O le Fouvalega Rusia ma le amataga o le Soviet Union

O le Fouvalega Rusia ma le Amataga o le Soviet Union

O le Fouvalega a Rusia i le 1917 o se tasi o mea na tutupu sili ona tāua i le talafaasolopito o aso nei, e le gata na suia ai le ala o Rusia ae na faataatia ai foi le faavae mo le faavaeina o le Soviet Union. O le fouvalega e aofia ai vaega tetele e lua: le Fouvalega o Fepuari ma le Fouvalega o Oketopa. O nei mea uma e lua na aumaia ai ni suiga tetele i le sosaiete Rusia ma faamutaina ai le silia ma le tolu seneturi o le pulega a le aiga o Romanov. O lenei tusiga o le a suʻesuʻeina ai le talaaga, mea taua na tutupu, ma le aafiaga na taitai atu ai i le fanau mai o le Soviet Union.

Talaaga o le Fouvalega Rusia

O Rusia i le amataga o le seneturi lona 20 o se atunuu tele ae sa tuai i nisi o itu. E ui i le tele o ana punaoa faalenatura, ae sa tuai Rusia i tua o Europa i tulaga o pisinisi ma tekinolosi. O le toatele o ona tagata o ni tagata faifaatoaga sa nonofo i le mativa, ma sa faateleina le le fiafia i le pulega pule sauā a Tsar Nicholas II.

O le Taua Muamua a le Lalolagi o se tasi lea o mafuaʻaga autū o le Fouvalega a Rusia. O le auai o Rusia i le taua na mafua ai le paʻū o le tamaoaiga, le le lava o meaʻai, ma le faitau miliona o tagata na maliliu. Na faʻatupulaʻia le le fiafia i le malo o Tsar Nicholas II ona o lona le mafai ona foʻia nei mataupu. I le taimi lava e tasi, na amata ai ona maua e tagata atamamai ma le vasega faigaluega mafaufauga fou ma manatu faa-Marxist.

Fouvalega o Fepuari o le 1917

Na amata le Fouvalega o Fepuari o le 1917 i ni teteega tetele i Petrograd (o St. Petersburg i le taimi nei) i le faaiuga o Fepuari (kalena a Julian), na mafua mai i le le lava o meaai ma le le fiafia lautele i le malo Tsarist. O nei teteega na vave ona liua i se fouvalega, ma o vaegaau a le militeri na auina atu e taofia teteega na liliu atu i le au tetee.

I le aso 2 o Mati, 1917 (Mati 15 i le kalena Gregorian), na faamalosia ai Tsar Nicholas II e faamavae mai le nofoaiga. O lenei soloia o le malo na mafua ai ona muta le pulega a Romanov, ma na faavaeina ai se Malo Faavaitaimi, e aofia ai sui o le Duma (le palemene a Rusia) ma ni vaega eseese o le saolotoga ma le faatemokalasi lautele. Peitai, na feagai le Malo Faavaitaimi ma luitau eseese, e aofia ai le taua faifai pea, le vevesi i totonu, ma le mamafa mai vaega fouvale sili atu ona malosi.

FAITAU FOI  O le sao o Immanuel Kant i filosofia

Fouvalega Oketopa o le 1917

E ui ina tauivi le Malo Fa'avaitaimi e toe maua le pule, ae sa faaauau pea ona maua e le au Bolshevik, na taitaia e Vladimir Lenin, le lagolago. O Lenin, na toe foi mai mai le faaaunuua ia Aperila 1917, na ia taitaia le iuga o le Malo Fa'avaitaimi i le faaupuga o le filemu, fanua, ma mea'ai. Sa mafai e le au Bolshevik ona tosina mai le lagolago mai vaega tetele o le vasega faigaluega ma fitafita sa le fiafia i le Malo Fa'avaitaimi.

Sa vave ona tupu le Fouvalega o Oketopa ma e leai se tetee. I le po o Oketopa 25–26 (kalena a Julian), na faoa faamalosi ai e 'autau a Bolshevik nofoaga taua i Petrograd, e aofia ai le Maota o le Taumalulu, le laumua o le Malo Fa'atulagaina. Na pa'ū lenei malo, ma faoa faamalosi e le au Bolshevik le pule. Sa fa'alauiloa loa e Vladimir Lenin le fa'avaeina o le Ripapelika Soviet a Rusia.

Fa'avaeina o le Soviet Union

Ina ua maeʻa ona faoa faamalosi le pule, e le gata i le tiutetauave a le au Bolshevik le tuufaatasia o lo latou pule faaupufai ae faapea foi i le foiaina o faafitauli o le atunuu. O poloaiga a Lenin mo le filemu ma le laueleele, lea na tuuina atu i le taimi lava na maeʻa ai le Fouvalega o Oketopa, na taumafai e foia nisi o mataupu sili ona faigata: filemu mo le autau ua vaivai i le taua ma le tufatufaina atu o laueleele mo tagata faifaatoaga.

Peita’i, e le’i taliaina e le lalolagi atoa le manumalo a le Bolshevik. O le mea lea na mafua ai le Taua a Rusia i le va o le Red Army (Bolsheviks) ma le White Army (anti-Bolsheviks), lea na tumau mai le 1917 i le 1923. O lenei taua a le malo sa matuā mata’utia lava, ma i’u ai i le maliliu o le faitau miliona o tagata mai taua ma le oge. Peita’i, i le iuga, na faatoilaloina e le Red Army ona fili ma fa’amalosia ai le pule a le Bolshevik i le tele o le malo tuai o Rusia.

FAITAU FOI  O le uiga ma le talafaasolopito i tua atu o le Mona Lisa

Ia Tesema 1922, na faavaeina aloaia ai le Iuni a Soviet Socialist Republics (USSR). E aofia ai malo e fa na faavaeina: le Russian Soviet Federative Socialist Republic (RSFSR), le Ukrainian Soviet Socialist Republic, le Byelorussian Soviet Socialist Republic, ma le Transcaucasian Federation (na mulimuli ane vaevaeina i Georgia, Armenia, ma Azerbaijan). O le faavaeina o le Soviet Union na faailogaina ai le faamalosia o le malosiaga o Bolshevik ma lo latou tautino atu i mataupu faavae a Marxist, faatasi ai ma Lenin o lona taitai muamua.

Malo ma Faiga Faavae a le Soviet i le Anamua

Ina ua maeʻa ona faavaeina le Soviet Union, na feagai le malo fou ma le galuega tele o le toe fausiaina o se atunuu na faaleagaina e le taua a le lalolagi ma le taua faalemalo. O se tasi o fuafuaga muamua na faaaogaina i le taimi o le Taua Faalemalo o le faiga faavae o le "War Communism," lea na faatinoina e pulea ai le tamaoaiga ma faamautinoa ai le sapalai o mea taua mo le Red Army ma tagata o le taulaga. Peitai, o lenei faiga faavae na mafua ai le le fiafia lautele ona na mafua ai le faoa faamalosi tele o oloa faatoaga mai tagata faifaatoaga ma mafua ai le oge tele.

Ina ia foia lenei faʻalavelave, na faʻalauiloa ai e Lenin le Faiga Faʻavae Fou mo le Tamaoaiga (NEP) i le 1921, lea na faʻamalolo ai nisi o pulega a le setete ma faʻatagaina ai nisi o fefaʻatauaʻiga saoloto ma pisinisi laiti. Na manuia le NEP i le toe faʻafoʻisia o le tamaoaiga o Soviet i tulaga aʻo leʻi oʻo i le taua i totonu o ni nai tausaga, ae na faʻaosofia ai foʻi finauga i le va o taʻitaʻi Bolshevik e uiga i le lumanaʻi o le tamaoaiga faʻaagafesootai.

Ina ua maliu Lenin i le 1924, na faateteleina ai se tauiviga mo le soloaiga i totonu o le Communist Party. Mulimuli ane, na suitulaga Joseph Stalin ia Lenin e avea ma taitai o le pati ma le setete. I lalo o le pulega a Stalin, na oo i ai se suiga tele i le Soviet Union e ala i le vave o le atinaeina o pisinisi ma le faapotopotoina o faatoaga, e ui lava i se tau tele i ola ma saolotoga o tagata soifua.

FAITAU FOI  O le Qing Dynasty ma le Fa'aonaponeiina o Saina

O le Aafiaga o le Fouvalega a Rusia ma le Faʻavaeina o le Soviet Union

O le faavaeina o le Soviet Union na aumaia ai ni suiga tetele e le gata i Rusia ae faapea foi i le lalolagi atoa. Na tulaʻi mai le Soviet Union o se malo malosi e mafai ona luʻitauina le pule a le lalolagi faakapitalisi, aemaise lava le Iunaite Setete. O manatu o le Marxism-Leninism na salalau lautele ma aafia ai gaioiga fouvale i le lalolagi atoa.

Na mafua ai foʻi e le Fouvalega a Rusia ni finauga ma ni mafaufauga loloto i le tele o atunuu e uiga i faiga faʻapolokiki ma le tamaoaiga sili ona lelei mo le soifua manuia o o latou tagata. I le tele o nofoaga, o le tulaʻi mai o le Soviet Union na faʻaosofia ai gaioiga a le aufaigaluega ma le au faʻasosialisiti e manaʻomia ni suiga tetele i o latou sosaiete taʻitasi.

I le taimi nei, i totonu o le atunuu, sa faaauau pea e le Soviet Union i lalo o Stalin ona tulituliloa ni faiga faavae sauā ma faasauā ina ia ausia ai ana sini. E ui i faitioga ma faalavelave matautia, e pei o le Great Purge ma le oge na mafua mai i le faamalosia o le faapotopotoina o tagata, ae sa sao le Soviet Union ma sa i ai se sao taua i le talafaasolopito o le seneturi lona 20, e aofia ai le faiaina o Siamani Nasi i le Taua Lona Lua a le Lalolagi.

I'uga

O le Fouvalega a Rusia ma le faavaeina o le Soviet Union o ni taimi taua i le talafaasolopito na aafia ai le tele o vaega o faiga faapolotiki, tamaoaiga, ma le sosaiete o le lalolagi i aso nei. Mai le pa'ū o le malo o Romanov i le tula'i mai o le uluai setete Marxist i le lalolagi, o nei mea na tutupu e le gata ina suia ai le i'uga o Rusia ae faailogaina ai foi se vaitau fou i le talafaasolopito o le lalolagi. E ui i luitau ma feeseeseaiga, o le talatuu o le Fouvalega a Rusia ma le faavaeina o le Soviet Union o loo tumau pea lona taua i aso nei, ma ofoina atu ai ni lesona taua e uiga i le pule, faiga faapolotiki, ma le tauiviga a tagata mo se suiga.

Taofi faamatalaga