Mokhoa oa ho Bala Phapang e Tloaelehileng
Ho kheloha ho tloaelehileng ke tekanyo ea lipalo-palo e sebelisoang haholo ts'ebetsong ea data. Ka ho bala ho kheloha ho tloaelehileng, re ka fumana hore na data e fapane kapa e ajoa hakae ho tloha ho karolelano kapa karolelano. Sehloohong sena, re tla buisana ka mokhoa oa ho bala ho kheloha ho tloaelehileng ka botebo e le hore u ka ho sebelisa maemong a fapaneng.
Ho Utloisisa Phapang e Tloaelehileng
Ho kheloha ho tloaelehileng ke tekanyo ea hore na data e hasana hakae ho tloha ho karolelano. Ho kheloha ho hoholo ho tloaelehileng ho bontša hore data e na le mefuta e mengata ea boleng hole le karolelano, ha ho kheloha ho honyenyane ho tloaelehileng ho bontša hore data e tsitsitse haholoanyane ebile e haufi le karolelano.
Mehato ea ho Bala Phapang e Tloaelehileng: Ka letsoho
Ho utloisisa melemo ea ho bala kheloho e tloaelehileng, re tla feta mehatong ea ho bala re sebelisa mohlala o bonolo oa data.
Mohlala, re na le lintlha tse latelang: 10, 12, 23, 23, 16, 23, 21, 16
1. Ho Bala Karolelano (Karolelano)
Mohato oa pele ke ho bala boleng bo tloaelehileng (bohareng) ba data e teng.
\[ \text{Mean} = \frac{\sum X}{N} \]
Moo:
– \( \sum X \) ke kakaretso ya boleng bohle ba data.
– \( N \) ke palo ya data.
Bakeng sa lintlha tsa rona:
\[ \text{Mean} = \frac{10 + 12 + 23 + 23 + 16 + 23 + 21 + 16}{8} \]
\[ \text{Mean} = \frac{144}{8} \]
\[ \mongolo {Boemo bo Bolelele} = 18 \]
2. Ho Bala Phapang ho tloha ho Meeli e Bohareng
Kamora hore re fumane karolelano, mohato o latelang ke ho bala phapang pakeng tsa boleng bo bong le bo bong ba data le karolelano, ebe o e tlosa (tlosa karolelano ho data ka 'ngoe).
Boleng ba data ba mantlha: 10, 12, 23, 23, 16, 23, 21, 16
Phapang ho tloha ho Bokae: (10-18), (12-18), (23-18), (23-18), (16-18), (23-18), (21-18), (16-18)
Phapang ho tloha ho Meeli: -8, -6, 5, 5, -2, 5, 3, -2
3. Bala Sekwere sa Phapang
Mohato oa boraro ke ho lekanya phapang e 'ngoe le e 'ngoe eo re e balileng.
Sekwere sa phapang: (-8)^2, (-6)^2, (5)^2, (5)^2, (-2)^2, (5)^2, (3)^2, (-2)^2
Sekwere sa phapang: 64, 36, 25, 25, 4, 25, 9, 4
4. Ho Bala Boleng bo Bohareng ba Phapang e Sekwere
Ka mor'a moo, re tla bala karolelano ea liphapang tse sekoere. Ho etsa sena, re li kopanya feela ebe re li arola ka palo ea lintlha tsa data.
\[ \text{Karolelano ea lisekoere tsa liphapang} = \frac{64 + 36 + 25 + 25 + 4 + 25 + 9 + 4}{8} \]
\[ \text{Bokahare ba dikwere tsa dipharologanyo} = \frac{192}{8} \]
\[ \text{Bokahare ba dipharologanyo tse sekwere} = 24 \]
5. Ho Bala Motso oa Sekwere se Bohareng sa Phapang
Mohato oa ho qetela ke ho bala motso o sekoere oa karolelano ea lisekoere tsa liphapang.
\[ \text{Tsokoloho e Tloaelehileng} = \sqrt{24} \]
\[ \text{Tsokoloho e Tloaelehileng} \hoo e ka bang 4.9 \]
Mokhoa oa ho Bala Phapang e Tloaelehileng ka Excel
Leha ho bala ho kheloha ho tloaelehileng ka letsoho ho thusa ho utloisisa mohopolo, ts'ebetsong ea letsatsi le letsatsi, ho sebetsa hantle haholo ho sebelisa lisebelisoa tse kang Microsoft Excel. Excel e fana ka mesebetsi ea lipalo-palo, ho kenyeletsoa le lipalo tse bonolo tsa ho kheloha ho tloaelehileng.
1. Kenya Lintlha: Kenya lintlha kholomong e le 'ngoe leqepheng la mosebetsi la Excel.
2. Ho sebedisa Mosebetsi wa STDEV: Sebedisa mosebetsi wa STDEV. Kgetha kholomo ya data ka ho thaepa foromo `=STDEV(range)`. Mohlala, haeba data ya hao e le diseleng tsa A1 ho isa ho A8, foromo ke `=STDEV(A1:A8)`.
3. Fumana Liphetho: Liphetho tse tloaelehileng tsa ho kheloha li tla hlaha seleng eo u ngotseng foromo ho eona.
Tlhaloso ea ho kheloha ho tloaelehileng
Hang ha re se re badile ka katleho ho kheloha ho tloaelehileng, potso e latelang ke hore na re toloka liphetho joang?
1. Ho kheloha ho honyenyane ha maemo
Phapang e nyane e tloaelehileng e bontša data e ts'oanang kapa e tsitsitseng ha e bapisoa le karolelano. Ka mohlala, khoebong, phapang e nyane e tloaelehileng ea lekeno la letsatsi le letsatsi e bontša botsitso ba lekeno.
2. Ho kheloha ho hoholo ho tloaelehileng
Ka lehlakoreng le leng, ho kheloha ho hoholo ho tloaelehileng ho bontša data e hasaneng haholo le e sa tšoaneng. Sena se ka bontša ho feto-fetoha ho hoholo kapa phapang datang. Moelelong oa thuto, ho kheloha ho hoholo ho tloaelehileng lintlheng tsa liteko tsa baithuti ho bontša ho se lekane ho hoholo kutloisisong ea baithuti.
Qetello
Ho bala ho kheloha ho tloaelehileng ke mohato oa bohlokoa tlhahlobong ea data , ho lekanya ho feto-fetoha le ho fana ka temohisiso e tebileng ka lihlopha tse fapaneng tsa data. Ka ho utloisisa mokhoa oa ho bala ho kheloha ho tloaelehileng ka letsoho le ho sebelisa lisebelisoa tse kang Excel, re ka fumana kholiseho e eketsehileng ho laoleng le ho sekaseka data.
Ho bohlokoa ho hopola hore moelelo le ona o bapala karolo ea bohlokoa ho tolokeng ho kheloha ho tloaelehileng. Ka hona, kamehla nahana ka seo data e se emelang le kamoo e ka susumetsang liqeto tsa hau.
Ka kutlwisiso e tiileng ea mokhoa oa ho bala le ho toloka ho kheloha ho tloaelehileng, u ka ntlafatsa tsebo ea hau ea tlhahlobo ea data le ho etsa liqeto tse betere ho latela data eo.