Zvinyorwa Nezve Subatomic Particles
Tinogara munyika yakazara nezvinhu zvakasimba, mvura, uye magasi atinoona zuva nezuva. Zvisinei, kana tikaongorora zvakadzama maumbirwo echinhu chakakosha, tichawana nyika yakasiyana zvikuru: nyika yezvikamu zvepasi peatomu. Zvikamu zvepasi peatomu ndizvo zvinovaka maatomu uye ndizvo zvinopa makemikari uye hunhu hwezvinhu zvese zviri muchadenga. Muchinyorwa chino, tichakurukura mhando dzakasiyana dzezvikamu zvepasi peatomu, kuti zvakawanikwa sei, uye basa razvo mukuumba chinhu chatinoziva.
Nhoroondo yeKuwanikwa kweSubatomic Particles
Kuwanikwa kwezvikamu zvepasi peatomu kwakatanga nekuwanikwa kweerekitironi naJ.J. Thomson muna 1897. Maerekitironi akawanikwa kuburikidza nekuyedza kwe cathode ray, izvo zvakaratidza kuti maatomu akanga asingaparadzanise sezvaimbotendwa nedzidziso yeatomu yaJohn Dalton. Kuwanikwa uku kwakagadzira nzira yedzidziso yeatomu yakaoma.
Mushure mekuwanikwa kweerekitironi, masayendisiti akatanga kutsvaga zvimwe zvikamu zvinoumba maatomu. Mukutanga kwezana remakore rechi20, Ernest Rutherford akakurudzira muenzaniso weatomu ine nucleus yakakora yakakomberedzwa nemaerekitironi anotenderera nucleus. Mukuyedza kwaakaita kupfura zvikamu zvealpha pafoil yegoridhe yakatetepa, Rutherford akawana kuti zvikamu zvakawanda zvealpha zvakapfuura nepafoil zvisina kuchinja, nepo zvimwe zvairatidzwa nemakona makuru. Izvi zvakaratidza kuti nucleus yeatomu yaive diki kwazvo asi yaive nehuremu hwakakura uye positive charge.
Zvidimbu Zvikuru zveSubatomic
Kazhinji, zvidimbu zvepasi peatomu zvakakamurwa kuita mapoka maviri: fermions nebosons. Fermions zvidimbu zvinoumba zvinhu, nepo bosons zvidimbu zvinoshanda sezvitakuri zvesimba.
Erekitironi
Maerekitironi zvimedu zvine charge isina kunaka zvakakomberedza atomic nucleus. Zvishoma kwazvo zvichienzaniswa nemapurotoni nema neutron, zvine huremu hweprotoni hunosvika 1/1836 chete. Maerekitironi ndiwo anokonzera hunhu hwakawanda hwemakemikari emaatomu nekuti anobatanidzwa mukuumbwa kwezvisungo zvemakemikari uye makemikari.
Proton
Mapurotoni zvimedu zvine chaji yakanaka zvinowanikwa munucleus yeatomu. Mapurotoni ane huremu hunosvika 1.6726 × 10^(-27) kg, hunenge hwakafanana ne neutron. Huwandu hwemapurotoni ari munucleus yeatomu hunosarudza chinhu chemakemikari cheatomu iyoyo. Semuenzaniso, hydrogen ine proton imwe chete, nepo helium ine mbiri. Mapurotoni anoitawo basa rekuona nhamba yeatomu yeatomu yeatomu.
Neutron
MaNeutron zvimedu zvisina kusimba zvinowanikwawo munucleus yeatomu. Ane huremu hwakafanana zvikuru nehwemaprotoni. Basa rawo guru nderekupa kugadzikana kwenucleus yeatomu. Maatomu ane kusawirirana muhuwandu hwemanyutron nemaprotoni anogona kuva nemwaranzi uye kuburitsa mwaranzi kuburikidza nekuora kwemwaranzi.
Boson: Chidimbu Chinotakura Simba
Mabhoson zvimedu zvinotakura masimba makuru muchadenga. Kune masimba mana makuru: simba rinokwevera pasi , simba remagetsi, simba risina simba, uye simba rakasimba. Rimwe nerimwe remasimba aya makuru rine zvimedu zvaro zvinotakura.
foton
Maphoton zvimedu zvinotakura simba remagetsi. Hazvina huremu uye zvinofamba nekumhanya kwechiedza. Maphoton ndiwo anokonzera zviitiko zvakaita sechiedza, kupisa, uye mimwe mwaranzi yemagetsi.
Gluon
MaGluon zvimedu zvinotakura simba rakasimba, zvichibatanidza maproton nemaneutron pamwe chete munucleus yeatomu. Pasina magluon, maproton nemaneutron aisazokwanisa kubatana, uye nucleus yeatomu yaizopatsanuka.
Maboson eW neZ
MaW neZ bosons zvidimbu zvinotakura simba risina simba. Simba risina simba ndiro rinokonzera mamwe marudzi ekuora kwemwaranzi uye kuita kwenyukireya, zvakaita sekuora kwebeta.
Graviton (Inofungidzirwa)
Graviton chinhu chinofungidzirwa, chisati chawanikwa, chinotakura simba regiravhiti. Dai giravhiti yaive nechinhu chinotakura, yaitarisirwa kuti irege kuva nehuremu uye inosangana zvisina kusimba nezvimwe zvinhu.
Kudyidzana Pakati Pezvikamu Zvidiki zveSubatomic
Zvidimbu zveSubatomic zvinodyidzana kuburikidza nemasimba ekutanga ataurwa kare. Kudyidzana uku pakati pezvidimbu kunonyanya kusarudza hunhu hwemuviri nemakemikari ezvinhu.
Simba reMagineti
Simba remagetsi rinosanganisirwa pakati pezvinhu zvinotsvairwa, zvakaita semapurotoni nemaerekitironi. Ndiro simba rinoita kuti pave nemakemikari akawanda uye zvinhu zvemuviri zvatinowanzoona.
Simba Rakasimba
Simba guru ndiro rinosunga mapurotoni nemanyuturoni munucleus yeatomu. Ndiro simba rine simba kupfuura mamwe ose muchadenga, asi rinoshanda chete munzvimbo pfupi.
Simba Risina Simba
Simba risina simba rinobatanidzwa mukuora kwemwaranzi uye mamwe maitiro enyukireya. Pasinei nezita raro, richiri kuita basa rinokosha muchadenga.
Simba Rekukwevera
Simba rinokwevera zvinhu zviviri zvinorema kune mumwe nemumwe. Kunyange zvazvo simba rinokwevera zvinhu pasi riri simba risina simba kana richienzaniswa nemamwe matatu, rinoita basa guru pazviyero zvikuru zvakaita semapuraneti, nyeredzi, uye magiraksi.
Quantum Mechanics uye Subatomic Particles
Quantum mechanics ibazi refizikisi rinotsanangura maitiro ezvikamu zvepasi. Kusiyana nefizikisi yekare, quantum mechanics inoratidza kuti zvikamu zvepasi zvine hunhu hwakaita semafungu uye hazvigone kuva panzvimbo imwe chete panguva imwe chete.
Nheyo yaHeisenberg yekusava nechokwadi
Pfungwa yaHeisenberg yekusaziva inoti hatigone kuziva nzvimbo uye kumhanya kwechinhu panguva imwe chete nekunyatsorongeka. Izvi zvinoreva kuti nguva dzose pane kusava nechokwadi mukuyera nzvimbo uye kumhanya kwechinhu chepasi peatomu.
Mabasa Emafungu uye Madura Emhepo
Mu quantum mechanics, subatomic particles dzinotsanangurwa nema wave functions, izvo zvinopa mukana wekuwana particle yacho panzvimbo yakati. Maerekitironi ari mumaatomu, semuenzaniso, haafambi muma orbits akagadzika semapuraneti, asi muma orbitals anongopa mukana wekuti ave munzvimbo yakati.
Mashandisirwo uye Zvazvinoreva
Ruzivo rwezvikamu zvepasi peatomu rune mashandisirwo akawanda anoshanda uye zvinoreva dzidziso. Mu tekinoroji, maerekitironi anoshandiswa mumidziyo ye semiconductor uye makomputa. Mukurapa, mwaranzi inobva kuma isotopes ane radioactive inoshandiswa mukuongorora nekurapa kenza. Tsvagiridzo pamusoro pezvikamu zvepasi peatomu yakatungamirawo mukuvandudzwa kwesimba renyukireya.
Mudzidziso, kudzidza nezvezvikamu zvepasi peatomu kwakaita kuti vanhu vanzwisise zvakadzama zvakasikwa. Standard Model, iyo inosanganisira masimba matatu pamasimba mana akakosha, inopa hurongwa hwekunzwisisa kudyidzana kwezvikamu. Zvisinei, simba rinokwevera pasi harina kubatanidzwa zvizere mumuenzaniso uyu, uye masayendisiti achiri kushanda kuti awane dzidziso inogona kubatanidza masimba ese kuita hurongwa hwakabatana.
Mhedziso
Zvidimbu zveSubatomic ndizvo zvinhu zvikuru zvinoumba zvese zviri muchadenga. Kubva kumaerekitironi kusvika kumaprotoni nemanyutroni, kusvika kumaboson anotakura simba, zvidimbu izvi zvinoita basa rakakosha pakuona hunhu hwezvinhu. Kuwanikwa nekunzwisisa zvidimbu zveSubatomic kwakavhura mikova yakawanda yekuvandudzwa kwetekinoroji nesainzi. Quantum mechanics inopa maonero akasiyana emaitiro ezvidimbu izvi, zvichizvisiyanisa nezvinhu zvikuru zvefizikisi yekare. Kudzidza zvidimbu zveSubatomic kuchiri chimwe chezvinhu zvinonakidza uye zvine simba pakutsvagisa mufizikisi.