Kunzwisisa Magnetic Field yePasi
Simba remagineti rePasi chinhu chisingaoneki asi chakakosha pahupenyu panyika yedu. Rinoita mabasa akawanda, kubva pakudzivirira kubva kumwaranzi inokuvadza yemuchadenga kusvika pakubatsira mhuka dzinotama kufamba daro refu. Chinyorwa chino chichanyatsoongorora kuti simba remagineti rePasi chii, maumbirwo aro, uye basa raro rinokosha muzvikamu zvakasiyana-siyana zvehupenyu panyika.
Nhanganyaya kuMunda weMagineti wePasi
Simba remagineti rePasi isimba remagineti rinogadzirwa nemasimba ari mukati mePasi rinochengetedza kubva muzvinhu zvinokuvadza zvinotsvaira kubva muchadenga, zvinozivikanwa semhepo yezuva. Simba iri rinokanganisa zvinhu zvakasiyana-siyana zvehupenyu panyika, kubva pakufamba kwesatellite kusvika pamaitiro emhuka.
Simba remagineti rePasi rinogona kukamurwa kuita zvikamu zviviri: simba remagineti rekunze nesimba remagineti remukati. Simba remagineti rekunze rinogadzirwa nekubatana kuripo pakati pesimba remagineti rePasi nemhepo yezuva, rwizi rwezvimedu zvinopihwa simba zvinoburitswa neZuva. Panguva iyi, simba remagineti remukati rinogadzirwa nekufamba kwesimbi yemvura uye nickel mukati mepakati penyika.
Kwakatangira Simba reMagineti rePasi
Simba remagineti rePasi rinonyanya kubva mukuita kunonzi "geodynamo." Maitiro aya anoitika mukati mepakati pemvura yePasi, iyo inoumbwa nesimbi yemvura uye nickel. Mukati mepakati pekunze, kufamba uku kwemvura inoyerera kunotungamirwa nekupisa (musiyano wekupisa uri pakati pepakati pemukati nemukati memukati).
Kutenderera uku kuri mukati mekunze kunogadzira magetsi emagetsi ayo, kuburikidza nemutemo waFaraday wekugadzirwa kwemagetsi, anogadzira simba remagineti. Migumisiro yakabatana yekutenderera kwePasi (iyo inogadzira simba reCoriolis) uye kutenderera kuri mukati mekunze kunokonzera kugadzikana uye kuumbwa kwesimba remagineti rakafanana chaizvo nemunda wemagineti wedipole unogadzirwa nemagneti yebar.
Maumbirwo eMagineti ePasi
Simba remagineti rePasi rine chimiro chedipole, zvichireva kuti rine matanda maviri—rimwe divi rekuchamhembe nerimwe divi rekumaodzanyemba. Zvisinei, simba remagineti rePasi harisi iro rakakwana redipole nekuti rine zvinhu zvisiri zvedipole zvinokonzera kuti simba remagineti risiyane panzvimbo dzakasiyana pamusoro pePasi.
Matanda emagineti epasi haana kugadzika uye anochinja zvishoma nezvishoma nekufamba kwenguva, chiitiko chinozivikanwa se "magnetic pole shift." Pane dzimwe nguva munhoroondo ye geological yePasi, simba remagineti rinotochinja-chinja, uko matunhu emagineti ekuchamhembe nekuchamhembe anochinjana nzvimbo. Kuchinjana uku kunoitika makore ega ega mazana ezviuru, asi nzira dzinodzora frequency iyi dzichiri nyaya yekutsvagisa.
Kunze kwenzvimbo dzinotenderera magineti, kunewo "equator yemagineti," uko simba remagineti rePasi risina simba zvakanyanya. Munzvimbo iyi, mitsetse yesimba remagineti, iyo inowanzo famba kubva kumucheto wekuchamhembe kuenda kumucheto wekumaodzanyemba, inowanzo enderana nepamusoro pePasi.
Simba reMagineti rePasi Rinopesvedzera Upenyu
Dziviriro kubva kuMwaranzi yeCosmic
Rimwe remabasa akakosha esimba remagineti rePasi nderekudzivirira pasi redu kubva kumhepo yezuva nezvimwe zvinhu zvinotsvairwa zvinobva muchadenga. Mhepo yezuva irwizi rwezvinhu zvinotsvairwa zvinoburitswa neZuva, uye kana zvikasasefa, zvinhu izvi zvinogona kukuvadza mhepo nepamusoro pePasi, zvichityisidzira marudzi ese ehupenyu.
Simba remagineti rePasi rinoshanda sechidziviriro, richipesvedzera divi rezvikamu zvinochajwa uye richichengetedza zvakawanda zvazvo kure. Zvikamu izvi zvinowanzo vharirwa mukati memabhandi emwaranzi eVan Allen, mapurasitiki maviri emaerekitironi nemaprotoni anotenderedza Pasi uye zvinobudirira kudzivirira mwaranzi iyi kusvika pamusoro pePasi.
Navigation
Mhuka zhinji, kusanganisira shiri, hove, uye mhuka dzinoyamwisa dzemugungwa, dzinoshandisa simba remagineti rePasi senzira yekufamba. Chiitiko ichi chinozivikanwa se "magnetoreception." Nekunzwa simba remagineti, mhuka idzi dzinogona kuona kwadzinoenda, izvo zvinodzibatsira kutamira kunzvimbo dziri kure nemazvo zvinoshamisa.
Vanhu vakashandisawo simba remagineti rePasi nekugadzira kambasi yemagineti inoshanda kuratidza divi remagineti rekuchamhembe nerekumaodzanyemba, izvo zvinoita kuti kufamba kwegungwa nepanyika kuve nyore.
Kuitika kweTectonic uye Kudengenyeka Kwenyika
Ongororo dzichangobva kuitwa dzakaratidzawo hukama huripo pakati pekuchinja kwesimba remagineti rePasi uye tectonic activity kana kudengenyeka kwenyika. Vamwe masayendisiti vakafungidzira kuti kushanduka kwesimba remagineti mune dzimwe nzvimbo kunogona kuva zviratidzo zve tectonic activity iri kuuya, kunyange zvazvo ichi chiri chikamu chekutsvagisa chisina kunyatsonzwisiswa.
Tekinoroji yeSetiraiti
Simba remagineti rePasi rinokanganisawo mashandiro emasetiraiti netekinoroji yemuchadenga. Masetiraiti anotenderera Pasi anofanira kutevedzera simba remagineti kuti achengetedze nzira dzakakodzera dzekutenderera uye kudzivirira zvishandiso zvemagetsi kubva mukukuvadzwa kunogona kukonzerwa nezvidimbu zvine simba rakawanda zvakabatwa mumunda wemagineti.
Tsvagiridzo neZvivandudziro Zvichangoburwa
Kutsvagurudza nezvesimba remagineti rePasi kuri kuenderera mberi, pachishandiswa zvishandiso zvakasiyana-siyana zvemhando yepamusoro uye nzira dzepamusoro, kusanganisira masaiti ekuongorora egeomagnetic akaita semasaiti eEuropean Space Agency (ESA) Swarm. Mapurojekiti akadai anobvumira masayendisiti kutarisa shanduko mumunda wemagineti wePasi nemazvo, izvo zvakakosha pakunzwisisa mashandiro anobatanidzwa mukuchengetedza simba iri remagineti.
Pamusoro pezvo, masimulation emakombiyuta avewo chishandiso chakakosha mukudzidza simba remagineti rePasi, zvichibvumira masayendisiti kutevedzera mashandiro emukati mekunze uye kufanotaura kuti shanduko dziri musimba remagineti dzingakanganisa sei pasi redu mune ramangwana.
Mhedziso
Simba remagineti rePasi chinhu chakakosha uye chakaoma kunzwisisa chepasi redu, richitidzivirira kubva kumwaranzi inokuvadza yemuchadenga, richitsigira kufamba kwemarudzi akawanda, uye richitokanganisa mamiriro ezve geology netekinoroji. Kuumbwa uye simba resimba remagineti iri mhedzisiro yemaitiro akaomarara mukati mePasi ayo achiri nyaya yekutsvagisa kuri kuitwa pakati pemasayendisiti.
Kunzwisisa simba remagineti rePasi uye kuti shanduko dziri mariri dzinogona sei kutikanganisa kwakakosha pakuchengetedza hupenyu netekinoroji pasi pano. Nekufambira mberi kwetekinoroji, tinogona kuramba tichiburitsa zvakavanzika zvakatenderedza chiitiko ichi chechisikigo uye kuwana nzira itsva dzekudzivirira nekushandisa.