسټ پرته، دا اهداف کولی شي پټ شي یا په ساده ډول د وخت غوښتنو ته غبرګون وښيي. فلسفه د انسانانو او ټولنې لپاره د "ښه" په توګه د هغه څه د ټاکلو لپاره یو چوکاټ چمتو کوي.
د مثال په توګه، که چیرې زده کړه یوازې د کار بازار اړتیاوو پوره کولو لپاره درک شي، نو زده کونکو سره په بالقوه توګه د "تولید وسیلو" په څیر چلند کیږي چې یوازې د دوی د تولید له مخې اندازه کیږي. برعکس، که چیرې زده کړه په بشري لید باندې جوړه شي، نو ښوونځي د ټول شخص د پرمختګ لپاره د ځایونو په توګه پیژندل کیږي - ادراکي، اخلاقي، ټولنیز، احساساتي، او روحاني. فلسفه موږ سره د لارښوونې غوره کولو کې مرسته کوي: ایا زده کړه یوازې د کاري ځواک تولید لپاره ده، یا دا د هغو اشخاصو د پراختیا لپاره ده چې خپلواک فکر کونکي او مسؤل دي.
۲. په تعلیم کې د ارزښتونو او اخلاقو بنسټ برابرول
زده کړه تل له ارزښتونو سره تړاو لري: صداقت، نظم، زغم، عدالت، سخت کار، او د نورو لپاره درناوی. په هرصورت، ارزښتونه په اتوماتيک ډول نه راڅرګندیږي ځکه چې دوی د ښوونځي شعارونو یا نصاب اسنادو کې لیکل شوي دي. فلسفه، په ځانګړې توګه اخلاق، د زده کړې سره مرسته کوي چې تشریح کړي چې ولې ارزښت مهم دی، دا څنګه په عمل کې پلي کیږي، او څنګه د ارزښت شخړو ته رسیدګي وشي چې ډیری وختونه په ریښتیني ژوند کې رامینځته کیږي.
د مثال په توګه، کله چې د "صداقت" او "د ملګرتیا وفاداري" ترمنځ یوه شخړه رامنځته شي (د مثال په توګه، د ملګري د غلطۍ لپاره دوکه کول یا پټول)، زده کونکي اړتیا لري چې د اخلاقي دلیلونو وزن زده کړي، نه یوازې د سزا څخه ویره. د فلسفي چلند سره، تعلیم زده کونکي هڅوي چې د پایلو، اصولو او انساني ارزښتونو په اړه انتقادي فکر وکړي. دا د ساده قواعدو تعقیبولو په پرتله ډیر بالغ اخلاقي پوهاوی هڅوي.
۳. د انتقادي او انعکاسي فکر کولو مهارتونو ته وده ورکړئ
د زده کړې لپاره د فلسفې یوه له سترو ونډو څخه د انتقادي فکر پراختیا ده. انتقادي فکر کول د بحث کولو معنی نلري، بلکې د پوښتنو کولو، دلیلونو ارزولو، شواهدو ازموینې او مسؤلانه پایلو ترلاسه کولو وړتیا ده. د معلوماتو په هغه دور کې چې د دوکې، تبلیغاتو او د نظرونو سیلاب څخه ډک وي، دا مهارت اړین دی.
فلسفه فکري عادتونه زده کوي لکه د حقیقت او نظر توپیر کول، منطقي غلطۍ پیژندل، پټې انګیرنې درک کول، او په منطقي ډول د دلیلونو ارزونه کول. که زده کونکي د انعکاسي فکر کولو سره عادت شي، نو دوی به د ویروس معلوماتو لخوا لږ اغیزمن شي، لږ قضاوت وکړي، او د سالمو خبرو اترو وړتیا ولري. په دې توګه، فلسفه د هوښیار او بالغ اتباعو په تولید کې د زده کړې ملاتړ کوي.
۴. د زده کړې د میتودونو او طریقو په غوره کولو کې د لارښود په توګه اوسئ
تعلیمي فلسفه نه یوازې اهدافو ته رسیدګي کوي بلکې د زده کړې میتودونه هم اغیزمنوي. د تعلیمي فلسفې مختلف مکتبونه - لکه ایډیالیزم، ریالیزم، پراګماتیزم، وجودیت، او پرمختګ - لارښوونه کوي چې ښوونکي زده کونکو او د زده کړې پروسې ته څنګه ګوري.
که چیرې یو ښوونکی د پرمختګ نظر ولري، د مثال په توګه، دوی احتمال لري چې فعال زده کړې، د ستونزو حل کولو، همکارۍ پروژو، او د حقیقي ژوند اړیکو باندې ټینګار وکړي. که دوی یو اساسی نظر ولري، دوی ممکن د بنسټیزې پوهې او د زده کړې قوي ډسپلین په مهارت باندې ډیر ټینګار وکړي. هیڅ یو واحد چلند د ټولو شرایطو لپاره سم نه دی، مګر فلسفه ښوونکو سره مرسته کوي چې د دوی د عملونو تر شا منطق پوه شي. پدې توګه، د تدریس میتودونه یوازې د رجحاناتو تعقیب نه کوي بلکه شعوري پریکړې دي چې د زده کونکي شرایطو سره سم تنظیم شوي.
۵. د عصري فشارونو په منځ کې د زده کړې انساني ساتل
عصري زده کړه اکثرا تر فشار لاندې وي: د درجې هدفونه، درجه بندي، معیاري ازموینې، د لوړو ښوونځیو ته د ننوتلو لپاره سیالي، د دندې مهارتونو غوښتنې، او حتی د والدینو اندیښنه. د دې شرایطو لاندې، تعلیم د خپل روح له لاسه ورکولو خطر لري. ښوونځي کولی شي "د درجې فابریکې" شي چې یوازې د شمیرو پراساس بریالیتوب اندازه کوي. په پایله کې، زده کونکي د فشار سره مخ کیږي، خپل تجسس له لاسه ورکوي، او زده کړه د یو بار په توګه ګوري.
فلسفه د دې یادونه کوي چې زده کړه باید خلک انسان کړي. دا درس ورکوي چې زده کونکي یوازې د ارزونې توکي ندي، بلکه د وقار، وړتیا او د ژوند تجربو لرونکي مضامین دي. د یوې قوي فلسفي بنسټ سره، ښوونځي کولی شي اکاډمیک اړتیاوې د رواني هوساینې سره، د وړتیا غوښتنې د شخصیت پراختیا سره، او انفرادي لاسته راوړنې د ټولنیز پوهاوي سره متوازن کړي.
۶. د هویت، د ژوند معنی او د زده کړې اهدافو په پوهیدو کې مرسته کوي
هر زده کوونکی به بالاخره له لویو پوښتنو سره مخ شي: زه څوک یم، زما وړتیاوې څه دي، زه کوم ارزښتونه لرم، او ولې زده کړه کوم؟ دا پوښتنې ډیری وختونه د ځوانۍ او ځوانۍ په جریان کې په کلکه راپورته کیږي. هغه زده کړه چې یوازې په یادولو یا تخنیکي مهارتونو تمرکز کوي ډیری وختونه د معنی لپاره د دې لټون لپاره هیڅ ځای نه پریږدي.
دلته، فلسفه، په ځانګړې توګه د بشرپالنې او وجودیت فلسفه، کولی شي زده کونکو سره د آزادۍ، مسؤلیت او د ژوند انتخابونو په پوهیدو کې مرسته وکړي. یوه زده کړه چې د معنی لرونکو بحثونو لپاره ځای چمتو کوي - د ژوند هدف، د کار معنی، له نورو سره اړیکې، او ټولنیز مسؤلیت په اړه - به هغه اشخاص تولید کړي چې د ژوند لپاره ښه چمتو وي، نه یوازې د ازموینو لپاره.
۷. فلسفه د عادلانه تعلیمي پالیسیو د اساس په توګه
د پوهنې پالیسي بې طرفه نه ده. د نصاب، ارزونې، زون کولو، د ښوونځیو تمویل، او ټیکنالوژۍ ته د لاسرسي په اړه پریکړې تل د مساوات په اړه وي. سیاسي فلسفه او د عدالت فلسفه د دې پوښتنو په تعریف کې مرسته کوي: څوک له دې سیسټم څخه ګټه پورته کوي، څوک وروسته پاتې دي، او څنګه یې ښه کړي ترڅو هرڅوک عادلانه فرصت ولري.
د فلسفي چلند سره، ټولنه کولی شي ارزونه وکړي چې ایا تعلیم د زیان منونکو ډلو ملاتړ کوي، لکه د لرې پرتو سیمو زده کونکي، ټیټ عاید لرونکي کورنۍ، یا ځانګړي اړتیاوې لرونکي ماشومان. پدې مرحله کې، فلسفه د دولت او تعلیمي ادارو لپاره د اخلاقي قطب نما په توګه کار کوي، دوی د هغو پالیسیو کې د ښکیلیدو مخه نیسي چې یوازې ځینې ډلو ته ګټه رسوي.
پایله
په تعلیم کې د فلسفې اهمیت د هغې د لارښوونې، معنی او ژوروالي وړتیا کې دی. فلسفه د تعلیم سره مرسته کوي چې سالم اهداف جوړ کړي، د ارزښتونو بنسټ جوړ کړي، انتقادي فکر ته وده ورکړي، مناسب میتودونه غوره کړي، د زده کونکو انسانیت خوندي کړي، او عادلانه پالیسۍ لارښوونه وکړي. د فلسفې پرته، تعلیم په اسانۍ سره یو تخنیکي معمول کیږي چې خپل هدف له لاسه ورکوي. د فلسفې سره، تعلیم د هغو اشخاصو د پراختیا پروسه ګرځي چې فکر کوونکي، اخلاقي او په دوامداره توګه بدلیدونکې ټولنه کې د معنی لرونکي ژوند کولو توان لري.
که چیرې زده کړه یو سفر وي، نو فلسفه یې نقشه او قطب نما ده. دا د عملي ګامونو ځای نه نیسي، بلکې ډاډ ورکوي چې هر ګام یو روښانه او ارزښتناکه لارښوونه لري.