Le aafiaga o le maualuga i le tuputupu aʻe o laʻau

O le Aafiaga o le Maualuga i le Tuputupu Aʻe o Laʻau

O le maualuga o le eleele o se tasi lea o mea taua i le siosiomaga e fuafua ai le manuia o le totoina o laau. O eseesega o le maualuga o le eleele—mai fanua maulalo, fanua ogatotonu, i fanua maualuga—e mafua ai ni fesuiaiga o le tau e aafia tuusaʻo ai faiga faaletino o laau, e pei o le photosynthesis, manava, fuga, ma le fausiaina o fua. O le mea lea, o le filifilia o oloa ma metotia o le totoina e tatau ona fetuunai i le sone maualuga ina ia mautinoa le tuputupu aʻe lelei o laau ma le tele o fua.

Maualuga ma Suiga i Tulaga o le Siosiomaga

O le maualuga o le tulaga o se nofoaga i luga a'e o le sami, o le maualalo fo'i lea o le vevela o le ea. I se tulaga lautele, e pa'ū le vevela i le tusa ma le 0,6°C mo mita ta'i 100 o le maualuga, e ui e mafai ona fesuisuia'i lenei fuainumera e fa'atatau i tulaga o le lotoifale. O lenei suiga o le vevela e o fa'atasi ma suiga i le susū, le malosi o le malamalama, le saoasaoa o le matagi, ma mamanu o timuga. O nei mea uma e galulue fa'atasi e fausia ai se siosiomaga tulaga ese e ola ai.

I fanua maulalo (pe tusa o le 0–200 mita i luga aʻe o le sami), e masani ona maualuga le vevela, e malosi le malosi o le ave o le la, ma e maualuga le faʻamamago. O fanua ogatotonu (pe tusa o le 200–700 mita i luga aʻe o le sami) e iai tulaga malulu ma e masani ona avea ma sone fesuiaʻiga e talafeagai mo oloa eseese. Ae o fanua maualuluga (e sili atu i le 700 mita i luga aʻe o le sami) e masani ona malulu, o nisi taimi e puao, ma e tele atu eseesega i le vevela o le ao ma le po.

O le Aafiaga o le Vevela i le Tuputupu Aʻe ma le Fisiolosia o Laʻau

O le vevela o le mea sili ona taatele e fesoʻotaʻi ma le maualuga. E iai i laʻau le vevela sili ona lelei mo le photosynthesis ma le tuputupu aʻe. Afai e maualuga tele le vevela, e faʻateleina le saoasaoa o le manava, ma iu ai ina tele atu le photosynthesis e faʻaaogaina mo le malosi nai lo le fausiaina o biomass. O se taunuuga, e ono vave ona tuputupu aʻe laʻau ae faʻaitiitia le lelei o le seleselega, pe oʻo foʻi i le atuatuvale o le vevela e pei o le mimilo o lau ma le paʻuʻū o fuga.

I se isi itu, i le vevela e maualalo tele, e fa'agesegese ai le photosynthesis, fa'aitiitia ai le fa'aaogaina o mea'ai, ma taofia ai le tuputupu a'e o la'au. Peita'i, o le tele o la'au e mana'omia moni lava le vevela malulu e fa'aosofia ai le fuga po'o le tuputupu a'e o le tubers. Mo se fa'ata'ita'iga, o pateta ma kapisi e masani ona ola lelei i nofoaga maualuluga ona o le vevela malulu e fa'aosofia ai le tuputupu a'e o le tubers ma le mafiafia o le ulu.

FAITAU  Fisiolosi o La'au Fua

Malosiaga o le Malamalama, Fa'asalalauina o le La, ma le Photosynthesis

E aʻafia foʻi e le maualuga le malosi ma le lelei o le malamalama. I nofoaga maualuluga, e mafai ona malosi le ave o le la ona o le manifinifi o le ea, ae e masani ona faʻaitiitia lea tulaga e ao ma le puao, lea e faʻaitiitia ai le umi e aoga ai le malamalama. E manaʻomia e laʻau le malamalama mo le photosynthesis, ae e eseese manaʻoga ma le gafatia o laʻau taʻitasi.

O laau e fiafia i le malamalama tele—e pei o le sana, araisa, ma le manioka—e masani ona ola lelei i fanua maulalo e malosi le malamalama ma le vevela. I le isi itu, o nisi o faatoaga e maaleale i le vevela atonu e sili atu ona fetaui mo nofoaga maualuluga pe totoina i se paolo e aloese ai mai le atuatuvale.

Susū ma le Mauaina o le Vai

E fesoʻotaʻi le maualuga ma le susū o le ea ma mamanu o timuga i le lotoifale. O fanua maulalo e maualuga le vevela e masani ona oʻo i le tele o le faʻapuna, ma mafua ai ona vave ona leiloa le vai e laʻau ona o le susū mai le eleele. Afai e le lava le faʻasūsūina, o le a mago laʻau ma faʻalavelaveina le tuputupu aʻe. O tulaga vevela ma susū e mafai foʻi ona faʻateleina ai le lamatiaga o nisi faʻamaʻi.

I nofoaga maualuluga, e masani ona mālūlū le ea ma e itiiti le fa'amamago, ma mafai ai e la'au ona fa'aaoga lelei le vai. Peita'i, o le puao ma le maualuga o le susū e mafai ona mafua ai fa'ama'i fungal e pei o le powdery mildew, le pala o lau, po'o ila lau i fuala'au 'aina eseese. O le mea lea, o le puleaina o le va o la'au, le fa'asalalauina o le ea, ma le tumama o le togālaau e taua tele.

Mea'ai ma Uiga o le Eleele

E ese mai i le tau, e masani ona fesootaʻi le maualuga ma le ituaiga o eleele ma le lafulemu. O le tele o vaega maualuluga o loʻo i totonu o vaega o mauga mu, lea e fetaui lelei ai le eleele andosol, poʻo le eleele talavou ma le matala e tele ai mea ola, mo le totoina o togālaau auā e faigofie ona ola aʻa ma e maualuga lona gafatia e taofi ai le vai.

FAITAU  Aogā o le fa'apalapala mo la'au faisua

Peita'i, e mafai fo'i ona sili atu le 'o'ona o le eleele i fanua maualuluga, ma fa'aitiitia ai le maua e la'au o nisi mea'ai. O le fa'apalapala ma le fa'apaleniina o le fa'apalapala e masani ona mana'omia e fa'atumauina ai le maualuga lelei o le pH o le eleele. I fanua maulalo, aemaise lava i nofoaga e tele ai le eleele po'o fanua araisa, e masani ona lafulemu le eleele mo mea'ai, ae e mafai ona i ai ni fa'afitauli i le lofia o le vai po'o le masima i nofoaga i le talafatai.

A'afiaga i La'asaga o le Tuputupu A'e: La'au ma le Tuputupu A'e

E mafai e eseesega o le maualuga ona suia le paleni i le va o le tuputupu aʻe o laʻau (lau, ʻau, aʻa) ma le tuputupu aʻe o laʻau (fugalaʻau, fualaʻau ʻaina, fatu, tubers). O le vevela o le tau i fanua maulalo e masani ona faʻavavevaveina ai le tuputupu aʻe o laʻau ma faʻavavevaveina ai le taʻamilosaga o le olaga o le laʻau. Peitaʻi, i nisi faʻatoʻaga, o le maualuga tele o le tau e mafai ona faʻalavelaveina ai le fausiaina o fugālaʻau, ma mafua ai ona paʻuʻū fugālaʻau pe le atoatoa foʻi le fausiaina o fua.

I nofoaga maualuluga, e mafai e le malulu o le tau ona fa'alauteleina le vaitau o le tuputupu a'e, ma mafai ai e la'au ona fausia ni aano mafiafia ma fa'aleleia atili ai le lelei o le seleselega. Mo se fa'ata'ita'iga, i le lauti, kofe Arabica, sitiroperi, ma nisi o la'au 'aina, e sili atu le tofo, manogi, ma le mafiafia pe a totō i le maualuga talafeagai. Peita'i, e mafai ona umi atu le taimi o le seleselega, ma mana'omia ai ni fetu'una'iga i le fuafuaga o le totoina.

Faʻataʻitaʻiga o Laʻau e Faʻavae i le Maualuga

I se tulaga lautele, o nisi o laau e manino lava o latou fiafiaga i le maualuga:

1. Fanua maulalo: araisa, sana, pi, manioka, tolo, fa'i, popo, meleni. O nei la'au e masani ona onosa'i i le vevela maualuga ma mana'omia le susulu malosi o le la.
2. Fanua laugatasi feololo: chili, tamato (tele ituaiga), fuala'au 'aina, esi (i nisi nofoaga), ma isi ituaiga eseese o la'au toto. E mafai ona fa'aaogaina lenei sone mo le tele o fa'ato'aga, pe afai e talafeagai le ituaiga ma le pulega.
3. Mauga Maualuga: pateta, kapisi, karoti, aniani spring, sitiroperi, lauti, ma le kofe Arabica. E masani ona fiafia nei la'au i le malulu ma o nisi taimi e mana'omia ai se eseesega o le vevela i le ao ma le po mo le seleselega lelei.

FAITAU  Totoina o le La'au Soursop

Peita'i, o le atina'eina o ituaiga eseese ma tekinolosi fa'ato'aga o lona uiga e le o taimi uma e fa'atapula'aina ai tapula'a maualuga. O ituaiga eseese e mafai ona fetu'una'i, fale malu, ufiufi i le eleele, ma e o'o lava i le fa'asūsūina o vai e mafai ona fesoasoani i la'au e ola i tua atu o le latou vaega e tatau ai, e ui lava o lo'o i ai pea tau ma lamatiaga.

Fuafuaga Fa'ato'aga Fetu'una'i i le Maualuga

Ina ia mautinoa le tuputupu aʻe lelei o laʻau i se maualuga faapitoa, e mafai e faifaatoʻaga ona faʻaaogaina ni auala eseese. Muamua, filifili ituaiga e fautuaina mo le sone maualuga i le lotoifale. Lua, faʻatulaga taimi e toto ai e tusa ai ma le vaitau, aua o le tuʻufaʻatasiga o le maualuga ma le vaitau e mafai ona faʻateteleina ai le atuatuvale o le vevela poʻo faʻamaʻi. Tolu, faʻatino le faʻapalaina paleni ma le faʻasaʻoina o le eleele e faʻatatau i le pH ma taunuuga o suʻesuʻega o meaʻai.

I nofoaga vevela ma maulalo, o le ufiufiina o le eleele, paolo, ma le faasūsūina lelei e mafai ona faʻaitiitia ai le atuatuvale i le vevela. Ae i nofoaga maualuluga, o le puleaina o faʻamaʻi fungal, va o laʻau, ma le faʻamagoina o le vai i le togalaau e taua tele e puipuia ai le tele o le susu.

I'uga

E aʻafia e le maualuga le tuputupu aʻe o laʻau e ala i suiga i le vevela, malamalama, susū, maua o le vai, ma uiga o le eleele. O lona aʻafiaga e manino lava i le saoasaoa o le tuputupu aʻe, manuia o fuga, lelei o le seleselega, ma le tele o faʻamaʻi ma manu feʻai. I le malamalama i le sootaga i le va o le maualuga ma manaʻoga faʻaletino o laʻau, e mafai ai e faifaʻatoʻaga ma faifaʻatoʻaga ona filifili oloa saʻo, fuafua auala talafeagai e totoina ai, ma faʻateleina ai le gaosiga. I le iuga, o le maualuga e sili atu nai lo na o se faʻailoga faʻafanua; o se mea taua i le mamanuina o faiga faʻatoʻaga lelei ma aoga.

Taofi faamatalaga