Anthropology o le soifua maloloina ma le pulega o faʻamaʻi pipisi

Su'esu'ega Fa'alesoifua Maloloina ma le Pulega o Fa'ama'i

Pendahuluan

Talu mai lona aliaʻe mai i Wuhan, Saina, i le faaiuga o le 2019, ua toetoe lava a aʻafia e le faʻamaʻi o le Covid-19 vaega uma o le soifuaga o tagata i le lalolagi atoa. Mai le soifua maloloina faaletino i le soifua manuia lautele ma le tamaoaiga, ua tofotofoina e le faʻamaʻi faiga faʻalesoifua maloloina i le lalolagi atoa, ua sopoia tuaoi lautele ma aganuu, ma ua tulaʻi mai ai ni luʻitau fou mo le sosaiete i aso nei. I lenei tulaga, ua tulaʻi mai le suʻesuʻega faʻafomaʻi o tagata o se matāʻupu taua i le malamalama ma le taulimaina o lenei faʻamaʻi. O lenei tusiga o le a suʻesuʻeina atili ai le matafaioi a tagata o tagata o tagata i le puleaina o faʻamaʻi ma le auala e mafai ai e lenei vaaiga ona maua ai ni malamalamaaga ma ni fuafuaga sili atu ona lelei i le tau faasaga i le faʻalavelave tau soifua maloloina i le lalolagi atoa.

Malamalama i le Anthropology Faafoma'i

O le anthropology faafoma'i, e ta'ua fo'i o le medical-antropology, o se vaega o le anthropology e su'esu'eina pe fa'apefea ona a'afia e mea fa'aleaganuu, agafesootai, tamaoaiga, ma le siosiomaga le soifua maloloina ma fa'ama'i i sosaiete eseese. E le gata ina fiafia tagata su'esu'e anthropology faafoma'i i le biology o fa'ama'i ae fa'apea fo'i i manatu o tagata i le soifua maloloina, faiga fa'afoma'i o lo'o iai nei, ma faiga fa'avae tau soifua maloloina o lo'o fa'atinoina i itulagi eseese.

E le gata i lea, o le suʻesuʻega faʻafomaʻi e suʻesuʻeina foʻi le auala e fegalegaleai ai faiga faʻalesoifua maloloina ma suiga eseese faʻaleaganuu e maua ai se malamalamaga sili atu ona atoatoa i manatu o le soifua maloloina ma faʻamaʻi i tulaga faʻaleaganuu eseese. O le autu autu, o le sini autū o le suʻesuʻega faʻafomaʻi o le malamalama lea i le sootaga lavelave i le va o le soifua maloloina ma lona tulaga faʻaagafesootai ma faʻaleaganuu.

O le Matafaioi a le Medical Anthropology i le Taulimaina o le Faʻamaʻi

1. Malamalama i le Tulaga Fa'aagafesootai ma Aganu'u

FAITAU FOI  Su'esu'ega fa'a-tagata o taua ma fete'ena'iga fa'aauupegaina

O se tasi o sao taua o le suʻesuʻega faʻafomaʻi o le malamalama loloto lea i tulaga faʻaagafesootai ma faʻaleaganuu e aʻafia ai manatu ma tali atu i faʻamaʻi. Mo se faʻataʻitaʻiga, i le puleaina o le COVID-19, e tele tala pepelo ma manatu sese e salalau solo i totonu o le lautele. E mafai e fomaʻi suʻesuʻe faʻafomaʻi ona fesoasoani e faʻamatalaina pe faʻapefea ma pe aisea e umia ai e vaega eseese nei talitonuga ma ofoina atu ni auala sili atu ona lelei mo fesoʻotaʻiga ma aʻoaʻoga e faʻatatau i le tulaga faʻaleaganuu i le lotoifale.

2. Le Matafaioi a le Nuʻu i le Puipuiga o Faʻamaʻi

Ua fa’amamafa fo’i e foma’i su’esu’e i tagata soifua maloloina le taua o le aofia ai o nu’u i le lotoifale i taumafaiga e puipuia ma pulea ai fa’ama’i. Mo se fa’ata’ita’iga, i le fa’ama’i pipisi o le Ebola i Aferika i Sisifo, o talitonuga ma faiga fa’alotoifale na matua’i a’afia ai le manuia o fesoasoani tau soifua maloloina. O a’oa’oga fa’aleaganuu, galulue fa’atasi ma ta’ita’i o nu’u, ma le suia o faiga tau soifua maloloina ina ia ogatasi ma talitonuga fa’alotoifale o ni fesoasoani aoga ia.

3. Suʻesuʻega o le Tausisia o Tulafono i Faʻalavelave Faʻalesoifua Maloloina

O le tausisia e le lautele o tulafono fa'alesoifua maloloina o le ki lea i le puleaina lelei o le fa'ama'i. E mafai e foma'i su'esu'e fa'afoma'i ona su'esu'eina mea e a'afia ai le tausisia e le lautele o tulafono fa'alesoifua maloloina, e pei o le fa'aaogaina o ufimata, tui puipui, ma le vavae'ese mai tagata lautele. Mo se fa'ata'ita'iga, i le tulaga o le COVID-19, ua tele lipoti o le faatuai o le tui puipui ua alia'e mai i nu'u eseese. E mafai e foma'i su'esu'e fa'afoma'i ona su'esu'e mafua'aga o lenei faatuai ma tu'uina atu fautuaga fa'avae i fa'amaoniga e fo'ia ai.

4. Faiga Fa'avae mo le Soifua Maloloina e Fa'avae i le Tala'aga

E masani ona le aoga tele faiga fa'avae tau soifua maloloina ua mamanuina e aunoa ma le mafaufauina o le tulaga fa'aagafesootai ma aganu'u. E mafai e foma'i su'esu'e i aganu'u ona tu'uina atu se malamalamaaga i mana'oga eseese ma manatu o nu'u, ma mafai ai ona fa'atulagaina lelei faiga fa'avae e tusa ai ma o latou mana'oga. E aofia ai le atina'eina o fa'asalalauga tau soifua maloloina, mamanuina o nofoaga tau soifua maloloina, ma le fa'atinoina o polokalame tau soifua maloloina i luga o le eleele.

FAITAU FOI  Gagana o se meafaigaluega o fesootaʻiga faʻaagafesootai

Suʻesuʻega o le Tulaga: O le Faʻamaʻi o le Covid-19 i Initonesia

O le faʻamaʻi o le COVID-19 o se faʻataʻitaʻiga manino lea o le auala e mafai ai ona faʻaaogaina le anthropology faafomaʻi e foʻia ai se faʻalavelave tau soifua maloloina. I Initonesia, o le eseesega o aganuʻu ma faʻafanua e tuʻuina mai ai ni luʻitau tulaga ese i le taulimaina o le faʻamaʻi.

1. Manatu ma le Fa'auigaga Sese

I le amataga o le faʻamaʻi, e toʻatele tagata i Initonesia e leʻi talitonu o le Covid-19 o se faʻamaʻi matuia. Na faʻateteleina lenei mea ona o faʻamatalaga sese o loʻo salalau solo i luga o ala o faasalalauga lautele. Na mafai e fomaʻi suʻesuʻe i tagata soifua maloloina ona iloa o nisi o nuʻu, o faʻamaʻi e vaʻaia o se taunuuga o mea faʻaleagaga poʻo mea tau amio. I le malamalama i nei manatu, e mafai ona sili atu le aoga o togafitiga tau soifua maloloina pe afai e o faʻatasi ma se auala e faʻaaloalo ma faʻamatalaina ai le saienisi faafomaʻi i totonu o le talaaga o talitonuga faʻalotoifale.

2. Fa'atuai i le faia o tui puipui

Mo se faʻataʻitaʻiga, o le faatuai i le faia o tui puipui i nisi o itulagi i Initonesia e mafua ona o le le talitonuina o le malo ma talitonuga faʻalelotu ma faʻaleaganuu patino. E mafai e le au suʻesuʻe i le soifua maloloina ona galulue faʻatasi ma taʻitaʻi lotu ma faʻalapotopotoga e tuʻuina atu aʻoaʻoga faʻaleaganuu ma toe faʻaleleia le faʻatuatuaga a le lautele i le polokalame o tui puipui.

3. Taulimaina i Nofoaga Mamao

E iai le sao o foma'i su'esu'e i tagata soifua i le fa'ailoaina o mana'oga fa'apitoa o nu'u i nofoaga maotua e ono fa'atapula'aina le avanoa e maua ai fa'amatalaga ma auaunaga tau soifua maloloina. O le malamalama i olaga fa'alotoifale, aganu'u, ma talitonuga, e mafai ai ona fa'atulagaina ni fesoasoani tau soifua maloloina ina ia sili atu ona a'afia ma taliaina e nei nu'u.

FAITAU FOI  Faatusatusaga o faiga fa'ato'aga masani ma faiga fa'aonaponei

Faaiuga ma Fautuaga

O se auala fa'afoma'i fa'a-antropologi e maua ai ni malamalamaga taua e mafai ona fesoasoani e pulea lelei ma aofia ai le fa'ama'i. I le tulaga faigata o agafesootai, aganu'u, ma le tamaoaiga o lo'o iai i sosaiete uma, o lenei auala e mafaufau i le eseesega e taua tele i le tulaga o le soifua maloloina i le lalolagi atoa.

Fautuaga:

1. Fa'ateleina le Galulue Fa'atasi i le va o Matā'upu Fa'apitoa

E taua tele le galulue faʻatasi i le va o fomaʻi faʻapitoa, tagata faia tulafono, ma fomaʻi suʻesuʻe i aganuʻu o tagata i le mamanuina ma le faʻatinoina o ni fesoasoani aoga i le puleaina o faʻamaʻi pipisi.

2. A'oa'oga ma Toleniga e Fa'atatau i Aganu'u

E tatau i polokalame fa'aa'oa'oga ma toleniga mo tagata faigaluega tau soifua maloloina ona aofia ai lesona i le maaleale i aganu'u eseese e fesoasoani ai ia i latou e feso'ota'i lelei ai ma gasegase mai talaaga eseese.

3. Suʻesuʻega Faʻavae i le Nuʻu

O suʻesuʻega e aofia ai nuʻu ma afioʻaga e mafai ona maua ai ni malamalamaaga loloto i manatu ma manaʻoga o nuʻu, ina ia mafai ai ona mamanuina ni fesoasoani tau soifua maloloina e sili atu ona talafeagai ma taliaina.

4. Faaaogāina o Ala o Faasalalauga i le Lotoifale

O le faʻaaogaina o ala o faasalalauga i le lotoifale ma taʻitaʻi lauiloa e mafai ona fesoasoani tele i le faʻasalalauina o faʻamatalaga saʻo ma le fausiaina o le faʻatuatuaga a le lautele i fesoasoani tau soifua maloloina.

I le tuʻufaʻatasia o se vaaiga faʻafomaʻi tau antropologi i le puleaina o faʻamaʻi pipisi, e mafai ai ona tatou foʻia faʻafitauli faʻaleaganuu, faʻateleina le usitaʻia e le lautele o tulafono faʻatonutonu tau soifua maloloina, ma tuʻuina atu ai se tali sili atu ona agaalofa ma lelei i le faʻalavelave faʻalesoifua maloloina i le lalolagi atoa.

Taofi faamatalaga