Ethnography ma ethnology i le antropology

Ethnography ma Ethnology i le Anthropology

O le Anthropology o se matā'upu fa'asaienisi e su'esu'eina tagata i le tele o itu, e aofia ai itu fa'aletino, fa'aleaganuu, ma agafesootai. I totonu o lenei matā'upu, e lua vaega autū o matā'upu: o le ethnography ma le ethnology. O nei vaega autū e lua e masani ona manatu e tutusa, ae o le mea moni e iai ni eseesega taua i auala ma auala. I totonu o lenei tusiga, o le a tatou talanoaina ai eseesega ma sootaga i le va o le ethnography ma le ethnology i totonu o le tala'aga o le anthropology, fa'apea fo'i ma lo latou taua i le malamalama i le eseesega o aganu'u a tagata.

Folasaga: Malamalamaaga Faavae

E mafai ona fa'amatala faigofie le etnografia o le su'esu'ega o aganu'u a tagata e ala i le mata'ituina tu'usa'o ma le auai i le olaga i aso faisoo o le vaega o lo'o su'esu'eina. E masani ona aofia ai i le etnografia ni metotia fa'apitoa mo le aoina o fa'amatalaga, e pei o fa'atalanoaga loloto, mata'ituina o tagata auai, ma le au'ili'iliga o tala. O le sini autū o le etnografia o le mauaina lea o se malamalamaga loloto i le aganu'u, faiga fa'aagafesootai, ma va'aiga i le lalolagi o le vaega o lo'o su'esu'eina.

I le isi itu, o le etnology o se lala o le antropology e aofia ai le faʻatusatusaga ma le auʻiliʻiliga o aganuʻu eseese. E faʻaaogaina e le ethnology faʻamaumauga na aoina e tagata suʻesuʻe ethnology e faia ai ni faʻamatalaga lautele, faʻailoa ai mamanu masani, ma atiina ae ni aʻoaʻoga e uiga i vaega eseese o le sosaiete ma aganuʻu a tagata. I se isi faaupuga, e faʻagaoioia ethnology i se tulaga sili atu ona lautele o auʻiliʻiliga, e tuʻu ai faʻamaumauga ethnography i totonu o se tulaga lautele e fausia ai se ata sili atu ona atoatoa o le eseesega o aganuʻu.

Ethnography: Metotia ma Auala e Fa'atino ai

E masani ona manatu le suʻesuʻega o aganuu ma agafesootai o le ivitū lea o le aganuʻu ma agafesootai. O lenei auala e manaʻomia ai suʻesuʻega loloto ma umi i le matata, e taʻua o galuega faʻatino. I le taimi o galuega faʻatino, e nonofo faʻatasi tagata suʻesuʻe i aganuu ma le alalafaga o loʻo suʻesuʻeina ma auai i o latou olaga i aso faisoo. O lenei mea e mafai ai e tagata suʻesuʻe i aganuu ona maua ni malamalamaaga loloto ma moni i tū ma aga, tu ma aga masani, ma tulaga faatauaina o le vaega o loʻo suʻesuʻeina.

E eseese auala e aoina ai faʻamaumauga i le suʻesuʻega o tagata. O le matauga faʻatasi o le auala autū lea, lea e le gata ina matauina e le au suʻesuʻe ae auai foʻi i gaoioiga i aso faisoo o le nuʻu. E fesoasoani lea i le au suʻesuʻe e malamalama i le talaaga o gaioiga ma amioga na matauina. E faʻaaogaina foʻi faʻatalanoaga loloto e maua ai ni manatu patino ma ni tala mai tagata o le vaega o loʻo suʻesuʻeina. E le gata i lea, e masani ona faʻaaogaina e le au suʻesuʻe suʻesuʻega o tagata le iloiloga o pepa, pueina o ata, ma e oʻo lava i le pueina o vitio o se vaega o a latou auala e aoina ai faʻamaumauga.

O se faʻataʻitaʻiga masani o le suʻesuʻega o aganuu eseese o le galuega a Bronislaw Malinowski, na lolomiina i le amataga o le seneturi lona 20, lea na ia suʻesuʻeina ai tagata o Atumotu o Trobriand i le Pasefika i Saute. E ala i le matauina ma le auʻiliʻiliga loloto, na faʻaalia ai e Malinowski le lavelave o fegalegaleaiga faʻaagafesootai ma faiga o fefaʻatauaʻiga i totonu o nei nuʻu.

Ethnology: Su'esu'ega ma le Fa'alauteleina

E fa'amamafa e le etnolojia le au'ili'iliga fa'atusatusa ma fa'ateorē e fa'aaoga ai fa'amaumauga fa'ale-etnografika o se fa'avae. E aoina e le au su'esu'e fa'ale-etnografika fa'amaumauga mai su'esu'ega fa'ale-etnografika eseese e su'e ai ni mamanu e fa'aalia ai mea e tutusa ai pe eseese i le va o aganu'u. O le sini o lenei auala o le faia lea o ni fa'alautelega ma atiina ae ni a'oa'oga e fa'amatalaina ai mea eseese fa'aagafesootai ma fa'ale-aganu'u.

Mo se faʻataʻitaʻiga, atonu e fiafia se tagata suʻesuʻe i aganuʻu eseese e suʻesuʻe faiga faʻale-aiga i aganuʻu eseese. Faʻaaogaina faʻamatalaga faʻale-aiga, e mafai ona latou faia ni faʻatusatusaga e iloa ai pe i ai ni mamanu tutusa i le faʻamatalaina o aiga ma matafaioi latou te faia i le soifuaga lautele.

O se tasi o aʻoaʻoga autū i le suʻesuʻega faʻale-aganuʻu o le fausaga faʻavae a Claude Lévi-Strauss . Na faʻaaogaina e Lévi-Strauss se auala faʻatusatusa e suʻesuʻe ai tala faʻasolopito ma fausaga faʻaagafesootai o aganuʻu eseese . Na ia finau o loʻo i ai se fausaga faʻavae o loʻo i lalo o aganuʻu uma a tagata, lea e mafai ona faʻaalia e ala i suʻesuʻega faʻatusatusa loloto.

Eseesega ma Sootaga i le va o le Ethnography ma le Ethnology

E ui o le etnografia ma le etnologia e eseese sini ma auala e fa'atino ai, ae e fa'apena ona fa'aopoopoina le tasi i le isi. E maua mai i le etnografia fa'amatalaga au'ili'ili ma fa'atatau i le tulaga o lo'o iai, ae o le etnologia e ofoina atu ni au'ili'iliga fa'atusatusa e mafai ai ona atia'e ni a'oa'oga lautele.

O le eseesega autū i le va o ia mea e lua, o le suʻesuʻega o le etnografi e sili atu ona taulaʻi i le aoina tuusaʻo ma loloto o faʻamatalaga, ae o le suʻesuʻega o le etnografi e sili atu ona taulaʻi i le iloiloina o faʻamatalaga ua aoina e fatu ai ni faʻamatalaga lautele ma ni aʻoaʻoga. Peitaʻi, o nei mea uma e lua e fesoasoani faʻatasi i le malamalama i le lavelave ma le eseese o aganuʻu a tagata.

I le faʻatinoina, e toʻatele tagata suʻesuʻe i aganuʻu e galulue i matāʻupu uma e lua. Atonu latou te amata i le faia o suʻesuʻega faʻale-aganuʻu e aoina ai faʻamatalaga, ona sui lea i le suʻesuʻega faʻale-aganuʻu e iloilo ai na faʻamatalaga i se tulaga lautele. O lenei mea e mafai ai ona latou ofoina atu ni malamalamaaga e le gata i se vaega faʻale-aganuʻu e tasi ae talafeagai foʻi i se tulaga lautele.

Le Taua o le Ethnography ma le Ethnology

E taua tele le sao o auala uma e lua i le suʻesuʻega o tagata ma tagata. O le suʻesuʻega o tagata e maua ai se malamalamaga loloto i le auala e ola ai tagata, fegalegaleai ai, ma faʻauigaina ai lo latou lalolagi. E taua tele lenei mea i le lalolagi atoa i aso nei, lea e mafai ai e le malamalama i le eseesega o aganuʻu ona faʻamatalaina mea uma mai faiga faʻavae a le malo i faiga faʻapisinisi.

Ae o le Ethnology, i le isi itu, e fesoasoani e iloa ai mamanu masani ma eseesega taua i aganuʻu eseese. E le gata ina fesoasoani i le atinaʻeina o aʻoaʻoga i le anthropology ae iai foʻi ona faʻaoga aoga i matāʻupu e pei o le soifua maloloina i le lalolagi atoa, aʻoaʻoga, ma atinaʻe faavaomalo. O le malamalama i mamanu masani ma eseesega i aganuʻu a tagata, e mafai ai ona mamanuina polokalame ma faiga faʻavae i se auala sili atu ona lelei ma mataalia i tulaga faʻaleaganuu.

I'uga

O le etnografia ma le etnologia o ni vaega e lua e feso'ota'i lelei i totonu o le anthropology. E ofoina atu e le etnografia se malamalamaga loloto ma fa'ale-atunu'u o se aganu'u fa'apitoa e ala i galuega fa'atino loloto, ae o le ethnologia e fa'aogaina fa'amaumauga etnografia e fa'atino ai au'ili'iliga fa'atusatusa, fa'ailoa mamanu, ma atiina ae ni a'oa'oga lautele. O auala uma e lua e taua tele i le fesoasoani ia i tatou e malamalama i le eseesega ma le lavelave o aganu'u a tagata.

E ala i le galulue fa'atasi i le va o le su'esu'ega o tagata ma le su'esu'ega o tagata, ua mafai ai e tagata su'esu'e i aganu'u ona tu'uina atu ni malamalamaga sili atu ona loloto i le uiga o le avea ma tagata soifua ma le auala e avatu ai e nu'u eseese i le lalolagi le uiga i o latou olaga. I se lalolagi ua fa'ateleina le feso'ota'i i le lalolagi atoa, o le malamalama fa'apenei e taua tele i le fatuina o faiga fa'avae ma faiga fa'atino e sili atu ona tonu, aofia ai tagata uma, ma gafataulimaina.

Taofi faamatalaga