Metotia o Su'esu'ega Fa'atino Auai i le Anthropology
Ua alualu i luma suʻesuʻega faʻaletagata mai lona amataga o se taumafaiga e malamalama i le soifuaga o tagata e ala i fesootaʻiga vavalalata ma nuʻu o loʻo suʻesuʻeina. I le faʻatinoina, o le faʻaletagata e tutusa ma galuega faʻatino i le fanua, mataʻituina o tagata auai, ma le suʻesuʻega o ituaiga tagata, lea e taulaʻi i faʻamatalaga loloto o aganuʻu, fegalegaleaiga faʻaagafesootai, ma uiga o loʻo i totonu o nuʻu. Peitaʻi, i tausaga talu ai nei, ua i ai se manaʻoga faʻateleina e le gata ina "maua mai le malamalama" suʻesuʻega ae ia maua ai foʻi ni aogā tuʻusaʻo i nuʻu. O iinei ua faʻateleina ai le taua o metotia o Suʻesuʻega Faʻatino Auai (PAR) i le faʻaletagata.
Malamalamaaga ma Mataupu Faavae Autu o le PAR
O le Su'esu'ega Fa'atino Auai (PAR) o se auala su'esu'e e tu'ufa'atasia ai elemene autu e tolu: auai, fa'atinoga, ma le mafaufau loloto. E le pei o su'esu'ega masani, lea e tu'uina ai tagata su'esu'e o ni tagata matau muamua, o le PAR e tu'uina ai nu'u o ni tagata su'esu'e fa'atasi. O le malamalama e le na'o le maua mai i tagata a'oga, ae fa'apea fo'i mai aafiaga o le olaga, va'aiga fa'alotoifale, ma faiga masani a le nu'u i aso uma.
I le mataupu faavae, o le PAR e faʻavae i luga o mea nei:
1. Galulue fa'atasi tutusa: o fa'ai'uga o su'esu'ega—mai le mataupu ua filifilia, auala e aoina ai fa'amaumauga, e o'o atu i le fa'amatalaina o i'uga—e talanoaina fa'atasi.
2. Fa'atatau i suiga fa'aagafesootai: o le fa'amoemoega o su'esu'ega e le gata ina ia malamalama, ae ia fa'aleleia fo'i tulaga o lo'o manatu i ai le nu'u o ni fa'afitauli.
3. Mafaufau loloto: e iloilo e le au suʻesuʻe ma tagata auai le faagasologa, sootaga i le pule, ma le aafiaga o gaioiga na faia.
4. Taamilosaga toe fai: E masani ona tamoe le PAR i se taamilosaga o le "fuafuaga-gaioiga-matau-mafaufau", ona faaauau lea i le isi taamilosaga faatasi ai ma fetuunaiga.
I le tulaga o le suʻesuʻega faʻa-antropolo, o nei mataupu faavae e ogatusa ma le uaʻi atu i le emic (vaaiga mai totonu), malamalama i le tulaga o loʻo i totonu, ma amioga tatau i galuega faʻatino i le fanua.
Aiseā e Tāua ai le PAR i le Anthropology
E masani ona faitioina le suʻesuʻega faʻa-antropologie ona o lona talatuu faʻa-kolone: e "ave" e le au suʻesuʻe faʻamaumauga mai nuʻu, tusi lomiga mo faʻamoemoega faʻaleaʻoaʻoga, ona o ese lea e aunoa ma se aoga moni e maua mai ai. O loʻo tuʻuina atu e le PAR ia lava o se tali i lenei faitioga. O le aofia ai o nuʻu mai le amataga ma tuʻu o latou manaʻoga i le totonugalemu, e sili atu ona talafeagai ma talafeagai suʻesuʻega.
E le gata i lea, e fesoasoani le PAR i tagata suʻesuʻe i aganuʻu e faʻafesoʻotaʻi le va i le va o le malamalama faʻaleaʻoaʻoga ma le malamalama faʻalotoifale. O le tele o faʻafitauli faʻaagafesootai—e pei o feeseeseaiga faʻatoʻaga, avanoa i le tausiga o le soifua maloloina, suiga o le siosiomaga, poʻo le faʻaesea o vaega toʻaitiiti—e manaʻomia ni fofo e le mafai ona faia naʻo mai fafo. E mafai ai e le PAR ona malamalama tagata suʻesuʻe i mafuaʻaga autu o faʻafitauli aʻo faʻafaigofieina taumafaiga mo suiga e faʻavae i luga o taʻiala e talafeagai mo le alalafaga.
Laasaga PAR i Galuega Fa'ale-Anthropological
E ui ina fetuutuunai, o le PAR i le anthropology e masani ona aofia ai laasaga nei:
1. Fausiaina o Sootaga ma le Faatuatuaga
O le laasaga muamua o suʻesuʻega e lē gata i le "aoina o faʻamaumauga," ae o le fausiaina o mafutaga faʻaagafesootai. E manaʻomia e tagata suʻesuʻe i anthropology ona ola pe fegalegaleai ma le malosi ma le alalafaga, malamalama i lona fausaga faʻaagafesootai, tagata autu, ma gaioiga i totonu. O le faʻatuatuaga o le faavae lea, auā e manaʻomia e le PAR le tatala ma le tautino atu faʻatasi.
2. Fa'ailoa Fa'afitauli Masani
Nai lo le taunuu mai o tagata suʻesuʻe ma fesili suʻesuʻe "ua maeʻa", e faʻamalosia e le PAR se faiga faʻatasi o le faʻatulagaina o mataupu. E mafai ona faʻaaogaina talanoaga faʻapitoa a vaega, faʻatalanoaga faʻatasi, poʻo faʻafanua faʻaagafesootai e faʻailoa ai mataupu e manatu tagata o le atunuʻu e taua. O iinei e galue ai le tagata suʻesuʻe i aganuʻu o se faʻafaigofie: fesoasoani e faʻatulaga le faʻafitauli i se taulaʻiga e mafai ona suʻesuʻeina.
3. Fuafuaga o Galuega
O le taimi lava e malilie i ai le faʻafitauli, ona faia lea e le nuʻu ma le au suʻesuʻe se fuafuaga faʻatino. Mo se faʻataʻitaʻiga, afai o le faʻafitauli o le faʻatapulaʻaina o le maua o le vai mama, e mafai ona aofia ai i gaioiga le suʻesuʻeina o punaoa o le vai, lagolagoina o malo i le lotoifale, poʻo le faʻataʻitaʻiina o tekinolosi faigofie e talafeagai ma tulaga i le lotoifale. E tatau ona moni le fuafuaga faʻatino, ma mafaufau i punaoa, tulaga lamatia, ma le lagolago faʻaagafesootai ma faʻapolokiki.
4. Fa'atinoga ma Fa'amaumauga
O lenei la'asaga e aofia ai le fa'atinoina o gaioiga ua malilie i ai. O tagata su'esu'e i uiga o tagata e fa'amaumauina le fa'agasologa i le itu tau aganuu: pe fa'apefea ona a'afia tagata, fete'ena'iga e tula'i mai, fuafuaga o feutanaiga, ma le uiga o gaioiga mo vaega eseese. O fa'amaumauga a le PAR e le gata ina aofia ai "taunu'uga mulimuli" ae fa'apea fo'i ma fegalegaleaiga fa'aagafesootai i le taimi o le fa'agasologa o suiga.
5. Mafaufauga Fa'atasi
O le mafaufau loloto o le fatu lea o le PAR. O le nuʻu, faʻatasi ai ma le au suʻesuʻe, e iloilo mea na aoga, mea na le manuia, pe aisea na tupu ai, ma mea e manaʻomia ona faʻaleleia. E aofia ai foʻi i le mafaufau loloto se iloiloga o sootaga faʻa-pulega—mo se faʻataʻitaʻiga, pe na faʻatauvaʻaina leo o nisi vaega (fafine, talavou, vaega toʻaitiiti) i le faagasologa.
6. Taamilosaga Fa'aauau ma le Fa'atulagaina
A maeʻa ona toe mafaufau i ai, e mafai ona ulufale atu le suʻesuʻega i se taʻamilosaga fou. I nisi tulaga, e mafai ona faʻatulagaina taunuuga o le PAR: le faʻavaeina o vaega faigaluega, tulafono faʻale-nuʻu, faʻalapotopotoga faʻatasi, fonotaga a tagata lautele, poʻo ni auala e mataʻituina ai le va fealoaʻi. O lenei mea e faʻamautinoa ai o le a sili atu le tumau o le aʻafiaga o le suʻesuʻega nai lo se galuega faatino suʻesuʻega e tasi le laʻasaga.
Metotia e Masani Ona Fa'aaogaina mo le Aoina o Fa'amaumauga
E lē tu’ua e le PAR i le anthropology metotia masani, ae fa’aaogaina i se auala e auai ai. O nisi o metotia e masani ona fa’aaogaina e aofia ai:
– Mataʻituina e le au auai: e auai le au suʻesuʻe i gaoioiga a le nuʻu, aʻo aofia ai foʻi i gaioiga mo suiga.
– Faatalanoaga loloto ma talaaga o le soifuaga: suʻesuʻeina o aafiaga patino e fausia ai le faavae o le malamalamaaga faʻatasi.
– Talanoaga fa'avaega taula'i (FGD): fa'atulagaina o fa'afitauli, fa'aalia o manatu eseese, ma malilie i gaioiga.
– Fa'afanua fa'atasi: fa'afanua fa'atasi o eria, punaoa, tulaga lamatia o fa'alavelave fa'afuase'i, po'o nofoaga taua.
– Metotia fa'aata ma leo vaaia: o lo'o fa'amaumauina e tagata auai o latou tulaga moni e ala i ata po'o vitio e fa'aosofia ai talanoaga ma le lagolago.
– Api talaaga e mafaufau loloto ai: e faamaumau e le au suesue ma tagata auai ia faagasologa, lagona, feeseeseaiga, ma le aoaoina.
O nei metotia e fesoasoani i suʻesuʻega e faʻatupuina ai faʻamaumauga mauoa aʻo lagolagoina ai sini o gaioiga.
Lu'itau ma Faitioga o le PAR
E ui i lona folafolaga, ae e lē aunoa le PAR ma ona faʻafitauli. Muamua, o loʻo tumau pea sootaga faʻale-malo. E aumaia e le au suʻesuʻe le avanoa i fesoasoani tau tupe, faʻalapotopotoga, ma gagana faʻaleaʻoaʻoga e mafai ona faʻatupuina ai le lē tutusa. Lua, e mafai ona naʻo se faʻatusa le auai: o nuʻu e "aʻafia," ae o loʻo pulea pea faʻaiʻuga e nisi vaega, e pei o tagata maualuluga i le lotoifale poʻo ofisa foaʻi. Tolu, e manaʻomia e le PAR le tele o le taimi ma le malosi, ae o taimi faʻaleaʻoaʻoga e masani ona faʻatapulaʻaina e aso e gata ai suʻesuʻega poʻo fesoasoani tau tupe.
O le isi luʻitau o mataupu tau amio ma tulaga lamatia faapolokiki. Afai e aofia ai suʻesuʻega i mataupu maaleale e pei o feeseeseaiga i fanua poʻo aia tatau a tagata laiti, o gaioiga e faia e mafai ona mafua ai le mamafa mai pulega. E tatau i tagata suʻesuʻe i anthropology ona mafaufau i le saogalemu o tagata auai, le faalilolilo o faʻamatalaga, ma taʻiala lagolago e le afaina ai le alalafaga.
E le gata i lea, i le lalolagi fa'alea'oa'oga, o nisi taimi e fesiligia ai le PAR i tulaga o le "fa'amaoni" ma le "fa'amaoni." Peita'i, o le su'esu'ega fa'aonaponei i aso nei ua fa'ateleina le iloa o le malamalama e fanau mai i totonu o fegalegaleaiga fa'aagafesootai. O le fua o le lelei o le PAR e le na'o le le fa'aitu'au, ae o le manino o le fa'agasologa, loloto o le mafaufau loloto, ma le talafeagai mo i latou o lo'o auai.
Fa'ato'a
O metotia o Suʻesuʻega Faʻatino Auai (PAR) e ofoina atu ai se ala mo le suʻesuʻega faʻasolopito o tagata e avea ma se matāʻupu e le gata ina faʻamatalaina le lalolagi lautele ae faʻapea foʻi ona aʻafia i suiga e manaʻomia e le sosaiete. I le tuʻuina o nuʻu o ni paʻaga tutusa, e faʻamalosia ai e le PAR le itu tau amio, faʻamauoa ai faʻamatalaga faʻale-aganuʻu, ma faʻalauteleina ai le aʻafiaga o suʻesuʻega i tua atu o tulaga faʻaleaʻoaʻoga. E ui o loʻo manaʻomia ai le taimi, tomai faʻafaigofie, ma le lagona o le malamalama i fegalegaleaiga faʻapulea, ae o le PAR e ofoina atu ai avanoa taua e faʻatupuina ai le malamalama e sili atu ona tutusa, faʻatulagaina, ma anoa. I se vaitaimi o loʻo feagai ai le tele o nuʻu ma le le tutusa, faʻalavelave faʻale-siosiomaga, ma suiga vave o le sosaiete, o le PAR o se auala taua mo le faʻatumauina o le suʻesuʻega faʻasolopito o tagata e talafeagai ma tali atu.