Izici eziyingozi zesifo sezinsini

Izici Eziyingozi Zesifo Sezinsini

Isifo sezinsini siyinkinga evamile kakhulu yempilo yomlomo, kodwa ngokuvamile asinakwa. Kodwa-ke, isifo sezinsini singakhula kancane kancane ngaphandle kwezimpawu ezisobala futhi ekugcineni sonakalise izicubu ezisekela amazinyo. Ngokuvamile, isifo sezinsini sihlukaniswe ngezigaba ezimbili eziyinhloko: i-gingivitis (ukuvuvukala kwezinsini kwasekuqaleni) kanye ne-periodontitis (isigaba esithuthukile esingaholela ekuqhekekeni kwamazinyo nokulahlekelwa amazinyo). Izindaba ezinhle ukuthi izici eziningi eziyingozi zesifo sezinsini zingalawulwa. Ukuqonda lezi zici kubalulekile ukuze sithathe izinyathelo zokuvimbela kusenesikhathi.

1. Ukungahlanzeki komlomo

Isici esiyingozi esikhulu nesivame kakhulu ukungahlanzeki komlomo. Uma amazinyo engahlanzwa njalo, imfucumfucu yokudla namagciwane kwakha i-plaque. Uma ingalashwa, i-plaque iqina ibe yi-tartar (i-calculus), okunzima ukuyisusa ngebhulashi lamazinyo kuphela. Ubuso obuqinile be-tartar buba yindawo yokuzalela amagciwane, okubangela ukuvuvukala kwezinsini, ukuphuma kwegazi ezinsini, kanye nomlomo onuka kabi.

Imikhuba emibi yokuxubha idlala indima, njengokuxubha ngokushesha kakhulu, ukungafinyeleli entanjeni yezinsini, noma ukuhlanza amazinyo kancane kancane. Ngaphandle kokuhlanza amazinyo phakathi kwamazinyo (ukuxubha nge-flossing noma ibhulashi phakathi kwamazinyo), i-plaque ingakheka ezindaweni okunzima ukuzifinyelela.

2. Ukubhema nokusebenzisa ugwayi

Ukubhema kuyisici esinamandla esiyingozi esikhuphula amathuba okuba isifo sezinsini sibe sibi kakhulu futhi kube nzima ukwelapha. I-Nicotine namanye amakhemikhali akugwayi anciphisa ukugeleza kwegazi ezicutshini zezinsini, okuphazamisa inqubo yokuphulukiswa. Ngaphezu kwalokho, ukubhema kungafihla izimpawu zokuqala, njengokuphuma kwegazi ezinsinini, kubambezele ukuxilongwa.

Akuzona nje ugwayi ovamile, kodwa nezinye izinhlobo zokusetshenziswa kukagwayi nazo zingathinta kabi izicubu zomlomo. Ababhemayo bavame ukuba nokwakheka kwe-tartar okusheshayo kanye nokusabela okubi ekwelashweni kwe-periodontal.

3. Izinguquko zama-hormone

FUNDA  Ukukhetha izihlanzi zolimi

Izinguquko zama-hormone zingenza izinsini zizwele kakhulu kuma-plaque namagciwane. Lokhu kuvame ukwenzeka ku:

– Ukuthomba, lapho izinguquko zama-hormone zingandisa ukusabela kokuvuvukala kwezinsini.
– Ukukhulelwa, okungase kubangele “i-gingivitis yokukhulelwa” ngenxa yokwanda kwamazinga amahomoni i-progesterone ne-estrogen.
– Ukunqamuka kokuya esikhathini, okwenza umlomo wome kakhulu futhi izinsini zithambekele kakhulu ekucasukeni.

Izinguquko zama-hormone “azibangeli” isifo sezinsini ngokuqondile, kodwa zingadala ukusabela kokuvuvukala uma ukuhlanzeka komlomo kungalungile.

4. Isifo sikashukela kanye nezinkinga ze-metabolic

Isifo sikashukela, ikakhulukazi isifo sikashukela esingalawulwa, sihlobene kakhulu nesifo sezinsini. Amazinga aphezulu kashukela egazini angathinta amasosha omzimba futhi andise ingozi yokutheleleka, kuhlanganise nasezinsini. Ngokuphambene nalokho, i-periodontitis ingenza kube nzima ukulawula ushukela egazini ngoba ukuvuvukala okungapheli kuthinta ukusebenza komzimba.

Abantu abanesifo sikashukela kudingeka bazithibe kakhulu ekugcineni inhlanzeko yomlomo kanye nokuhlolwa njalo nodokotela wamazinyo, ngoba ukutheleleka kwezinsini kungakhula ngokushesha futhi kube kubi kakhulu.

5. Izici zofuzo kanye nomlando womndeni

Abanye abantu basengozini enkulu yokuthola izifo zezinsini ngenxa yezici zofuzo. Uma ilungu lomndeni linomlando we-periodontitis enzima, ingozi yakho yokuthola inkinga efanayo ingaba phezulu, ngisho noma uhlanzekile kahle ngomlomo. Izakhi zofuzo zithonya indlela umzimba osabela ngayo kumagciwane futhi zilawula ukuvuvukala.

Nakuba izici zofuzo zingenakushintshwa, ingozi ingancishiswa ngokuvimbela njalo: ukususwa kwe-plaque, indlela yokuphila enempilo, kanye nokuhlolwa njalo.

6. Ukucindezeleka kanye nekhwalithi yokungalali kahle

Ukucindezeleka okungapheli kungenza buthaka isimiso somzimba sokuzivikela futhi kushintshe imikhuba yansuku zonke, njengokungasebenzisi amazinyo, ukubhema kakhulu, noma ukudla ukudla okunoshukela omningi. Ukucindezeleka kuhlotshaniswa nokwanda kwamazinga e-cortisol, okungathinta isimiso somzimba sokuzivikela kanye nokuvuvukala.

Ukuntuleka kokulala kunomphumela ofanayo: umzimba usengozini enkulu yokuvuvukala futhi ukulungiswa kwezicubu kuyehla. Inhlanganisela yokucindezeleka, ukulala kabi, kanye nemikhuba yokuphila engaphilile kungandisa ingozi yokutheleleka ngezinsini.

FUNDA  Izinhlobo ze-anesthesia kudokotela wamazinyo

7. Ukudla okungondlekile kanye nokudla okunoshukela omningi

Ukudla okunempilo kuthinta impilo yezicubu zezinsini kanye nekhono lomzimba lokulwa nokutheleleka. Ukuntuleka kwamavithamini namaminerali athile—njengevithamini C, ivithamini D, kanye namaprotheni—kungaphazamisa ukulungiswa kwezicubu futhi kwandise ingozi yokuvuvukala.

Okwamanje, ukudla okunoshukela omningi kanye nama-carbohydrate alula kukhuthaza ukukhula kwamagciwane abangela i-plaque. Ukuphuza iziphuzo ezinoshukela njalo usuku lonke nakho kwandisa ukuchayeka kushukela, okusheshisa ukwakheka kwe-plaque.

8. Umlomo owomile (xerostomia)

Amathe adlala indima ebalulekile ekugcineni ibhalansi yamagciwane, esiza ekuhlanzeni imfucumfucu yokudla, kanye nokuvikela izicubu zomlomo. Lapho ukukhiqizwa kwamathe kuncipha, umlomo uba owomile futhi amagciwane akhula kalula.

Umlomo owomile ungabangelwa ukuphelelwa amanzi emzimbeni, ukuphefumula komlomo, ukuguga, noma imiphumela emibi yemithi ethile efana nama-antihistamine, ama-antidepressants, kanye neminye imithi yomfutho wegazi. Lesi simo singandisa ingozi yokuvuvukala kwezinsini, iphunga elibi lomlomo, kanye nezinye izinkinga zomlomo.

9. Imithi ethile

Ngaphandle kokubangela umlomo owomile, eminye imithi ingathinta ngqo izinsini. Isibonelo, eminye imithi ingabangela ukukhula ngokweqile kwezinsini, okwenza kube lula ukwakheka kwe-plaque. Lapho izinsini zikhula, izikhala eziphakathi kwamazinyo ziba nzima ukuzihlanza.

Uma ubona izinguquko ezinsinini zakho ngemva kokuthatha imithi ethile, xhumana nodokotela wakho noma udokotela wamazinyo. Ungayeki ukuthatha imithi wedwa, kodwa esikhundleni salokho thola ikhambi lokugcina inhlanzeko yomlomo isezingeni eliphezulu.

10. Imikhuba emibi kanye nezimo zendawo emlonyeni

Izici eziningana zendawo nazo zandisa ingozi yesifo sezinsini, isibonelo:

– Ukuxubha amazinyo akho kakhulu noma ukusebenzisa indlela yokuxubha engafanele kungalimaza izinsini zakho.
– Amazinyo aminyene okwenza ukuhlanza kube nzima kakhulu.
– Ukugcwalisa amazinyo noma imiqhele engalingani kahle kungabangela ukuthi i-plaque iqongelelane.
– Umkhuba wokugaya amazinyo (i-bruxism) ungenza umonakalo omkhulu ezicutshini ezisekela amazinyo uma uhambisana nokuvuvukala.

FUNDA  Amasu okunakekelwa ngemva kokuhlinzwa komlomo

Lezi zici zivame ukunganakwa, kodwa zingasheshisa ukuqhubeka kwezinkinga zezinsini uma zingelashwa.

11. Ubudala kanye nokwehla kwamakhono okuzinakekela

Ingozi yesifo sezinsini iyanda ngokuguga ngenxa yokuqongelela ama-plaque isikhathi eside kanye nokuba khona kwezifo zomzimba. Kwabantu abadala, ingozi iyanda futhi uma amakhono okuzinakekela ehla—ngokwesibonelo, ngenxa yobuhlungu bamalunga, ukukhubazeka kokunyakaza, noma ukwehla kokubona—okuholela ekuhlanzekeni komlomo okungekuhle.

Ukusekelwa komndeni, ukusetshenziswa kwamadivayisi okusiza (amabhulashi amazinyo kagesi, amabhulashi aphakathi kwamazinyo), kanye nokuhlolwa njalo kuyasiza kakhulu kuleli qembu.

Izimpawu zesixwayiso okufanele uziqaphele

Nakuba lesi sihloko sigxile ezintweni eziyingozi, kubalulekile ukwazi izimpawu zokuqala zesifo sezinsini ukuze uvimbele ukuthi singephuzi kakhulu, njenge:

– Izinsini ziphuma igazi kalula uma uxubha noma ufaka i-floss
- Umoya omubi oqhubekayo
– Izinsini ezivuvukile, ezibomvu, noma ezibuhlungu
– Ukunciphisa izinsini ukuze amazinyo abukeke amade
– Amazinyo azwakala ekhululekile noma amazinyo ashintsha indawo yawo

Uma lezi zimpawu zivela, kufanele uhlole udokotela wamazinyo ngokushesha.

Isiphetho: ukunciphisa ingozi ngezinyathelo ezilula

Isifo sezinsini asigcini nje ngamazinyo nezinsini, kodwa sihlobene nempilo yomzimba wonke. Izici eziningi eziyingozi zingalawulwa—ikakhulukazi inhlanzeko yomlomo, ukuyeka ukubhema, ukulawula ushukela egazini kwabanesifo sikashukela, kanye nokudla okunempilo kanye nokulawula ukucindezeleka. Ngokuxubha kabili ngosuku usebenzisa indlela efanele, ukuxubha nsuku zonke, kanye nokuhlolwa njalo nokuhlanza, ingozi yesifo sezinsini ingancishiswa kakhulu. Ukuvimbela kuhlala kulula futhi kungabizi kakhulu kunokwelashwa okuthuthukisiwe.

Uma ungathanda, ngingahlela lesi sihloko sibe nenjongo ethile (isib., abafundi besikole, amabhulogi ezempilo, noma izincwajana zemitholampilo yamazinyo) noma ngifake uhlu lwezinkomba zezokwelapha.

Shiya amazwana