Izinto ezibangela ukwehla kwezinsini
Ukwehla kwezinsini kuyisimo lapho izicubu zezinsini (i-gingiva), ezivikela izimpande zezinyo, zihlehle noma zihlehle endaweni yazo. Ngenxa yalokho, izimpande zezinyo ezivame ukumbozwa ziyadalulwa. Abantu abaningi bacabanga ukuthi ukwehla kwezinsini kuyinkinga nje yobuhle, njengoba amazinyo ebonakala ende, kodwa umthelela ungaba mkhulu kakhulu: amazinyo aba bucayi, athambekele kakhulu emigodini endaweni yezimpande, futhi kwezinye izimo, angabangela ukulahlekelwa izinyo uma kuhambisana nezinkinga zamathambo ezisekelayo. Ukwehla kwezinsini akusona isifo esisodwa, kodwa kunalokho kuwuphawu olungavela ezicini ezahlukene. Ukuqonda izimbangela kubalulekile ukuze ukuvimbela nokwelashwa kuqalwe kusenesikhathi.
1. Isifo sezinsini (i-gingivitis kanye ne-periodontitis)
Esinye sezimbangela ezivame kakhulu zokwehla kwezinsini yisifo se-periodontal . Ezigabeni zaso zokuqala, i-gingivitis yenzeka ngenxa yokwakheka kwe-plaque, okubangela ukuvuvukala kwezinsini. Uma ingelashwa, lesi simo singaqhubekela phambili sibe yi-periodontitis, ukutheleleka okuthinta izicubu ezisekelayo zamazinyo, okuhlanganisa nethambo le-alveolar. Lapho ithambo nezicubu ezisekelayo zonakele, izinsini zilahlekelwa isisekelo sazo sokunamathela okuzinzile futhi ekugcineni zibuyele emuva.
I-Periodontitis ivame ukuqhubeka kancane futhi ayibuhlungu ngaso sonke isikhathi ekuqaleni, ngakho abantu abaningi abayiqapheli kuze kube yilapho kwenzeka izinguquko ezibonakalayo, njengokuncipha kwezinsini, amazinyo amade kakhulu, noma izikhala phakathi kwamazinyo. Izici eziyingozi ze-periodontitis zifaka phakathi ukungahlanzeki komlomo, ukubhema, isifo sikashukela esingalawulwa, kanye nomlando womndeni.
2. Indlela yokuxubha amazinyo ngendlela engafanele
Ukuxubha kakhulu noma ukusebenzisa amasu okuxubha ngamandla kungalimaza izicubu zezinsini ngokuhamba kwesikhathi. Abantu abaningi bacabanga ukuthi ukucindezela okunamandla kuhlanza amazinyo kangcono, kodwa empeleni, kungagugula i-enamel eduze komugqa wezinsini futhi kulimaze izinsini. Ngokuhamba kwesikhathi, lo mkhuba ungaholela ekuwohlokeni komnotho, ikakhulukazi ezinjeni nasezinsini ezisafufusa, ezivame ukuthola ukucindezela okukhulu kokuxubha.
Ngaphandle kokucindezela, uhlobo lwebhulashi nalo ludlala indima. Amabhulashi aqinile angabangela ukulimala kwezinsini kunamabhulashi athambile. Indlela enconywayo ngokuvamile ukuxubha ngobumnene ngokunyakaza okuncane noma okujikelezayo usebenzisa ibhulashi elithambile imizuzu emibili, kabili ngosuku.
3. Ukuqongelela kwe-plaque ne- tartar
I-plaque iwungqimba olunamathelayo, olugcwele amabhaktheriya olwakheka phezu kwamazinyo nsuku zonke. Uma lungasuswa, i-plaque ingaqina ibe yi-tartar (i-calculus), okunzima ukuyisusa ngebhulashi lamazinyo kuphela . I-tartar ivame ukwakheka eduze komugqa wezinsini, ibe yindawo yokuzalela amabhaktheriya.
Ukuba khona kwe-tartar kubangela ukuthi izinsini zihlale zicasukile futhi zivuvukala. Lokhu kuvuvukala okungapheli kungalimaza ukunamathela kwezinsini emazinyweni, okwenza kube lula ukuthi zibuye zibuye. Ngenxa yokuthi i-tartar ayikwazi ukususwa ngokuxubha njalo, ukuhlanza njalo kochwepheshe (ukukala) kubalulekile ukuvimbela ukubuya kwezinsini.
4. Izici zofuzo kanye nokwakheka kwezinsini
Akuwona wonke umuntu onezinsini ezifanayo. Abanye abantu bathambekele ekuzalweni kwezinsini ezincane ("i-biotype encane"), okwenza zibe sengozini enkulu yezinsini ezibuyela emuva, ngisho noma zihlanzekile kahle emlonyeni. Ngaphezu kobukhulu, ukuma komhlathi kanye nendawo yamazinyo nakho kuthinta ukuqina kwezinsini.
Kwabanye abantu, ithambo elisekelayo elingaphambili komhlathi (ikakhulukazi amazinyo angaphambili angaphansi) lingaba lincane kakhulu. Lesi simo senza izinsini namathambo kube lula kakhulu ukuwohloka ngenxa yokucindezeleka okuncane komshini, njengokuxubha noma ukunyakaza kwamazinyo.
5. Imikhuba yokubhema nokusebenzisa imikhiqizo kagwayi
Ukubhema kuyisici esiyinhloko esiyingozi sezinkinga ezahlukene zempilo yomlomo, okuhlanganisa nesifo sezinsini kanye nokuwohloka komnotho. I-nicotine namakhemikhali akugwayi kungaphazamisa ukugeleza kwegazi ezicutshini zezinsini, kunciphise impendulo yomzimba wendawo, futhi kuphuze ukuphulukiswa.
Abantu ababhemayo bavame ukubhekana nesifo se-periodontal esinezimpawu "ezifihliwe" ngoba ukuphuma kwegazi ezinsinini kungase kunciphe ngenxa yokuncishiswa kwemithambo yegazi. Kodwa-ke, ukulimala kwezicubu kuyaqhubeka futhi kungaholela ekuwohlokeni okukhulu kwezinsini.
6. Izinguquko zama-hormone
Izinguquko zama-hormone, ikakhulukazi kwabesifazane, zingenza izinsini zizwele kakhulu futhi zithambekele ekuvuvukeni. Ukuthomba, ukuya esikhathini, ukukhulelwa, kanye nokunqamuka kokuya esikhathini kungathinta indlela izinsini ezisabela ngayo ku-plaque.
Uma izinsini zivuvukala kalula, ingozi ye-gingivitis iyanda. Uma lesi simo singaphathwa ngokuhlanzeka komlomo okuhle kanye nokuqapha amazinyo, ukuvuvukala isikhathi eside kungabangela ukwehla kwezinsini. Ngesikhathi sokukhulelwa, isibonelo, "i-gingivitis yokukhulelwa" ivame kakhulu futhi ingabhebhethekisa isifo sezinsini uma inhlanzeko ingagcinwa.
7. Ukuhlikihla amazinyo (ukuhlikihla amazinyo) kanye nokucindezela kwe-occlusal
I-Bruxism umkhuba wokugaya noma ukubopha amazinyo ngamandla, ngokuvamile ngesikhathi sokulala noma lapho ucindezelekile. Ukucindezela ngokweqile emazinyweni kungabangela ukulimala kwe-occlusal, isimo lapho izicubu ezisekelayo zamazinyo zithola imithwalo engaphezu kwamandla azo.
Nakuba ukwehla kwezinsini kuvame ukuhlotshaniswa kakhulu nokuvuvukala kanye nokulimala okuqondile ezinsinini, ukucindezeleka kwe-occlusal kungasheshisa ukuwohloka kwezicubu ezisekelayo futhi kubhebhethekise isimo esivele sibuthakathaka. Izimpawu ze-bruxism zifaka phakathi ukuguguleka kwamazinyo, ubuhlungu bomhlathi, ikhanda elibuhlungu ekuseni, kanye nokuzwela kwamazinyo.
8. Ukubhoboza udebe noma ulimi
Ukubhoboza umlomo, ikakhulukazi okomlomo nolimi, kungaba umthombo wokulimala okuphindaphindiwe komshini. Ubucwebe bokubhoboza bungakhuhla izinsini namazinyo, kubangele ukucasuka okungapheli, ukusikeka okuncane, ngisho nokuklwebheka. Ngokuhamba kwesikhathi, ukungqubuzana okuqhubekayo kungabangela ukwehla kwamandla ezindaweni ezithile, ngokuvamile izinsini ezizungeze amazinyo angaphansi noma angaphezulu angaphambili, kuye ngokuthi indawo yokubhoboza imbobo ikuphi.
9. Ukwelashwa kwezinyo elingasebenzi kahle kanye nokwelashwa ngamazinyo
Amazinyo aminyene, agobile, noma abekwe kude kakhulu ne-jaw arch angenza izicubu zezinsini ezizungezile zibe buthakathaka futhi zenze kube lula ukwehla kwamazinyo. Ezimweni ezithile, ukwelashwa ngamazinyo (ama-braces) nakho kungabangela ukwehla kwamazinyo uma ukunyakaza kwamazinyo kusunduza izimpande eduze kakhulu nethambo, ikakhulukazi uma ithambo elisekelayo lincane.
Kodwa-ke, kubalulekile ukuqaphela ukuthi ama-orthodontics ahlelwe kahle avame ukukhuthaza impilo yamazinyo ngokuwabeka kabusha, okwenza kube lula ukuwahlanza. Ukwehla komnotho kuvame ukwenzeka lapho kukhona ezinye izinto eziyingozi, njenge -biotype encane yezinsini, ukuhlanzeka komlomo okungekuhle, noma ukunyakaza kwamazinyo okungaphezu kwemingcele yemvelo.
10. Ukunakekelwa kwamazinyo okungafanele noma ukulungiswa okucasulayo
Ukugcwalisa, imiqhele, noma amazinyo okufakelwa anemiphetho ecindezela kakhulu ezinsinini noma okunzima ukuyihlanza kungaba yindawo yokuzalela i-plaque futhi kubangele ukuvuvukala. Ngaphezu kwalokho, izinqubo zokunakekelwa kwamazinyo ezingafanele—njengokukala ngokweqile noma ukusebenzisa amathuluzi acasulayo—zingenza izimo zezinsini zibe zimbi kakhulu kwezinye izimo.
Kodwa-ke, ukwelashwa kochwepheshe okwenziwa ngokwezindinganiso ezinhle ngokuvamile kuphephile. Uma ngemva kokwelashwa amazinyo akho ezwa ebucayi kakhulu noma izinsini zakho zibonakala sengathi ziyaphela, kufanele uthintane futhi ukuze uhlole ukuthi ngabe kunezinye izici ezihilelekile.
11. Ukuhlanzeka komlomo okungaphansi kokufanele
Ukuhlanzeka komlomo akukhona nje ukuxubha amazinyo akho; kuhlanganisa nokuhlanza phakathi kwamazinyo akho nge-dental floss noma ibhulashi lamazinyo. Amacala amaningi e-gingivitis aqala ezindaweni ezivame ukunganakwa, njengaphakathi kwamazinyo nangemuva kwamazinyo. Uma ukuvuvukala kuqhubeka, izicubu zezinsini zingase zishintshe futhi zingase zinciphe.
Imikhuba emihle yokuhlanzeka komlomo idinga nobuchwepheshe obufanele. Ukuxubha kakhulu kubi njengokungaxubhi nhlobo. Ngakho-ke, imfundo ngamasu okuxubha nokukhetha amathuluzi afanele ibalulekile.
12. Inqubo yokuguga nokuguga
Njengoba sikhula, ingozi yokwehla kwezinsini ivame ukwanda. Lokhu akubangelwa ukuguga kuphela, kodwa kungenxa yokuchayeka okuqhubekayo: imikhuba yokuxubha engafanele, ukuvuvukala okungapheli okuhlala iminyaka eminingi, kanye nokuguguleka kwezicubu.
Kwasebekhulile, ukwehla komnotho kuvame ukuhambisana nokwehla kokukhiqizwa kwamathe (umlomo owomile), ukusetshenziswa kwemithi ethile, kanye nezifo zesimiso somzimba ezingathinta impilo yomlomo.
Isiphetho: kungani ukuqaphela izimbangela kubalulekile?
Ukwehla kwezinsini kungenzeka ngenxa yezici eziningi, hhayi imbangela eyodwa kuphela. Isibonelo, umuntu onezinsini ezincane nomkhuba wokuxubha oqinile uzobhekana nokwehla kwezinsini ngokushesha kunabanye. Ngakho-ke, isinyathelo esingcono kakhulu ukuthatha izinyathelo zokuvimbela kusenesikhathi: gcina inhlanzeko yomlomo enhle, xubha kancane, ube nezikali ezivamile njengoba kunconywe udokotela wamazinyo, gwema ukubhema, futhi uphathe i-bruxism uma ikhona.
Uma uqala ukubona izimpawu ezinjengamazinyo amade, izinsini ezibuyela emuva kwelinye noma ngaphezulu izinyo, noma ukuzwela kwamazinyo lapho uphuza iziphuzo ezibandayo, kufanele ubonane nodokotela wamazinyo ngokushesha. Uma imbangela isheshe itholakale, amathuba okuphatha lesi simo nokuvimbela izinkinga ayanda.