Melemo ea Physiotherapy ho Phekoleng Mathata a Autoimmune
Mathata a ho itšireletsa mafung ka bohona ke maemo ao ho 'ona sesole sa 'mele—seo ho thoeng se sireletsa 'mele tšoaetsong—ho e-na le hoo se hlaselang lisele tse phetseng hantle. Sena se fella ka ho ruruha ho sa feleng ho ka amang litho le litsamaiso tse fapaneng, ho kenyeletsoa manonyeletso, mesifa, letlalo, methapo ea kutlo, matšoafo, esita le tsela ea tšilo ea lijo. Mehlala e tsebahalang ea mathata a ho itšireletsa mafung ka bohona e kenyelletsa ramatiki ea rheumatoid (RA), systemic lupus erythematosus (lupus/SLE), ankylosing spondylitis, multiple sclerosis (MS), psoriatic arthritis, scleroderma le myositis. Le hoja mekhoa ea phekolo ea bongaka e kang li-immunosuppressants, meriana e thibelang ho ruruha, le baeloji hangata e le eona ntho ea bohlokoa, physiotherapy e bapala karolo ea bohlokoa e le phekolo e sireletsehileng, e ka lekanngoang, le e shebaneng le ts'ebetso.
Kalafo ea 'mele ha e "phekole" lefu la 'mele o itšireletsang mafung, kaha sesosa sa mantlha se bakoa ke ho se sebetse hantle ha 'mele oa 'mele. Leha ho le joalo, e thusa haholo ho laola matšoao, ho boloka tšebetso ea 'mele, ho thibela bokooa le ho ntlafatsa boleng ba bophelo. Ka mananeo a loketseng a boikoetliso, thuto le mekhoa e fapaneng ea phekolo, physiotherapy e thusa bakuli ho lula ba le mafolofolo le ba ikemetseng ho sa tsotellehe mofuta o fetohang oa boemo (ho khutlela morao le ho phomola).
1. E fokotsa bohloko le ho satalla ha manonyeletso
Bohloko ke tletlebo e tloaelehileng haholo mafung a 'mele a amanang le tsamaiso ea mesifa le mesifa, haholo-holo RA le ramatiki ea psoriatic. Ho ruruha ha manonyeletso ho baka ho ruruha, mofuthu le ho satalla, haholo-holo hoseng kapa ka mor'a ho se sebetse nako e telele. Kalafo ea 'mele e thusa ho fokotsa bohloko ka mekhoa e mengata:
– Boikoetliso ba ho tsamaisa mesifa (ROM) ho boloka ho tenyetseha ha kapsule ea manonyeletso le ho thibela ho satalla.
– Boikoetliso ba ho otlolla mesifa ho fokotsa tsitsipano ya mesifa ho potoloha manonyeletso boo hangata bo hlahang ha ho tshwarwa bohloko.
– Mekhoa e khethehileng ea phekolo ea matsoho (joalokaha ho bontšitsoe) ho ntlafatsa ho tsamaea ha lisele tse bonolo le ho fokotsa ho satalla.
– Mekhoa ea 'mele e kang ho hatella ho chesang/ho batang, TENS (electrical stimulation), kapa ultrasound ea phekolo maemong a itseng, e ikemiselitseng ho fokotsa bohloko le ho eketsa boiketlo.
Ka bohloko bo laolehileng haholoanyane, hangata bakuli ba fumana ho le bonolo ho qala lenaneo la boikoetliso le ho khutlela mesebetsing ea letsatsi le letsatsi.
2. Boloka le ho eketsa matla a mesifa
Ho ruruha ho sa feleng, bohloko, mokhathala le lithibelo tsa mesebetsi li ka lebisa ho fokotseng boima ba mesifa le matla (ho fola). Ho feta moo, tšebeliso ea nako e telele ea li-corticosteroids e ka kenya letsoho bofokoling ba mesifa le mathateng a masapo maemong a mang. Kalafo ea 'mele e bapala karolo ka boikoetliso bo matlafatsang bo etselitsoeng boemo ba mokuli, joalo ka:
– Boikoetliso ba Isometric (ho honyela ntle le ho sisinyeha ha manonyeletso) ha manonyeletso a le bohloko kapa a ruruhile.
– Boikoetliso bo bobebe ho isa ho bo itekanetseng bo sebelisang li-therband, boima bo bobebe, kapa lisebelisoa tse itseng tsa boikoetliso ha maemo a tsitsitse haholoanyane.
– Boikoetliso bo sebetsang bo etsisang mesebetsi ea letsatsi le letsatsi, joalo ka boikoetliso ba ho lula u eme, ho hloa litepisi, kapa ho jara meroalo e bobebe ka mekhoa e sireletsehileng.
Matla a mesifa a thusa ho tsitsisa manonyeletso, ho fokotsa khatello ea maikutlo liseleng tse ruruhileng, le ho fokotsa kotsi ea ho tsoa kotsi.
3. Ntlafatsa boikoetliso ba pelo le methapo ea mali le ho fokotsa mokhathala
Mokhathala mathateng a ho itšireletsa mafung ha se kamehla o tsamaellanang le mosebetsi oa 'mele. O ka bakoa ke ho ruruha ha 'mele, mathata a boroko a bakoang ke bohloko, khaello ea mali le liphello tsa kelello. Ka lehlakoreng le leng, ho hloka motsamao ho fokotsa matla a ho mamella, ho baka potoloho e mpe ea mokhathala.
Ngaka ea 'mele e ka rala boikoetliso ba 'mele bo se nang tšusumetso e ngata joalo ka ho tsamaea, ho palama baesekele e sa sisinyeheng, ho sesa, kapa phekolo ea metsing. Boikoetliso bona bo thusa:
- ntlafatsa boikoetliso ba pelo le matšoafo,
– ho ntlafatsa bokgoni ba ho sebedisa matla a mmele,
– ntlafatsa boleng ba boroko,
– 'me ho bakuli ba bangata, ho fokotsa kutloisiso ea mokhathala.
Ntlha ea bohlokoa ke molao-motheo oa tšebetso e arotsoeng ka lihlopha: matla le bolelele ba nako li eketseha butle-butle ho latela karabelo ea 'mele, haholo-holo maemong a kotsing ea ho khutlela morao.
4. E sireletsa manonyeletso le ho thibela ho holofala
Mafung a mang a boits'ireletso ba mmele, haholo-holo RA, ho ruruha ho sa laoleheng ho ka senya lefufuru le ligaments, e leng se lebisang ho holofala le ho se tsamaye hantle ha mmele. Kalafo ea 'mele e thusa ho thibela sena ka ho:
– Thuto ea tšireletso ea manonyeletso, mohlala, ho aba mojaro manonyeletsong a maholo, ho qoba ho tšoarana nako e telele, le ho sebelisa lisebelisoa tse thusang ha ho hlokahala.
– Koetliso ea Ergonomics bakeng sa mesebetsi ea lelapa le ea mosebetsi, ho kenyeletsoa mokhoa oa ho phahamisa lintho, ho hlophisa deske ea mosebetsi, kapa ho hlophisa linako tsa khefu.
– Tšebeliso ea li-orthoses/li-splint maemong a itseng ho tsitsisa manonyeletso, ho fokotsa bohloko, le ho thibela maemo a fosahetseng a manonyeletso.
Leano lena ke la nako e telele, kaha sepheo se seholo ke ho boloka ts'ebetso nako e telele kamoo ho ka khonehang le ho liehisa tsoelo-pele ea lithibelo.
5. Ntlafatsa boemo ba 'mele, teka-tekano le tšebelisano-'moho
Maemo a mang a autoimmune, a kang ankylosing spondylitis, a ka baka ho thatafala ha lesapo la mokokotlo le liphetoho tsa boemo ba 'mele. Ho sa le joalo, maemong a autoimmune a MS kapa a autoimmune a amang methapo, mathata a ho leka-lekana le ho sebelisana ha 'mele a ka hlahella. Kalafo ea 'mele e ka ba molemo ka:
- boikoetliso ba 'mele le ho tsamaea ha mokokotlo,
– boikoetliso ba ho leka-lekanya ho sa fetoheng le ho fetoha ha matla,
- boikoetliso ba botsitso le tšebelisano-'moho ea mantlha,
– koetliso ea ho tsamaea le ho sebelisa lisebelisoa tsa ho tsamaea haeba ho hlokahala.
Sepheo se seholo ke ho fokotsa kotsi ea ho oa, ho eketsa maikutlo a polokeho ha u falla, le ho boloka boikemelo.
6. E tšehetsa tšebetso ea ho hema ha matšoafo a ameha
Mafu a mang a autoimmune a ka ama matšoafo, joalo ka lupus kapa scleroderma, e leng se ka bakang ho fokotseha ha matla a matšoafo kapa ho hema ka thata. Maemong a mang, physiotherapy e ka thusa ka:
- boikoetliso ba ho hema ka diaphragm,
- boikoetliso ba ho holisa sefuba,
- taolo ea tšubuhlellano le mekhoa ea ho boloka matla,
– le lenaneo la boikoetliso le elang hloko meeli e sireletsehileng ea oksijene le mamello ea mokuli.
Mokhoa ona hangata o etsoa ka tšebelisano-'moho le ngaka ho sireletseha, haholo-holo haeba ho na le mathata a matšoafo kapa a pelo.
7. E thusa ka taolo ea bohloko bo sa foleng le bophelo bo botle ba kelello
Bohloko bo sa foleng le bokuli hangata li amahanngoa le khatello ea maikutlo, matšoenyeho le maikutlo a tlase. Physiotherapy ea sejoale-joale e totobatsa mokhoa oa biopsychosocial: bakuli ha ba koetlisoe 'meleng feela empa ba boetse ba hlomelloa ka maano a ho laola ts'ebetso, ho utloisisa bohloko le ho aha boits'oaro bo botle. Thuto mabapi le ho tsamaea (ho laola morethetho oa ts'ebetso le phomolo) e bohlokoa ho thibela bakuli ho ikitlaetsa haholo ha ba ikutloa ba le betere ebe ba khutlela morao ka lebaka la ho sebelisa ho feteletseng.
Ho phaella moo, boikoetliso bo tataisoang bo ka baka ho lokolloa ha li-endorphin, ho ntlafatsa maikutlo, le ho fana ka sebopeho sa kemiso se thusang bakuli ho ikutloa ba laola haholoanyane.
8. Lenaneo la motho ka mong le le ikamahanyang le maemo bakeng sa mohato oa ho khutlela morao le ho fokotsa ho kula
E 'ngoe ea liphephetso tsa lefu la autoimmune ke hore matšoao a ka fetoha ka potlako. Nakong ea ho phatloha ha lesapo la mokokotlo, physiotherapy hangata e shebana le:
- e fokotsa bohloko le ho ruruha,
– boloka motsamao oa manonyeletso ka boikoetliso bo bobebe,
– thibela ho fokotseha ha ts'ebetso ka lebaka la ho sitisoa ho sisinyeha.
Ho sa le jwalo, nakong ya ho fokotsa kapa ho tsitsisa, lenaneo le ka ba le tswelopele e eketsehileng:
- eketsa matla le mamello,
- ntlafatsa boikoetliso ba 'mele,
– itloaetse mesebetsi e rarahaneng haholoanyane ho latela litlhoko tsa mosebetsi le boithabiso.
Ngaka ea 'mele e tla fetola tekanyo ea boikoetliso, matla le mofuta oa boikoetliso ho latela boemo ba kliniki, liphetho tsa tlhahlobo ea ts'ebetso, le karabelo ea mokuli.
9. Sebetsa 'moho le sehlopha sa bongaka bakeng sa liphetho tse ntle ka ho fetisisa
Kalafo ea 'mele ea ho itšireletsa mafung ka bohona e kenyelletsa tšebelisano-'moho pakeng tsa lingaka (litsebi tsa ramatiki/litsebi tsa methapo/litsebi tsa boikoetliso), litsebi tsa 'mele, litsebi tsa phekolo ea mesebetsi, litsebi tsa phepo e nepahetseng le litsebi tsa kelello, haeba ho hlokahala. Kalafo ea 'mele le eona ea bohlokoa mekhahlelong ea pele le ea kamora ts'ebetso ea mekhoa e itseng, joalo ka kamora opereishene ea manonyeletso kapa ha bakuli ba hloka tsosoloso e matla ka lebaka la lithibelo tsa ho tsamaea.
Ka puisano e ntle, litsebi tsa physiotherapists li ka fetola boikoetliso ho latela litla-morao tsa meriana, maemo a mang a amanang le eona (mohlala, osteoporosis, khatello e phahameng ea mali), le lithibelo tse ling tsa bongaka.
Qetello
Kalafo ea 'mele ke karolo ea bohlokoa kalafong ea mathata a 'mele a itšireletsang mafung, haholo-holo bakeng sa ho fokotsa bohloko le ho satalla, ho eketsa matla le boikoetliso, ho boloka ho tsamaea, ho ntlafatsa boemo le botsitso, le ho tšehetsa boikemelo mesebetsing ea letsatsi le letsatsi. Le hoja e se sebaka sa phekolo ea bongaka, physiotherapy e thusa bakuli ho sebetsana le tšusumetso ea nako e telele ea ho ruruha ho sa foleng le matšoao a feto-fetohang. Senotlolo sa katleho se ka har'a lenaneo le ikhethileng, le butle-butle, le le tsitsitseng - le tšebelisano-'moho e haufi le sehlopha sa tlhokomelo ea bophelo. Ka mokhoa o nepahetseng, bakuli ba itšireletsang mafung ba ka tsoela pele ho phela bophelo bo mafolofolo, bo hlahisang litholoana le ba boleng.
