Leibniz ma le aʻoaʻoga o le monad

Leibniz ma le Monad Theory: Sailiiliga o le Eseesega e Le Mafaatusalia o le Atulaulau

Pendahuluan

O Gottfried Wilhelm Leibniz (1646–1716) o se faifilosofia Siamani ma se tagata atamai i le matematika ua lauiloa i ana sao taua i vaega eseese o le saienisi. O se tasi o ana manatu fa'afilosofia sili ona lauiloa o le a'oa'oga o monads. O lenei a'oa'oga o se fa'avae taua i le metaphysics a Leibniz, lea na ia taumafai ai e fa'amatalaina le fausaga autu o le mea moni ma le atulaulau. I totonu o lenei tusiga, o le a tatou su'esu'eina ai le a'oa'oga a Leibniz o monads ma taumafai e malamalama i ona a'afiaga i la tatou va'aiga i le olaga ma le atulaulau.

Talaaga Fa'afilosofia o Leibniz

Sa soifua Leibniz i se vaitaimi o mafaufauga fou. I lena taimi, sa i ai se suiga tele i le saienisi ma filosofia i Europa, lea na lauiloa o le Vaitaimi o le Malamalama. I lenei tulaga, sa taumafai Leibniz e tuufaatasia vaega o aganuu faafilosofia eseese o loo i ai, e aofia ai mafaufauga faalemafaufau Cartesian ma le talitonuga faa-Peretania.

Sa talitonu Leibniz e mafai e le mafaufau o le tagata ona malamalama i le lalolagi moni e ala i se seti o mataupu faavae lautele e ogatasi ma fealofani. Sa ia sailia e fatu se filosofia e mafai ona faamatala ai mea uma faalenatura i se auala atoatoa ma tutusa. O le aʻoaʻoga o monads o se tasi lea o ana taumafaiga sili ona taua agai i le ausiaina o lenei sini.

O le ā le Monad?

I le manatu o Leibniz, o monads o mea taua ia e fa'atulaga ai le mea moni. O Monad o "mea faigofie" e leai ni vaega, e le mafai ona vaevaeina, ma e le mafai ona fa'aumatia. O lona uiga o monads o vaega sili ona taua ia o le olaga. O mea uma i le atulaulau e faia i nei monads.

Na faʻalauiloa e Leibniz le manatu o monads o se fofo i le dualism o le tino ma le mafaufau na fautuaina e René Descartes . Na vaevaeina e Descartes le olaga i ni mea se lua, res cogitans (mafaufau) ma res extensa (faʻaopoopoga). Ae o Leibniz, i le isi itu, na fautuaina o mea moni uma e aofia ai le ituaiga e tasi o mea, o le monad.

Uiga o Monads

E tusa ai ma Leibniz, o Monads e iai ni uiga autū e tulaga ese ai i latou. O nisi nei o uiga autū o monads:

1. Tulaga Tutoatasi: E tulaga ese ma eseese monad taitasi. E leai ni monad se lua e tutusa lelei. O le mea lea, e iai o latou faasinomaga ma uiga eseese.

2. Leai se Tino: E leai ni fua faaletino o Monad; e le mafai ona vaevaeina pe faʻaumatia. E leai ni tino ma e le noatia i tulafono o le fisiki e faʻatatau i meafaitino.

3. Va'aiga ma le Fa'alogo: E iai le tomai o Monad e "iloaina" ai tulaga o isi monad. O lenei lagona e le o lona uiga o le iloa atoatoa, ae o se malamalamaga po'o se fa'atusa o le tulaga o lo latou siosiomaga. O nisi monad maualuluga, e pei o agaga o tagata, e iai fo'i le tomai e iloa ai, po'o le lagona e o fa'atasi ma le iloa o le tagata lava ia.

4. Gaoioiga i Totonu: O monad taitasi o se mea olaola e faʻasalalauina atu ai gaioiga mai totonu ia te ia lava. E le afaina tuusaʻo Monad i isi monad, ae o suiga i totonu e tutupu.

5. Fealofani ua Fa'atuina Muamua: E ui o monad ta'itasi e galulue tuto'atasi, ae sa talitonu Leibniz latou te galulue i le lotogatasi atoatoa ua uma ona fuafuaina e le Atua. E leai se fegalegaleaiga tuusa'o i le va o monad, ae foliga mai e galulue fa'atasi ma le tasi i le isi e ala i le fuafuaga paia.

Monads ma le Mea Moni

Na fa'atulaga e Leibniz monads o le fa'avae lea o mea moni uma. O mea uma tatou te va'aia ma iloa o se fa'aputuga lea o nei monads. E eseese tulaga o le malamalama ma le lavelave o Monad, e amata mai i le monad faigofie e o'o atu i le agaga lavelave o le tagata.

Musumusuga mai le Monad Theory i le Saienisi Faʻaonaponei

E ui o filosofia faʻaonaponei e sili atu ona aʻafia e le empiricism nai lo le monadology, o nisi o mataupu faavae autu o le monad theory ua maua le atagia i le saienisi ma tekinolosi faʻaonaponei. Mo se faʻataʻitaʻiga, i le quantum physics, o vaega subatomic e fausia ai le mea moni i lona tulaga sili ona taua e faʻamanatu mai ai monads a Leibniz. O nei vaega e le mafai ona vaeluaina ma e iai uiga tulaga ese ma eseese, e tutusa ma monads.

E le gata i lea, i le matā'upu fa'asaienisi komepiuta, o le manatu o polokalame tuto'atasi e galulue fa'atasi e ausia ai se sini e foliga tutusa ma le auala e galue ai monads e tusa ai ma ni fealofani ua uma ona fa'amatalaina.

Aafiaga Tau Amio ma Fa'alelotu

O le aʻoaʻoga a Leibniz i monads e le gata ina faʻamatalaina ai le mea moni faaletino ae o loʻo i ai foʻi ni faʻauigaga loloto tau amio ma faʻalelotu. I le vaʻai atu i le Atua o le tusiata o lē na faʻatulagaina monads uma i le lotogatasi atoatoa, ua valaʻaulia ai i tatou e Leibniz e vaʻai i se lotogatasi lautele ma se faʻamoemoega i mea uma.

O lenei manatu e atagia mai i tū ma aga fa'alilolilo ma fa'alelotu eseese e va'ai i le atulaulau o se ata o le finagalo o le Atua. Mo Leibniz, o lenei lotogatasi lautele na saunia ai se fa'avae mo le fa'amoemoe fa'aletino: o le lalolagi o lo'o tatou nonofo ai o le "lalolagi sili ona lelei" aua na foafoaina ma pulea e le finagalo silisili o le Atua.

Faitioina o le Monad Theory

E lē o tagata faifilosofia uma e ioe i le talitonuga o le monad a Leibniz. O se tasi o faitioga autū e masani ona faia, o le faapea o monad e matuā taumatemate ma e lē mafai ona faamaonia. I le avea ai ma ni mea e lē mafai ona vaaia pe fuaina, o nisi faifilosofia e manatu o lenei talitonuga e sili atu ona pei o se tala fatu nai lo le faasaienisi.

O le isi faitioga e faatatau i le faauigaga o le loto saoloto i totonu o le faavae o le fealofani ua uma ona faatulagaina. Afai o mea uma ua faatulagaina i le fealofani atoatoa, e faapefea ona tatou malamalama i faatinoga ma faaiuga tau amio e faavae i luga o le saolotoga o le tagata lava ia?

I'uga

O le aʻoaʻoga monad a Gottfried Wilhelm Leibniz o se tasi o manatu faʻalemafaufau sili ona lavelave ma mataʻina i le talafaasolopito o filosofia. E ui o se faʻataʻitaʻiga, ae e ofoina atu ai se vaaiga loloto ma eseʻese i le mea moni ma le olaga. I le malamalama i monads o ni vaega autu o le mea moni, na saunia ai e Leibniz le ala mo le manatu o le fealofani ma le faʻatonuga lautele i itu uma o le olaga.

E ui lava ua mavae seneturi talu ona faʻalauiloa muamua lenei aʻoaʻoga, ae o lona uiga ma lona tāua e mafai lava ona lagonaina i vaega eseese faʻaonaponei, mai le fisiki i amioga mama ma aʻoaʻoga faʻalelotu. I le avea ai ma se tasi o tagata atamamai sili o le Vaitau o le Malamalama, o sao o Leibniz, aemaise lava lana aʻoaʻoga o monads, o loʻo avea pea ma autu taua o suʻesuʻega ma finauga faifai pea i filosofia o aso nei.

Taofi faamatalaga