Suʻesuʻega Faʻale-Anthropological: Metotia ma Auala
O le Anthropology o le suʻesuʻega lea o tagata soifua, aganuʻu, ma fegalegaleaiga faʻaagafesootai i tulaga eseese faʻasolopito ma faʻafanua. O se tasi o metotia autu i lenei matāʻupu o le galuega faʻatino, o se auala faʻapitoa e aoina ai faʻamatalaga saʻo mai le siosiomaga faʻalenatura poʻo le siosiomaga faʻaagafesootai o loʻo suʻesuʻeina. O galuega faʻatino e mafai ai e tagata suʻesuʻe anthropology ona maua se malamalamaga auiliili o se sosaiete poʻo se nuʻu faapitoa e ala i le mataʻituina tuusaʻo ma le auai i o latou olaga i aso faisoo. O lenei tusiga o le a talanoaina ai metotia ma auala eseese e faʻaaogaina i galuega faʻatino anthropology.
Auala Fa'avae i Su'esu'ega Fa'ale-Anthropological
Matauga a le Auai
O le matauga fa'atasi o se metotia autū lea i galuega fa'atino i le fanua fa'ale-tagata. O lenei metotia e aofia ai le auai malosi o tagata su'esu'e i le olaga i aso faisoo o nu'u o lo'o su'esu'eina. O lenei mea e mafai ai ona latou matauina ma iloa tonu lava itu eseese o aganu'u ma agafesootai. E ala i le auai tuusa'o, e mafai ai e tagata su'esu'e i le fanua ona aoina fa'amatalaga e sili atu ona mauoa ma auiliili nai lo isi metotia.
Fa'amatalaga Fa'apitoa
I le taimi o le mata'ituina o mea na tutupu, e tatau i tagata su'esu'e i aganu'u ona faia pea ni fa'amatalaga e uiga i le fanua. O nei fa'amatalaga e aofia ai matauga uma, talanoaga, ma aafiaga e talafeagai. E masani fo'i ona latou fa'amaumauina ni mafaufauga ma ni fa'amatalaga muamua, lea e mafai ona fa'aaogaina mo nisi su'esu'ega. O fa'amatalaga e uiga i le fanua o pepa taua ia e fai ma fa'avae o lipoti o su'esu'ega.
Metotia o le Aoina o Faʻamatalaga i Suʻesuʻega i le Fanua
Faatalanoaga
O faatalanoaga o se metotia e aoina ai faamatalaga e masani ona faaaogaina i suesuega i le fanua. E mafai ona faia faatalanoaga i se auala aloaia pe le aloaia, faatulagaina pe leai foi. O faatalanoaga loloto e mafai ai e tagata suʻesuʻe i aganuu ona maua nisi faamatalaga loloto e uiga i manatu, aafiaga, ma tulaga faatauaina o tagata taitoatasi i totonu o se nuu. Ae o faatalanoaga e le faatulagaina, e maua ai e tagata auai le saolotoga e talanoa lautele ai e uiga i autu latou te manatu e taua.
Su'esu'ega o Fesili
E ui e seasea ona taatele i le suʻesuʻega o tagata e faʻatatau i le tagata ma le tagata nai lo isi matāʻupu tau saienisi lautele, ae o nisi taimi e faʻaaogaina ai suʻesuʻega fesili e faʻaopoopo ai faʻamatalaga mai faʻatalanoaga ma le mataʻituina o tagata auai. E mafai e fesili ona fesoasoani e aoina faʻamatalaga faʻatatau i vaega eseese tau agafesootai ma faʻamatalaga tau tagata o le faitau aofaʻi o loʻo suʻesuʻeina.
Fa'amaumauga o Tupuaga ma Fa'afanua Lautele
O le fausiaina o gafa ma faafanua lautele o ni metotia aoga mo le malamalama i fausaga lautele ma sootaga faaleaiga i totonu o se sosaiete. O gafa e faamaumau ai sootaga faaleaiga ma amataga o aiga, ae o faafanua lautele e vaaia ai sootaga lautele i totonu o se nuu. O auala uma e lua e fesoasoani i tagata suʻesuʻe i aganuu e malamalama i le siosiomaga lautele ma fausaga o le pule.
Pepa Fa'amatalaga Va'aia
O vitio, ata pue, ma le pueina o leo o ni meafaigaluega taua i galuega faatino tau tagata. O faamaumauga vaaia e le gata ina fesoasoani e pu'eina vaega vaaia o le soifuaga lautele ma aganuu ae avea foi ma faamaoniga moni mo nisi auiliiliga. I nisi tulaga, e faaaogaina foi metotia vaaia e su'esu'e ai manatu o le alalafaga e ala i ata po o vitio na pu'eina e tagata o le alalafaga lava latou.
Metotia o le Su'esu'eina o Fa'amaumauga i le Anthropology
Su'esu'ega o Mataupu
O le auiliiliga o anotusi o se metotia o le auiliiliga o faʻamaumauga e aofia ai le faʻailogaina ma le faʻamatalaina o tusitusiga poʻo pepa faʻasalalau. I le anthropology, e masani ona faʻaaogaina le auiliiliga o anotusi i faʻamatalaga o le fanua, tusitusiga o faʻatalatalanoaga, ma isi mea tusitusia. E ala i le faʻailogaina o faʻamaumauga, e mafai e tagata suʻesuʻe anthropology ona faʻailoa autu ma mamanu e aliaʻe mai faʻamaumauga na aoina.
Su'esu'ega Autu
O le auiliiliga autu e aofia ai le faʻailoaina ma le faʻatulagaina o autu e aliaʻe mai faʻamaumauga agavaʻa. O lenei metotia e mafai ai e tagata suʻesuʻe i aganuʻu ona suʻesuʻe mataupu autu ma maua ai se malamalamaaga i le auala e faʻamatalaina ai e tagata auai vaega eseese o latou olaga faʻaagafesootai ma faʻaleaganuʻu.
Su'esu'ega o Tala Fa'asolopito
O le auiliiliga o tala o se metotia e faʻaaogaina e malamalama ai i le auala e fausia ai ma faʻamatala ai e tagata taʻitoʻatasi i le sosaiete a latou tala. O lenei metotia e masani ona faʻaaogaina i faʻatalanoaga ma tala faʻasolopito o le olaga. E ala i le auiliiliga o tala, e mafai ai e tagata suʻesuʻe i aganuʻu ona malamalama i le auala e fausia ai ma faʻamatalaina ai faasinomaga, aafiaga, ma lagona e ala i tala.
Lu'itau ma Amioga Mama i Su'esu'ega Fa'ale-Anthropology
Luʻitau Faʻalogika ma Luʻitau Patino
O le fa'atinoina o galuega fa'atino i su'esu'ega fa'ale-tagata e masani ona mana'omia ai le tele o taumafaiga fa'aletino ma fa'alemafaufau. E tatau i tagata su'esu'e i tagata ona mafai ona fo'ia lu'itau tau feso'ota'iga e pei o fa'afitauli tau gagana, laufanua faigata, ma eseesega fa'aleaganuu. E mana'omia fo'i ona latou fausia se mafutaga lelei ma tagata o nu'u o lo'o su'esu'eina, lea e ono tele ai le taimi ma le onosa'i.
Mafaufauga Tau Amio
O amioga mama o se vaega taua tele o galuega suʻesuʻe faʻale-tagata. E tatau i tagata suʻesuʻe faʻale-tagata ona faʻamautinoa e le afaina pe faʻaleagaina e a latou suʻesuʻega tagata auai. E aofia ai le mauaina o le maliega faʻamaonia mai tagata auai, puipuia o le le faalauaiteleina ma le faalilolilo o faʻamatalaga, ma le faʻaaloalo i tu ma aga masani ma tulaga faatauaina i le lotoifale. E nafa foʻi tagata suʻesuʻe faʻale-tagata ma le tuʻuina atu o lipoti tonu ma saʻo o a latou suʻesuʻega i nuʻu latou te suʻesuʻeina.
Mafaufauga Fa'aletagata Lava Ia (Fa'atinoina o le Mafaufau Loloto)
O le toe mafaufau loloto i le tagata lava ia o se faiga taua tele i galuega fa'atino tau tagata. E tatau i tagata su'esu'e tau tagata ona mafaufau pea i le auala e a'afia ai fegalegaleaiga ma tagata auai ma fa'amatalaga o fa'amaumauga e ala i o latou lava tulaga—e aofia ai o latou faasinomaga, tulaga faatauaina, ma manatu. O le toe mafaufau loloto i le tagata lava ia e fesoasoani e fa'aitiitia ai le fa'aitu'au ma maua ai se iloiloga e sili atu le manino ma le le fa'aitu'au.
I'uga
O galuega fa'atino i le fanua o le fatu lea o su'esu'ega fa'ale-tagata, e mafai ai e tagata su'esu'e fa'ale-tagata ona maua ni malamalamaga loloto i vaega eseese o le soifuaga o le tagata. O le fa'aaogaina o metotia e pei o le mata'ituina o tagata auai, fa'atalatalanoaga, ma fa'amaumauga vaaia e mafai ai ona aoina mai fa'amatalaga mauoa ma fa'ale-tusitusiga. O le su'esu'eina o anotusi, su'esu'ega autu, ma le su'esu'ega o tala e maua ai auala eseese e fa'amatalaina ai fa'amatalaga. E ui lava i lu'itau tau fa'atulagaina ma amioga, o galuega fa'atino ma le fa'aeteete ma le fa'aeteete e mafai ona faia ni sao taua i lo tatou malamalama i le lavelave o aganu'u ma sosaiete i le lalolagi atoa.