Teori Fa'a-Masani: Malamalama i Fa'avae o Mafaufauga Fa'aletamaoaiga Fa'a-Masani
Pendahuluan
O le aʻoaʻoga faʻasolopito o le tamaoaiga e faasino i se seti o manatu ma mataupu faavae na atiina ae e le au atamamai i le tamaoaiga i le faaiuga o le seneturi lona 18 ma le amataga o le seneturi lona 19. O lenei aʻoaʻoga ua manatu o se faavae taua mo le fausiaina o le tamaoaiga faʻaonaponei ma ua faʻatuina ai le tele o manatu autu o loʻo tumau pea lona taua i aso nei. O lenei tusiga e faʻamoemoe e suʻesuʻe loloto i le aʻoaʻoga faʻasolopito, o latou sao autu, ma lona taua i aso nei.
Le Amataga o le A'oa'oga Fa'a-Klasika
O le aʻoaʻoga faʻa-klasika e mafua mai i le Malamalama i Europa, o se vaitaimi na amata ai ona pulea e mafaufauga faʻapitoa ma faʻasaienisi vaega eseese o le malamalama o tagata, e aofia ai le tamaoaiga. O se tasi o galuega sili ona taua, e masani ona manatu i ai o le amataga o le aʻoaʻoga faʻa-tamaoaiga faʻa-klasika, o le galuega a Adam Smith i le 1776, "The Wealth of Nations." I lana galuega, na faʻamatalaina ai e Smith ni manatu e pei o maketi saoloto, lelei, ma le vaevaeina o galuega.
Tagata Autu
E ese mai ia Adam Smith, e iai foʻi isi tagata taua na fesoasoani i le atinaʻeina o le aʻoaʻoga faʻa-klasika. O nisi o nei mea e aofia ai:
1. David Ricardo: Ua lauiloa Ricardo i lana aʻoaʻoga o le tulaga lelei faʻatusatusa ma le faʻatinoina o fefaʻatauaʻiga saoloto. Na ia finau e tatau i atunuu ona faʻapitoa i le gaosiga o oloa e mafai ona latou gaosia i se auala sili atu ona lelei nai lo isi atunuu. O lenei aʻoaʻoga o loʻo avea pea ma faʻavae taua i le auʻiliʻiliga o fefaʻatauaʻiga faavaomalo.
2. Thomas Malthus: Ua lauiloa Malthus i lana talitonuga e faapea, o le tuputupu aʻe o le faitau aofaʻi e sili atu nai lo le fua o faatoaga, lea e mafai ona oʻo atu ai i le le lava ma le mativa. O lenei manatu ua lauiloa o le mailei Malthusian ma ua i ai sona aafiaga i faiga faavae o le faitau aofaʻi i atunuu eseese.
3. John Stuart Mill: Na atiina ae e Mill le aʻoaʻoga o le utilitarianism i le anotusi o le tamaoaiga masani ma tuʻuina atu ni malamalamaga faaopoopo i le sootaga i le va o le gaosiga, tufatufaina atu, ma le faʻaaogaina.
Mataupu Faavae Faavae
O le aʻoaʻoga masani e faʻavae i luga o ni mataupu faavae autū, e aofia ai:
– Maketi Saoloto: O le talitonuga fa'a-Klasi e fa'amamafa malosi ai se maketi saoloto lea e fuafua ai tau o oloa ma auaunaga e le sapalai ma le mana'oga e aunoa ma se fa'alavelave a le malo. E talitonu tagata atamamai tau tamaoaiga fa'a-Klasi e iai le gafatia o maketi e fa'atonutonu ai i latou lava e ala i le mea na latou ta'ua o le "lima e le va'aia."
– Tulafono a Say: Na ta’ua e Jean-Baptiste Say e fa’apea “o le sapalai e fa’atupuina ai lona lava mana’oga.” O lona uiga o le gaosiga o le a otometi lava ona fa’atupuina ai se tupe maua e lava e fa’atau ai na oloa, ma ave’ese ai le avanoa o se fa’alavelave umi o le so’ona gaosia.
– Vaevaega o Galuega: Na faʻalauiloa e Adam Smith le manatu o le vaevaega o galuega o se metotia e faʻaleleia atili ai le lelei ma le gaosiga. O lenei vaevaega o galuega e mafai ai ona faʻapitoa, lea e faʻateleina ai le gaosiga.
Faitioina o le A'oa'oga Fa'a-Klasika
E ui lava ina ua avea le aʻoaʻoga masani ma faavae mo le atinaʻeina o le tamaoaiga, ae e leʻi sao mai faitioga. O se tasi o faitioga sili ona tāua na sau mai tagata atamamai neoclassical ma Keynesian. O John Maynard Keynes, mo se faʻataʻitaʻiga, na teena le manatu e mafai e maketi ona paleni i taimi uma. E tusa ai ma Keynes, o le faʻalavelave a le malo e manaʻomia i nisi taimi e foʻia ai faʻaletonu e pei o le tele o leai o ni galuega ma le paʻu o le tamaoaiga. O le Keynesianism e faʻamamafaina le taua o le manaʻoga faʻaopoopo i le fuafuaina o le tulaga o gaioiga tau tamaoaiga.
O le aʻoaʻoga faʻa-klasika e manatu foʻi e faigofie tele lona malamalama i faiga faʻaletamaoaiga. Mo se faʻataʻitaʻiga, o le manatu e faʻapea o tagata taʻitoʻatasi uma e galulue ma le mafaufau lelei ma e iai faʻamatalaga atoatoa ua faitioina ona e le o atagia mai ai i taimi uma le mea moni. I le faʻatinoina, e tele mea tau mafaufau ma agafesootai e aʻafia ai faʻaiuga tau tamaoaiga a tagata taʻitoʻatasi.
Le Tāua o le A'oa'oga Fa'a-Klasika i Aso Nei
E ui i faitioga eseese, ae o loo tumau pea le tāua o le tele o manatu mai le aʻoaʻoga masani i le auʻiliʻiliga o le tamaoaiga i aso nei. O mataupu faavae e pei o maketi saoloto ma le tulaga lelei faatusatusa o loo tumau pea ona taua i le faatulagaina o faiga faavae tau tamaoaiga i le tele o atunuu. O le faaaogaina o fefaatauaiga i le vaitaimi numera faatasi ai ma le tulaʻi mai o tupe numera, mo se faataitaiga, o loo faaaogaina pea nisi o mataupu faavae taua o le taua ma le fesuiaiga na lagolagoina e le au faavaeina o le aʻoaʻoga masani.
E le gata i lea, o le manatu o le vaevaeina o galuega o loo faaauau pea ona faaaogaina i faiga gaosiga faaonaponei, faatasi ai ma kamupani tetele e masani ona vaevaeina a latou galuega i ni galuega faapitoa e faateleina ai le lelei. I le vaitaimi o le lalolagi atoa, o le aʻoaʻoga tau fefaatauaiga faavaomalo, e mafua mai i mafaufauga masani, o loo tumau pea le mataupu faavae taiala mo le tele o auiliiliga tau tamaoaiga faavaomalo.
O le aʻoaʻoga faʻa-klasika e maua ai foʻi le faʻavae mo le tele o faʻataʻitaʻiga tau tamaoaiga faʻaonaponei, ma o ona manatu faʻavae e fesoasoani e faʻatulaga le faʻavae mo le mafaufau i le auala e galue ai le tamaoaiga. E ui lava ua matua suia le lalolagi talu mai le taimi o Adam Smith, o mataupu faavae autu o le aʻoaʻoga faʻa-klasika o loʻo tumau pea o se vaega taua o le suʻesuʻega ma le faʻaaogaina o le tamaoaiga.
I'uga
O le aʻoaʻoga faʻatamaoaiga masani e ofoina atu ni malamalamaga taua e avea ma faavae o mafaufauga faʻatamaoaiga faʻaonaponei. Mai mataupu faavae o maketi saoloto e oʻo atu i le manatu o le vaevaega o galuega, o le tele o nei manatu o loʻo tumau pea lona aafiaga i aso nei. Peitaʻi, e taua le iloa o ona tapulaʻa ma faʻaopoopo lo tatou malamalama i aʻoaʻoga mulimuli ane. O lenei mea e mafai ai ona tatou fausia se faʻavae auʻiliʻili sili atu ona atoatoa mo le malamalama i le lavelave o le tamaoaiga o le lalolagi i aso nei. O le aʻoaʻoga faʻatamaoaiga masani, e ui lava ina silia ma le lua seneturi le matua, ae o loʻo tumau pea o se poutū taua o suʻesuʻega faʻatamaoaiga.