Chikonzero nei Hypoxia iri Ngozi Kuvanhu
Hypoxia chirwere chakakomba chinoitika kana muviri, kana zvikamu zvemuviri, zvikasawana okisijeni yakakwana kuti ishande zvakanaka. Okisijeni inokosha kuti munhu ararame, uye sero rega rega mumuviri wemunhu rinoda kuti rirarame. Muviri wemunhu wakashanduka kuti ushandise okisijeni mumaitiro akaomarara ekugadzirisa masero, kugadzirisa masero, uye kurarama kwese. Kana huwandu hweokisijeni hukadzikira zvakanyanya, muviri unopindura nekuchinja kwakasiyana-siyana kunogona kukanganisa hutano zvakanyanya. Chinyorwa chino chichakurukura kuti nei hypoxia ine njodzi kuvanhu, kusanganisira mhedzisiro yayo pamaitiro akasiyana-siyana emuviri, zvinogona kukonzera, uye matanho anogona kutorwa kudzivirira nekurapa chirwere ichi.
Chii chinonzi Hypoxia?
Hypoxia izwi rezvekurapa rinoreva kushaikwa kweokisijeni munyama dzemuviri. Rinosiyana nehypoxemia, inova mazinga eokisijeni akaderera muropa. Hypoxia inogona kukonzerwa nezvinhu zvakasiyana-siyana, zvinosanganisira kufema, kufamba kweropa zvisina kunaka, kupererwa neropa, kana kusangana nemamiriro ezvinhu akadai sekukwirira. Hypoxia inogona kuiswa muzvikamu zvakasiyana-siyana, zvichienderana nechikonzero nenzvimbo mumuviri:
1. Kushaya Okisijeni Kushaya Okisijeni: Kunokonzerwa nekushomeka kweokisijeni muropa retsinga, kazhinji nekuda kwekushaikwa kweokisijeni munharaunda kana kutadza kufema zvakanaka.
2. Kushaya ropa zvakakwana: Kunoitika kana ropa risingakwanise kutakura okisijeni yakakwana nekuda kwekushaikwa kwehemoglobin, sezvinoonekwa mukushaya ropa.
3. Ischemic Hypoxia: Inokonzerwa nekusafamba zvakanaka kweropa kune dzimwe nhengo dzemuviri, kazhinji nekuda kwekuvhara kwetsinga dzeropa.
4. Hypoxia yeHistotoxic: Inoitika kana masero emuviri asingakwanise kushandisa okisijeni zvinobudirira, kunyangwe huwandu hweokisijeni muropa hwakajairwa, sezvinoitika mune mamwe machetura emakemikari.
Kukanganiswa kweHypoxia mumuviri
Hypoxia inogona kukanganisa muviri wese nekuti nhengo dzese dzinoda okisijeni kuti dzishande. Mhedzisiro yacho inogona kuva yakakomba kana kuti isingaperi, zvichienderana nekuti oxygen inodzikira nekukurumidza sei uye kuti chirwere ichi chinotora nguva yakareba sei.
Sisitimu Yepakati Yetsinga
Uropi ndeimwe yenhengo dzinonyanya kunzwa nezvekushaya okisijeni mumuviri. Hunoda inenge 20% yemweya wese unowanikwa mumuviri. Kana uropi husina okisijeni mumuviri, zviratidzo zvepakutanga zvinogona kusanganisira dzungu, kuvhiringidzika, uye kusashanda zvakanaka kwepfungwa. Muzviitiko zvakakomba, munhu anogona kusangana nekushaya hope, kukotsira, kana kutofa neuropi. Kushaya okisijeni mumuviri kwenguva refu kunogona kukonzera kukuvara kwehuropi zvachose uye matambudziko etsinga kwenguva refu.
Sisitimu yeMwoyo
Mwoyo unoda okisijeni kuti upombe ropa mumuviri wese. Kushaikwa kweokisijeni kunogona kumanikidza moyo kuti ushande nesimba kuti ugutse zvinodiwa nemuviri. Izvi zvinogona kukonzera kuwedzera kweBP uye, mune dzimwe nguva, kutadza kushanda kwemoyo. Hypoxia inogonawo kukonzera arrhythmias, kana kurova kwemoyo zvisina kurongeka, izvo zvinogona kuisa hupenyu panjodzi.
Sisitimu Yekufema
Sisitimu yekufema haina basa rekuunganidza okisijeni chete asiwo rekubvisa kabhoni dhayokisaidhi mumuviri. Kana munhu ashaya okisijeni yakakwana, muviri unopindura nekuwedzera mwero wekufema kuti uedze kutora okisijeni yakawanda. Izvi zvinogona kukonzera hyperfentilation, izvo zvinogona kukanganisa acid-base balance yemuviri uye kukonzera respiratory alkaliization.
Sisitimu yetsandanyama
Tsandanyama dzinovimbawo zvakanyanya neokisijeni kuti dzigadzire simba kuburikidza nenzira inonzi cellular respiration. Kushaya simba kwenguva refu kunogona kukonzera kuneta kwetsandanyama nekukurumidza, kurwadziwa, uye mune dzimwe nguva, rhabdomyolysis, iyo inogona kutungamira mukukuvadzwa kweitsvo nekuda kwekuburitswa kwemyoglobin kubva mumhasuru dzakakuvara.
Kukanganisa Mwana Asina Kuzvarwa uye Kubata Pamuviri
Hypoxia ine njodziwo zvikuru kumwana ari kukura. Kushaikwa kweokisijeni kumwana ari mudumbu kunogona kukonzera kunonoka kukura, kukuvara kwenhengo dzemuviri, uye kutobvisa pamuviri. Mumadzimai ane pamuviri, hypoxia inogona kuwedzera njodzi ye preeclampsia nezvimwe zvirwere zvinokanganisa hutano hwaamai nemwana.
Zvinokonzera Hypoxia
Hypoxia inogona kukonzerwa nemamiriro ezvinhu akasiyana-siyana uye zvinhu:
Matambudziko ekufema
Zvirwere zvakaita seasthma, chronic bronchitis, uye chronic obstructive pulmonary disease (COPD) zvinogona kuvharira kufamba kwemhepo uye kuderedza mwero weokisijeni muropa. Saizvozvowo, zvirwere zvakakomba zvakaita sepneumonia kana pulmonary embolism zvinogona kukanganisa oxygen muropa.
Anemia
Kushaya ropa, kana kuti hemoglobin shoma muropa, kunoderedza kugona kweropa kutakura okisijeni. Hemoglobin ipuroteni iri mumasero matsvuku eropa ine basa rekutakura okisijeni kubva kumapapu kuenda kumuviri wese.
Matambudziko eKutenderera kweMwedzi
Zvirwere zvemwoyo zvakaita sechirwere chemwoyo uye kushaya simba kwemoyo zvinogona kuderedza kuyerera kweropa neokisijeni munyama dzemuviri. Kugwamba kweropa kana sitiroko zvinogonawo kukonzera kushaya simba kweropa munzvimbo iyoyo nekudzivisa kuyerera kweropa kunzvimbo yakatarwa.
Ketinggian
Kukwira zvakanyanya kunogona kukonzera kushaya okisijeni nekuti kumanikidzwa kweokisijeni mumhepo kunoderera. Vanhu vasina kujaira kukwirira uku vanogona kunzwa kurwara nekukwira, izvo zvinosanganisira zviratidzo zvakaita sekusvotwa, musoro, uye kuneta.
Chepfu
Kuchetura carbon monoxide kunokonzera histotoxic hypoxia, uko carbon monoxide inotsiva okisijeni muhemoglobin, zvichideredza okisijeni inowanikwa munyama dzemuviri. Kuchetura kubva kune mamwe makemikari, akadai secyanide, kunokanganisawo kugona kwemasero kushandisa okisijeni.
Kudzivirira uye Kurapa
Kudzivirira kushaya hope kunoenderana nekubata chirwere chiripo uye kudzivirira zvinhu zvinoisa njodzi. Semuenzaniso, kune vanhu vane chirwere chemapapu chisingaperi, kutevedzera hurongwa hwakakodzera hwekurapa uye kudzivirira zvimwe zvinokonzera kunogona kubatsira zvikuru. Kune avo vanogara kana kufamba kunzvimbo dzakakwirira, kujaira zvishoma nezvishoma idanho rakakosha mukudzivirira chirwere chekumusoro.
Kurapa kwekushaya hope kunoenderana nechikonzero uye kuoma kwayo. Matanho akajairika ekugadzirisa kushaya hope anosanganisira:
1. Okisijeni Yekuwedzera: Kuisa okisijeni kuburikidza nemasiki kana muchina wemhino kuti kuwedzera huwandu hweokisijeni muropa.
2. Kufema Nemichina: Muzviitiko zvakakomba, muchina wekufema ungadiwa kuti ubatsire murwere kufema.
3. Kurapa Zvirwere Zvine Utachiona: Kurapa zvirwere zvakaita sekushaya ropa, chirwere chemwoyo, kana matambudziko emapapu kwakakosha mukudzivirira zvirwere zvinodzoka zve hypoxia.
4. Kupora kubva muChepfu: Kupiwa mushonga weokisijeni yakapararira kana mishonga chaiyo yekurapa chepfu.
Mhedziso
Hypoxia chirwere chine njodzi chinogona kuva nemigumisiro yakaipa pahutano hwevanhu. Hunhu hwese mumuviri wedu hunoda okisijeni kuti ishande zvakanaka, uye kushaikwa kwayo kunogona kukonzera kukuvara kusingagadzirisiki. Kunzwisisa zvikonzero, zviratidzo, uye matanho anodiwa ekudzivirira hypoxia kwakakosha mukudzivirira nekurapa hypoxia. Nekurapwa kwakakodzera kwechiremba uye kurapwa kwezvirwere zviri pasi, nyaya dzakawanda dzehypoxia dzinogona kugadziriswa dzisati dzakonzera kukuvara kwakanyanya kana kufa.
