Amasu Okuhlanza Amazinyo Aphumelelayo
Ukugcina inhlanzeko yomlomo enhle akukhona nje ngokubukeka noma ukuphefumula okusha. Imikhuba efanele yokuhlanzeka kwamazinyo idlala indima enkulu ekuvimbeleni ukubola kwamazinyo (izimbobo), i-gingivitis, ukunqwabelana kwe-tartar, nezinye izinkinga zempilo ezihlobene nokutheleleka komlomo. Ngeshwa, abantu abaningi baxubha amazinyo abo nsuku zonke kodwa basebenzisa ubuchwepheshe obungebuhle: isikhathi esincane kakhulu, ingcindezi enkulu, noma ukuphuthelwa izindawo ezithile. Lesi sihloko sixoxa ngamasu asebenzayo okuhlanzeka kwamazinyo, okuhlanganisa ukuxubha, ukuxubha nge-floss, nokuhlanza ulimi, kanye nemikhuba yokusekela eqinisa impilo yomlomo.
1. Qonda injongo yokuhlanza amazinyo
I-plaque iwungqimba oluncane lwamagciwane olunamathela ebusweni bamazinyo. Uma ingelashwa, i-plaque ingakhiqiza ama-acid alimaza i-enamel futhi iholele ezimbotsheni. Uma ingelashwa, i-plaque ingaqina ibe yi-tartar , okunzima ukuyisusa ngebhulashi lamazinyo elivamile futhi ngokuvamile idinga ukukala ngudokotela wamazinyo. Ngakho-ke, ukuhlanza amazinyo ngempumelelo kuhlose ukususa i-plaque ebusweni bamazinyo, emgqeni wezinsini, naphakathi kwamazinyo—izindawo ezivame ukuphuthelwa.
2. Khetha ibhulashi lamazinyo ne -toothpaste efanele
Indlela efanele izosebenza kangcono uma isekelwa ngamathuluzi afanele.
Ibhulashi lamazinyo:
– Khetha ibhulashi lamazinyo elithambile ukuze lingalimazi izinsini futhi lingagugi i-enamel.
– Ikhanda lebhulashi kufanele libe lincane kuya kweliphakathi ukuze lifinyelele kalula ngemuva komlomo.
- Amabhulashi amazinyo esandla nakagesi Isebenza kahle ngokulinganayo, inqobo nje uma isetshenziswa kahle. Amabhulashi kagesi angasiza abantu abanobunzima bokugcina ukunyakaza nokucindezela njalo.
Umuthi wamazinyo:
– Sebenzisa umuthi wokuxubha one-fluoride, njengoba kusiza ukuqinisa i-enamel nokuvimbela ukubola kwamazinyo.
- Uma amazinyo azwelayoKhetha umuthi wokuxubha amazinyo ngqo wamazinyo azwelayo. Uma uthambekele ekuqongeleleni kwe-tartar, funa ifomula yokulwa ne-tartar, kodwa usazodinga ukuhlolwa njalo nodokotela wamazinyo.
3. Isikhathi esifanele kanye nobude bokuxubha amazinyo akho
Umkhuba ovamile onconywayo ukuxubha amazinyo akho kabili ngosuku, ikakhulukazi:
1) Ekuseni ngemva kokudla kwasekuseni (noma ngemva kokuphuza ikhofi/itiye);
2) Ngobusuku bangaphambi kokulala, ngoba uma ulala, ukukhiqizwa kwamathe kuncipha ukuze amabhaktheriya akhule kalula.
Isikhathi esifanele: imizuzu emi-2. Abantu abaningi baxubha imizuzwana engama-30-60 kuphela, okuholela ekuhlanzeni okungalingani. Ungahlukanisa imizuzu emi-2 ibe yizigaba eziningana: izinhlangothi zangakwesokudla nezasekhohlo zomhlathi ongaphezulu, izinhlangothi zangakwesokudla nezasekhohlo zomhlathi ongezansi, izindawo zangaphakathi, izindawo zokuhlafuna, bese kuba ulimi.
Inothi elibalulekile: uma usanda kudla ukudla/iziphuzo ezine-asidi (isib. amawolintshi, i-soda), kungcono ukulinda cishe imizuzu engama-30 ngaphambi kokuxubha amazinyo akho ukuze i-enamel ingagugi kalula uma isanda “kuthamba” ngenxa ye-asidi.
4. Amasu okuxubha amazinyo asebenzayo
Enye indlela enconywa kakhulu yokuhlanzeka kwansuku zonke yindlela efana nendlela ye-Bass eguquliwe, ngoba iyasebenza ekuhlanzeni indawo yomugqa wezinsini.
Izinyathelo:
1. Beka ibhulashi nge-engeli engama-degree angu-45 kuya emgqeni wezinsini.
Beka ama-bristle emgqeni wezinsini. Le engela isiza ukususa i-plaque ezungeze umugqa wezinsini, indawo evame kakhulu ukuvuvukala.
2. Ukunyakaza okuncane nokuthambile.
Sebenzisa ukunyakaza okuncane, okudlidlizayo noma ukunyakaza okufushane, okuthambile okuya phambili nokubuyela emuva imizuzwana embalwa eqenjini ngalinye lamazinyo angu-2-3. Gwema ukuxubha kakhulu ngokushaya isikhathi eside, njengoba lokhu kungabangela ukuba izinsini zibuyele emuva futhi kunciphise izintamo zamazinyo.
3. Hlanza ubuso bangaphandle nangaphakathi bamazinyo.
– Ngobuso obungaphandle (obubheke ezihlathini), kwenze ngokulinganayo kusukela emazinyweni angemuva kuya emazinyweni angaphambili.
– Ngezindawo zangaphakathi (ezibheke ulimi/ulwanga), sebenzisa i-engeli efanayo. Ngamazinyo angaphambili angaphakathi, ungabamba ibhulashi liqonde phezulu bese usebenzisa isihloko sebhulashi ukuze ushaye kafushane, phezulu naphansi.
4. Ubuso bokuhlafuna (ama-molars).
Lapha, sebenzisa ukunyakaza okufushane kokubuyela emuva nokubuyela emuva noma ukunyakaza okuncane okujikelezayo ukuze uhlanze imisele yokuhlafuna. I-plaque ivame "ukucasha" emifantwini yezindawo zokuhlafuna ze-molar.
5. Ungakhohlwa izindawo ezivame ukunganakwa.
Amaphuzu avame ukukhohlwa yizihlathi zangemuva, amazinyo angaphakathi omhlathi ongezansi, kanye nendawo eseduze nezihlathi zaphezulu ezinhlangothini zezihlathi.
Ukucindezela okulungile: Uma ama-bristle evuleka futhi egoba ngokweqile, uvame ukucindezela kakhulu. Ukuxubha kakhulu akuhlanzi amazinyo akho kangcono; empeleni kwandisa ingozi yokukhubeka nokucasuka kwezinsini.
5. Ukuhlanza phakathi kwamazinyo: ukusebenzisa i-floss kanye nezinye izindlela zayo
Amabhulashi amazinyo avame ukwehluleka ukufinyelela izikhala eziqinile phakathi kwamazinyo. Imfucumfucu yokudla kanye ne-plaque kuyizimbangela ezivamile zemifantu.
I-floss yamazinyo:
– Sebenzisa intambo engaba ngu-30–40 cm, uyisonge umunwe wakho.
– Faka kancane phakathi kwamazinyo akho, bese wakha isimo sika-C ngokulandela uhlangothi lwamazinyo akho.
– Swayipha kancane usuka ngaphansi komugqa wezinsini ubheke phezulu izikhathi eziningana, bese uye ohlangothini lwezinyo eliseduze kwalo.
– Yenza lokhu kuzo zonke izikhala phakathi kwamazinyo, kufaka phakathi nezihlathi zangemuva.
Ezinye izindlela ze-Floss:
– Ibhulashi langaphakathi kwamazinyo: lifanelekela izikhala ezibanzi phakathi kwamazinyo, ama-braces, noma izinsini ezihlehlayo. Khetha usayizi ofanele ukuze ugweme ukulimaza izinsini.
– I-water flosser: isiza ukuhlanza phakathi kwezinsini kanye nomugqa wezinsini, ikakhulukazi kulabo abagqoka ama-braces, ama-implant, noma abanenkinga yoku-floss ngesandla. Kodwa-ke, ngokufanelekile, kufanele ihambisane, hhayi ukuyishintsha ngokuphelele, noma nini lapho kungenzeka.
6. Hlanza ulimi nezinye izingxenye zomlomo
Amabhaktheriya awagcini nje ngokunamathela emazinyweni, kodwa nasolimini. Ukwembozwa okuphuzi-okumhlophe olimini kungaba umthombo womoya omubi (halitosis).
– Sebenzisa i-tongue scraper noma i-brush yamazinyo ukuze uxubhe ulimi lwakho kancane kusukela emuva kuya phambili, izikhathi ezingu-3–5.
– Hlanza ingaphakathi lezihlathi zakho ngobumnene uma kudingeka, ikakhulukazi uma uvame ukuba nezilonda emlonyeni noma une-plaque ethambile eningi.
7. Ukugeza umlomo: kunini lapho kudingeka khona?
Ukugeza umlomo kungaba yinto ehambisanayo, kodwa hhayi esikhundleni sokuxubha nokuhlikihla nge-floss.
– Ukugeza umlomo nge-fluoride kungasiza ekuvimbeleni ukubola kwamazinyo.
– Udokotela wakho angancoma ezinye izindlela zokuhlanza umlomo ezibulala amagciwane uma une-gingivitis, kodwa ukusetshenziswa isikhathi eside ngaphandle kweseluleko sikadokotela kungabangela imiphumela emibi, njengokushintsha kombala wamazinyo noma ukuphazamiseka kwebhalansi yezitshalo zomlomo.
Uma usebenzisa i-mouthwash ngemva kokuxubha, landela imiyalelo yomkhiqizo. Abanye odokotela batusa ukuthi ungahlanzi kakhulu ngokushesha ngemva kokuxubha ukuze i-fluoride evela ku-toothpaste ihlale isikhathi eside endaweni yayo.
8. Imikhuba yokusekela amazinyo ahlanzekile futhi aqinile
Amasu okuhlanza asebenzayo azoba ngcono kakhulu uma usebenzisa nemikhuba elandelayo:
– Nciphisa ukuvama kokudla okulula okumnandi noma iziphuzo ezimnandi/ezimuncu, ngoba okuyingozi akusikho nje kuphela inani likashukela, kodwa nokuthi amazinyo abonakala kangaki.
– Phuza amanzi ngemva kokudla ukuze uhlanze izinsalela zokudla.
– Yidla ukudla okusekela impilo yamazinyo, njengemifino ene-fiber, izithelo, kanye nemithombo ye-calcium.
- Gwema ukubhema ngoba kuyanda ingozi yesifo sezinsini kanye nomlomo omubi.
– Shintsha ibhulashi lakho lamazinyo njalo ezinyangeni ezintathu noma ngaphezulu uma amabhlogo onakele.
9. Ukuhlolwa njalo nodokotela wamazinyo
Ngisho noma ukhuthele ngokuxubha nokuhlikihla amazinyo, ukuhlolwa njalo kusabalulekile. Ngokuvamile kunconywa ukuthi uhlolwe amazinyo akho njalo ezinyangeni eziyisithupha, noma kaningi uma unezimo eziyingozi kakhulu (isib., izinsini ziphuma igazi kalula, ukwakheka kwe-tartar kuyashesha, ugqoka ama-braces, noma unomlando wokubola kwamazinyo).
Ukuhlolwa kokuqala kanye nokuhlolwa kungavimbela izinkinga ezincane ukuthi zingabi ukwelashwa okuyinkimbinkimbi nokubiza kakhulu.
Isiphetho
Amasu okuhlanza amazinyo asebenzayo awaxhomekile nje kuphela ekutheni uxubha kangaki, kodwa futhi nendlela okwenza ngayo. Ngokukhetha ibhulashi lamazinyo elifanele, ukuxubha imizuzu emibili nge-engeli engama-degree angu-45 esinqeni, ukuhlanza ngokuphelele indawo yangaphandle, yangaphakathi, neyokuhlafuna, kanye nokwengeza nge-flossing kanye nokuhlanza ulimi, unganciphisa kakhulu i-plaque. Uma uhlanganiswe nemikhuba yokudla enempilo kanye nokuhlolwa kwamazinyo njalo, uzogcina impilo yomlomo engcono futhi unciphise ingozi yemifantu kanye nesifo sezinsini.
Uma ungathanda, ngingahlela lesi sihloko ukuze sivumelane nezilaleli ezithile eziqondiwe (izingane zesikole, intsha enezinsika zokubopha, noma abantu abadala abanamazinyo abucayi) noma ngenze inguqulo ehlelekile kakhulu yemisebenzi yesikole.