Le sootaga i le va o le antropology ma isi saienisi e pei o le sociology ma le psychology

Mataupu: Le Sootaga i le va o le Anthropology ma isi Saienisi e pei o le Sociology ma le Psychology

Pendahuluan

O le Anthropology o le suʻesuʻega atoatoa lea o tagata soifua, e aofia ai le biology ma le aganuʻu, faʻapea foʻi ma le evolusione o tagata. O lenei matāʻupu e taumafai e malamalama i vaega eseese o le soifuaga o tagata i totonu o le talafaʻasolopito ma le eseesega o aganuʻu. Peitaʻi, ina ia maua se malamalamaga sili atu ona atoatoa i le tagata soifua, e masani ona fegalegaleai le anthropology ma isi matāʻupu, aemaise lava le sociology ma le psychology. O lenei tusiga o le a talanoaina ai le sootaga i le va o le anthropology ma isi matāʻupu, e pei o le sociology ma le psychology, ma le auala e maua ai e lenei tuʻufaʻatasiga se vaaiga loloto i le malamalama i le lavelave o tagata.

Anthropology ma Sociology

Auala ma le Taula'iga o Suesuega

E suʻesuʻeina e le anthropology ma le sociology ia sosaiete o tagata, ae o loʻo i ai ni eseesega autū i la laʻua auala ma le taulaʻiga:
1. Auala Fa'ale-Etnografika vs. Fa'amaumauga: E masani ona fa'aogaina e le Anthropology metotia fa'ale-etnografika e aofia ai le mata'ituina o tagata auai ma fa'atalanoaga loloto e malamalama ai i aganu'u ma amioga a tagata i ni tulaga fa'apitoa. Ae o le Sociology, i le isi itu, e masani ona fa'aogaina auala fa'amaumauga ma su'esu'ega e iloilo ai fa'amaumauga lautele.

2. Fua o Suʻesuʻega: E masani ona taulaʻi suʻesuʻega a le Anthropology i vaega toʻaiti poʻo ni sosaiete faʻapitoa ma ni suʻesuʻega loloto o a latou aganuʻu ma agaifanua. Ae o le Sociology, e masani ona suʻesuʻeina sosaiete i se fua tele ma pe faʻapefea ona aʻafia e fausaga faʻaagafesootai amioga a tagata taʻitoʻatasi ma vaega i tulaga eseese.

Fegalegaleaiga ma le Galulue Faatasi

E ui i le eseesega o a la auala, ae e tele fesootaʻiga ma vaega o le galulue faʻatasi o nei matāʻupu e lua:
1. Suʻesuʻega o Faʻalapotopotoga Lautele: O matāʻupu uma e lua e suʻesuʻeina faʻalapotopotoga lautele e pei o le aiga, aʻoaʻoga, lotu, ma le tamaoaiga. E fiafia tagata suʻesuʻe i sosaiete i le galuega ma le fausaga o nei faʻalapotopotoga i le sosaiete lautele, ae o tagata suʻesuʻe i aganuʻu e ono taulaʻi atili i le auala e galulue ai nei faʻalapotopotoga i totonu o aganuʻu patino.

2. Suiga Fa'aagafesootai ma Fa'aleaganuu: E fiafia tagata su'esu'e i sosaiete ma tagata su'esu'e i aganu'u i suiga fa'aagafesootai ma fa'aleaganuu, e ui lava e ono eseese o latou manatu. Atonu e iloilo e tagata su'esu'e i sosaiete suiga mai se vaaiga lautele , ae o tagata su'esu'e i aganu'u atonu e sili atu le gauai atu i le a'afiaga o nei suiga i ni nu'u patino.

3. Metotia o Suesuega: O metotia o suesuega e pei o faatalanoaga ma suʻesuʻega e faaaogaina e matāʻupu uma e lua, e ui lava i le eseese o faamamafa. E mafai e suesuega faaagafesootai ona manuia mai le faaopoopoina o se auala e faatatau i aganuu e maua ai se malamalamaga loloto, ae o le antropology e mafai ona faalauteleina lona lautele e ala i le faaaogaina o faamaumauga faamaumauga ma auiliiliga tetele.

Anthropology ma le Psychology

Auala e Faʻafeiloaʻi ai Tagata

E suʻesuʻeina e le mafaufau amioga a tagata taʻitoʻatasi ma faiga faʻalemafaufau, ae o le anthropology e taulaʻi i tulaga lautele o aganuʻu ma agafesootai. E ui e eseese a laʻua auala, ae e fesoʻotaʻi vavalalata ia mea e lua i le malamalama i tagata soifua.
1. Vaega Fa'ale-Biopsychosocial: E masani ona fa'amamafa e le mafaufau le tagata lava ia ma fa'aaoga se auala biopsychosocial e tu'ufa'atasia ai mea fa'ale-biological, psychological, ma mea tau agafesootai. E mafai e le anthropology ona fa'amauoa lenei auala e ala i le fa'aopoopoina o se fa'avae fa'ale-aganu'u fa'apitoa.

2. Aganuu ma le Soifua Maloloina o le Mafaufau: E masani ona galulue faatasi tagata suʻesuʻe i uiga o tagata ma fomaʻi mafaufau i le matāʻupu o le soifua maloloina o le mafaufau e malamalama ai i le auala e aʻafia ai e le aganuu ia manatu ma tali atu i faʻalavelave faʻalemafaufau. Mo se faʻataʻitaʻiga, e mafai ona eseese manatu o faʻalavelave faʻalemafaufau i le va o aganuʻu i Sisifo ma Sasaʻe, ma o lenei malamalamaga e taua i le tuʻuina atu o auaunaga tau soifua maloloina o le mafaufau e aʻafia ai aganuʻu .

Su'esu'ega Fa'a-Vaega Eseese

O le tuufaatasiga o le anthropology ma le psychology e maua ai ni vaega laiti manaia e pei o le cultural psychology ma le cross-cultural psychopathology.
1. Mafaufauga Fa'aleaganuu: E su'esu'eina e le mafaufau fa'aleaganuu pe fa'apefea ona a'afia e le aganu'u le auala e mafaufau ai, lagona, ma amio ai tagata. Mo se fa'ata'ita'iga, e mafai e tulaga fa'aleaganuu ona fuafua po'o le a le mea e manatu o se amioga masani pe le masani ai i se sosaiete. E maua mai i le su'esu'ega fa'aleaganuu ni malamalamaga loloto fa'aleaganuu e taua tele i lenei su'esu'ega.

2. Su'esu'ega Fa'aleaganuu Fa'a-Aganuu: O lenei matā'upu e su'esu'eina fa'aletonu o le mafaufau mai se va'aiga fa'aleaganuu, e taula'i i le auala e a'afia ai e le aganu'u le mafua'aga, fa'aaliga, ma togafitiga o fa'aletonu o le mafaufau. O lenei su'esu'ega e aofia ai le su'esu'eina o fa'ama'i eseese fa'apitoa i aganu'u atonu e le maua i fa'avasegaga i Sisifo o fa'aletonu o le mafaufau.

Tulaga Moni o le Galulue Faatasi

Koviti-19 pipisi i le lalolagi

O se tasi o faʻataʻitaʻiga mautinoa o le galulue faʻatasi o nei matāʻupu e tolu—anthropology, sociology, ma psychology—o le tali atu lea i le faʻamaʻi pipisi o le COVID-19.
1. Aafiaga Fa'aagafesootai ma Fa'aleaganuu: E su'esu'e e tagata su'esu'e fa'aagafesootai aafiaga fa'aagafesootai ma fa'aletamaoaiga o le fa'ama'i, e pei o le fa'ateleina o le le tutusa ma suiga i fegalegaleaiga fa'aagafesootai. E mafai e tagata su'esu'e fa'aletagata ona fa'aopoopoina se va'aiga loloto fa'aleaganuu, e pei o le auala e tali atu ai vaega fa'ale-aganu'u eseese i faiga fa'avae tau soifua maloloina lautele.

2. Soifua Manuia o le Mafaufau: O loʻo suʻesuʻeina e fomaʻi mafaufau aafiaga faʻalemafaufau o le faʻamaʻi, e aofia ai le faʻateleina o le atuatuvale, popolevale, ma le lotovaivai. Faatasi ai ma le fesoasoani a tagata suʻesuʻe i aganuʻu, e mafai ona latou malamalama i le eseesega o nei tali i aganuʻu eseese ma le auala e mafai ai ona faʻatulagaina togafitiga faʻalesoifua maloloina o le mafaufau i vaega faʻaleaganuu eseese.

3. Fesootaiga ma le Faatuatuaga: O le fa'aagafesootai ma le faatuatuaga o tagata lautele i fa'amatalaga tau soifua maloloina o se vaega taua tele foi lea e aofia ai matā'upu eseese. E su'esu'e e foma'i mafaufau auala e fa'agasolo ai e tagata ta'ito'atasi fa'amatalaga, a'o su'esu'eina e foma'i sosaiete ma tagata su'esu'e aganu'u le matafaioi a nu'u, tu ma aga fa'aleaganuu, ma fausaga fa'aagafesootai i le fa'atulagaina o nei talitonuga.

I'uga

O le fegalegaleaiga i le va o le antropology ma isi matā'upu e pei o le sociology ma le psychology e fa'amauoa ma fa'alauteleina ai lo tatou malamalama i tagata soifua i se tulaga e sili atu ona lavelave ma atoatoa. O le tu'ufa'atasia o nei auala e tele matā'upu e mafai ai e le au su'esu'e ona su'esu'eina tagata soifua mai ni vaaiga eseese, mai le tulaga la'ititi o tagata ta'ito'atasi i le tulaga lautele o fausaga fa'ale-sosaiete . E ala i lenei galulue fa'atasi, e le gata ina tatou maua ni malamalamaga loloto ae maua ai fo'i ni meafaigaluega e sili atu ona lelei mo le fa'atalanoaina o mataupu faigata fa'aagafesootai, fa'ale-aganu'u, ma le soifua maloloina o le mafaufau. O lenei galulue fa'atasi e tatalaina ai fo'i avanoa mo su'esu'ega fa'apitoa fou ma talafeagai i se tulaga fa'alelalolagi e suia.

Taofi faamatalaga