He tuhinga mō te ture a Coulomb
I roto i te tuhinga mō te utu hiko me ngā momo utu hiko, i whakamāramahia ko ngā utu ōrite e pana ana tetahi i tetahi, ko ngā utu rerekē e kukume ana tetahi i tetahi. Arā, ko ngā mea utu pai e kukume ana i ngā mea utu kino, ko ngā mea utu pai e pana ana i ngā mea utu pai, ā, ko ngā mea utu kino e pana ana i ngā mea utu kino. E whakaatu ana tēnei kaupapa i te noho o ngā kaha hiko e pā ana ki ngā mea utu pai me ngā mea utu kino. He aha ngā āhuatanga e pā ana ki te kaha hiko i waenga i ngā mea utu hiko?
I whakahaerehia e te tohunga ahupūngao Wīwī a Charles Coulomb (1736-1806) he raupapa whakamātautau i ngā tau 1780 hei tirotiro i ngā āhuatanga e pā ana ki te rahi o te kaha hiko i waenga i ngā mea e utua ana e te hiko. Ko te taputapu i whakamahia e Coulomb he rite ki te taputapu i whakamahia e Cavendish hei tirotiro i te pūmau ā-papatipu, e kiia nei ko te taurite torsion. I tirotirohia e Coulomb te kaha o te hiko, nō reira i whakamahia e ia e rua ngā pōro whakarewa e utua ana e te hiko, i a Cavendish ia e tirotiro ana i te kaha o te ā-papatipu, nō reira i whakamahia e ia e rua ngā pōro papatipu kāore i utua e te hiko.
Ngā āhuatanga e pā ana ki te kaha hiko
I runga i ngā whakamātautau i mahia mā te whakamahi i te pauna torsion, i kitea e Coulomb ētahi mea.
– I tēnei whakamātautau, he rite tonu te tawhiti i waenganui i ngā pōro totoka e rua. Ina ko te nui o te utu hiko i runga i te pōro totoka 1 he 1, ā, ko te nui o te utu hiko i runga i te pōro totoka 2 he kotahi, ko te kaha hiko e pā ana ki ngā pōro totoka e rua he 1.
te hua o te rahi o te utu i runga i tētahi, Q 1 , whakareatia te rahi o te utu i runga i tētahi atu, Q 2 (F ≈ q 1 q 2 ).
– I tēnei whakamātautau, he rite tonu te maha o ngā utu i runga i ngā pōro totoka e rua. Mēnā kotahi te tawhiti i waenganui i ngā pōro totoka e rua, ko te kaha hiko e pā ana ki ngā pōro totoka e rua ko te 1. Mēnā e rua te tawhiti i waenganui i ngā pōro totoka e rua, ko te kaha hiko e pā ana ki ngā pōro totoka e rua ko te ¼. I whakatau a Coulomb ko te rahi o te kaha hiko e pā ana ki ngā pōro totoka e rua he rite whakamuri ki te tapawhā o te tawhiti (F ≈ 1 / r 2 )
Te ture a Coulomb
Ko te ture a Coulomb tētahi o ngā ture ahupūngao e whakamārama ana i te whanaungatanga i waenga i te kaha o te hiko, te utu hiko me te tawhiti i waenga i ngā utu hiko. I titoa tēnei ture i runga i ngā whakamātautau i whakahaerehia e Coulomb e ai ki te tuhinga o mua.
E ai ki te ture a Coulomb, he ōrite tonu te rahi o te kaha e pā ana ki tētahi matūriki e utua ana he hiko ki tētahi atu matūriki e utua ana he hiko.
Ko te hua o te whakarea, ko ngā utu o ngā matūriki e rua, ā, he rite whakamuri ki te tapawhā o te tawhiti i waenganui i ngā matūriki e rua. Ka mahi tahi tēnei kaha me tētahi rārangi tika e hono ana i ngā matūriki e rua. Ko ngā matūriki he rite ā rātou utu ka pana tetahi ki tetahi, ko ngā matūriki he rerekē ā rātou utu ka kukume tetahi ki tetahi.
Ka taea te whakaatu i te ture a Coulomb i roto i ngā whārite pāngarau:

F 12 = te kaha hiko i waenganui i te matūriki 1 me te matūriki 2
q 1 = te nui o ngā utu hiko o te matūriki 1
q 2 = te nui o ngā utu hiko o te matūriki 2
r 12 = te tawhiti i waenganui i te matūriki 1 me te matūriki 2

Ko te F 21 te kaha e pā ana ki te utu o q 2 ki te utu o q 1 , ko te F 12 ia te kaha e pā ana ki te utu o q 1 ki te utu o q 2. Ka panaia a F 21 me F 12 tetahi ki tetahi ina rerekē ngā momo utu o q 1 me q 2 , ā, ka kukume tetahi ki tetahi ina rerekē ngā momo utu o q 1 me q 2 .
He rite te rahi o te F 21 me te F 12 , he rerekē ngā ahunga, ā, he rerekē te mahi i runga i ngā mea, nō reira he takirua ngā kaha mahi-tauhohenga o ēnei kaha e rua.