Faiga o Galuega e Mafai ona Fai i totonu o Sela o Neula
Pendahuluan
O sela o neula, po'o niuronu, o le fa'avae lea o le faiga o neula ma e galulue e fa'asalalau fa'amatalaga i le tino atoa. O se tasi o auala autu e mafai ai ona fa'asalalauina lenei fa'amatalaga o le gaioiga gafatia. O se gaioiga gafatia o se suiga vave ma le le tumau i le voltage o le membrane o se sela neula e mafai ai e se fa'ailo eletise ona malaga i luga o le axon mai le tasi pito o le neula i le isi pito. O lenei tusiga o le a iloiloina mae'ae'a ai auala autu, le fa'agasologa autu o le ion permeation, ma la'asaga e aofia ai i le fa'agasologa o le gaioiga gafatia.
Fausaga Faavae o Neurons
A'o le'i malamalama i le faiga o gaioiga e mafai ona faia, e taua le malamalama i le fausaga autū o neurons lava ia. E tolu vaega autū o neurons: o le soma (tino o le sela), dendrites, ma axons.
– Soma: O le tino autū lea o le neuron, o loʻo i ai le nucleus ma isi organelles. O le soma o le totonugalemu lea o gaioiga faʻasolosolo a le neuron.
– Dendrites: O ni alava pupuu ma lālā, e maua ai faailoilo mai isi neurons ma auina atu i le soma.
– Axon: O se fausaga umī ma manifinifi e fa'asalalauina ai fa'ailoilo mai le soma i isi neurons po'o sela effector.
I le pito i tua o le axon o loʻo i ai le axon terminal, lea e faʻasaʻolotoina ai neurotransmitters i totonu o le synapse, lea e aʻafia ai loa le neuron faʻatatau.
Fa'avae o le Electrophysiology
O le voltage o le membrane o se elemene autu i le faiga o le gaioiga o le gafatia. I lalo o tulaga malolo, o le gafatia o le membrane malolo o neurons e tusa ma le -70 mV. O lona uiga o totonu o le sela e sili atu ona leaga nai lo fafo. O lenei gafatia e mafua mai i le tufatufaina o ions e pei o le sodium (Na+), potassium (K+), chloride (Cl-), ma anions organic i totonu ma fafo o le sela, lea e faʻatonutonuina e le membrane plasma semipermeable.
O le pamu sodium-potassium (Na+/K+ ATPase) e taua tele lona sao i le faatumauina o lenei tufatufaina atu o ion. O molekiu ATP ta'itasi ua fa'a-hydrolyzed e pamuina ai ion sodium e tolu i fafo mai le sela ma ion potassium e lua i totonu o le sela, ma faatumauina ai le gradient electrochemical.
Faiga o le Gaioiga e Mafai ona Faia
Vaega 1: Depolarization
E amata se gaioiga gafatia pe a maua e se neurite (dendrite po'o le tino o le sela) se fa'aosofiaga e lava lona malosi e o'o atu ai i le tulaga fa'atapula'a (-55 mV). A'o latalata atu le membrane potential i lenei tulaga fa'atapula'a, e amata ona tatala auala sodium e puipuia e le voltage o lo'o i totonu o le axon membrane. O sodium ions, o lo'o i ai i ni tulaga maualuga i fafo atu o le sela, e vave ona ulufale atu i totonu o le neuron, ma mafua ai ona vave le depolarization o le neuronal membrane. O lenei mea e mafua ai ona sili atu le lelei o totonu o le neuron, e o'o atu i le tusa ma le +30 mV.
Vaega 2: Malosiaga Sili Ona Lelei
A o'o atu le membrane i le tusa ma le +30 mV, e amata loa ona tapunia ala o le sodium ma amata ona tatala ala o le potassium e fa'alagolago i le voltage. I le taimi nei, ua o'o atu i le tumutumuga o le gaioiga.
Vaega 3: Repolarization
A maeʻa le tumutumuga o le gaioiga gafatia, e amata loa ona toe faʻafoʻi e le neuron lona membrane potential i lona tulaga malolo. A tatala auala o le potassium e puipuia e le voltage, e amata ona tuua e le neuron ia potassium ions, o loʻo iai i le tele o vaega i totonu o le sela. O lenei faʻasaʻolotoina o le K+ e mafua ai ona sili atu ona leaga le membrane o le neuron, o se faiga e taʻua o le repolarization.
Vaega 4: Hyperpolarization ma le Toe Fa'aleleia
O nisi taimi, o le tele o le potassium ion e alu ese mai le membrane e mafua ai ona sili atu ona leaga nai lo lona tulaga masani o le malolo (i lalo ifo o le -70 mV), o se vaega e ta'ua o le hyperpolarization. I le taimi o le hyperpolarization, e ulufale atu le neuron i se vaitaimi e le mafai ona gaoioi ona sosoo ai lea ma se vaitaimi e le mafai ona gaoioi, lea e itiiti ifo pe itiiti ifo foi lona tali atu i ni mea fou e fa'aosofia ai. Ona toe fa'afo'i lelei lea e le pamu sodium-potassium le tufatufaina atu o le ion i se tulaga malolo mautu.
Vaega 5: Fa'agasologa o le Gaioiga Malosi
A maeʻa ona teʻa ese le tasi vaega o le membrane axon, ona sosolo atu lea o le gaioi i luga o le axon e pei o se galu. O auala o le sodium i vaega o loʻo mulimuli mai o le membrane axon e matala faasolosolo. O lenei faiga e mafai ai e le faailoilo eletise ona sosolo lelei atu i le pito i tua o le axon.
I totonu o neura e iai afu myelin, e sili atu ona lelei le fa'agasologa o le gaioiga o le gafatia e ala i se faiga e ta'ua o le saltatory conduction, lea e "oso" ai le gaioiga o le gafatia mai le tasi node o Ranvier i le isi. E galue le Myelin o se mea e taofia ai le tafe o le ion, ma fa'avavevave ai le fa'asalalauina o fa'ailo.
Talafeagai Faaletino ma Faalesoifua Maloloina
O faiga o gaioiga e ono mafai ona faia e le gata o loo faavae ai galuega faavae o le faiga o neula ae e taua foi i le tele o tulaga faafomai ma faaletino. Mo se faataitaiga, o le faalavelaveina o ala o ion e mafai ona oo atu ai i le tele o faamai o neula e pei o le multiple sclerosis, epilepsy, ma nisi ituaiga o neuropathy.
Multiple Sclerosis (MS): I le MS, o le myelin sheath e ufiufi ai axons e faaleagaina e le puipuiga o le tino lava ia. O lenei mea e faalavelaveina ai le tafega o le masima, ma mafua ai ona faagesegese le malaga o faailoilo o neula pe taofi atoa foi.
Epilepsy: O lenei tulaga e masani ona mafua mai i le le lelei o le alavai o le ion lea e mafua ai ona soona gaoioi ma le le pulea le gaioiga a neuron, e oo atu ai i le maalili.
Neuropathy: O nisi ituaiga o neuropathy e mafua mai i le faaleagaina po o le le lelei o le myelin sheath po o neula lava ia, lea e faalavelaveina ai le fesiitaiga o gaioiga faatino, e oo atu ai i faailoga e pei o le tiga, le mautonu, po o le vaivai.
I'uga
O le gaioiga o le gafatia o se mea faigata ae taua tele mo le galuega a le tino o neula. O lenei faagasologa e aofia ai se faasologa o laasaga e amata mai i le depolarization, peak action potential, repolarization, ma le hyperpolarization, e faatonutonuina uma e le ion channel dynamics. O le malamalama i nei faiga e le gata ina maua ai ni malamalamaaga faavae i le auala e faasalalauina ai faamatalaga i totonu o le tino o neula ae maua ai foi se faavae mo le malamalama ma le atiina ae o togafitiga mo tulaga eseese o neula.
Faatasi ai ma le faateleina o le malamalama i lenei matata, o le gafatia mo le mauaina o ni togafitiga sili atu ona aoga mo faaletonu o le tino o loo faateleina, ma ua aumaia ai le faamoemoe fou i le tele o gasegase i le lalolagi atoa.