Fa'aleleia o Fualaau Fa'asaina i Auaunaga a le Falema'i
O le fa'aleleia o vaila'au o se faiga fa'atulagaina e fa'amautinoa ai o lo'o sa'o ma tutusa le lisi o vaila'au a se ma'i i taimi uma o suiga i falema'i. O nei suiga e mafai ona tupu i le taimi e ulufale ai, fesiita'i ai, po'o le tu'ua o le falema'i. I faiga faigata o tausiga i falema'i—e aofia ai le tele o foma'i, tausima'i, ma tagata fa'atau vaila'au, fa'apea fo'i ma tulaga fa'afoma'i e vave ona suia—o le fa'aleleia o vaila'au o se tasi lea o fuafuaga sili ona taua mo le puipuia o mea sese i vaila'au ma fa'aleleia atili ai le saogalemu o le ma'i.
Aiseā e Tāua ai le Fa'atusatusaga o Fualaau Fa'asaina?
O mea sese i vailaʻau o se tasi lea o mafuaʻaga autū o mea leaga i nofoaga tau soifua maloloina. O mea sese laiti e foliga mai e pei o le sese o fualaʻau, misia o vailaʻau, poʻo le faaluaina o vailaʻau e mafai ona oʻo atu ai i ni faʻalavelave matuia, faʻaumiumi ai le nofo i le falemaʻi, ma faʻateleina ai foʻi le lamatiaga o le oti. O le faʻaleleia o vailaʻau e fesoasoani i falemaʻi e faʻapipiʻi ai avanoa e masani ona tulaʻi mai pe a fesuiaʻi faʻamatalaga o vailaʻau mai le tasi faiga i le isi, pe mai le tasi tagata tomai faapitoa i le soifua maloloina i le isi.
O gasegase e sili ona lamatia i faʻafitauli e fesoʻotaʻi ma vailaʻau e masani lava o gasegase matutua, o i latou e tele maʻi tumau, o i latou e tele vailaʻau e inuina (polypharmacy), ma i latou e iai faʻalavelave faʻafuaseʻi—lea e masani ona le atoatoa ai faʻamatalaga muamua. E le gata i lea, o gasegase o loʻo faʻaaogaina vailaʻau masani, faʻaopoopoga, poʻo vailaʻau e faʻatau fua (OTC) e vaivai foʻi ona e masani ona le faʻamaumauina lo latou faʻaaogaina i a latou faʻamaumauga faafomaʻi.
Fa'amatalaga ma le Fa'amoemoega o le Fa'aleleia o Fualaau Fa'asaina
I se tulaga lautele, o le fa'aleleia atili o vaila'au e fa'amoemoe e:
1. Ia maua le lisi sili ona sa'o o vaila'au a le ma'i (Best Possible Medication History/BPMH), e aofia ai vaila'au fa'atonu, vaila'au e le'i fa'aaogaina i togafitiga fa'apitoa (OTC), la'au fa'asusu, fa'aopoopoga vaila'au, ma isi togafitiga fa'apitoa.
2. Faatusatusa le lisi o vailaau ma le talavai/togafitiga o le a tuuina atu i le falemai.
3. Fa'ailoa ma fo'ia ni feeseesea'iga e le'i fa'amoemoeina, e pei o vaila'au sa tatau ona fa'aauau ae ua taofia, po'o vaila'au sa tatau ona taofia ae o lo'o tu'uina atu pea.
4. Fa'ailoa manino suiga o vaila'au i gasegase, aiga, ma nofoaga e fesoasoani ai.
O le sini autū ia mautinoa o loʻo maua e gasegase le vailaʻau saʻo, i le fua saʻo, i le taimi saʻo, mo faʻailoga saʻo, aʻo faʻaitiitia ai le lamatiaga o aʻafiaga ma fegalegaleaiga o vailaʻau.
Laasaga o le Fa'aleleia o Vaila'au
O le faʻatulagaina o vailaʻau e tatau ona faia i itu taua e tolu:
1. Ina ua taunuu i le Falema'i
I lenei vaega, e aoina e le au foma'i se tala'aga atoa o vaila'au mai le ma'i ma/po'o le aiga. E mafai ona fa'amaonia nei fa'amatalaga i isi punaoa e pei o siata fa'atonutonu, fagu vaila'au na aumai, fa'amaumauga a le falema'i, po'o fa'amaumauga mai le fale talavai a le nu'u. Ona fa'atusatusa lea o lenei lisi o vaila'au ma le togafitiga muamua o le a tu'uina atu i le falema'i.
O luʻitau autū i le taimi e talia ai i le falemaʻi o le faʻatapulaʻaina o le taimi, tulaga lē mautu o le maʻi, ma eseesega i igoa o ituaiga ma igoa masani e ono mafua ai le fenumiai. O le mea lea, o le matafaioi a le au fai vailaʻau faʻafomaʻi e masani ona taua i le mauaina o faʻamatalaga auiliili o vailaʻau.
2. Pe a Fesiita'i Potu/Auaunaga Suiga (Fesiita'iga)
O se suiga i le tausiga (mo se faʻataʻitaʻiga, mai le potu faʻafuaseʻi i se potu, mai le ICU i se potu) poʻo se suiga i le tagata e nafa ma se maʻi e masani ona mafua ai suiga i le faʻasologa o vailaʻau. Afai e le lelei le fesootaʻiga, e mafai ona taofia faʻafuaseʻi pe toe faia ni vailaʻau taua—o se faʻataʻitaʻiga masani o se maʻi o loʻo maua ni vailaʻau se lua e tutusa le mea aoga ae eseese ituaiga.
I le laasaga o le fesiitaiga, e tatau ona faafou ma faamaonia lisi o vailaau, ma soʻo se suiga e tatau ona i ai se mafuaaga manino faafomaʻi. O le i ai o pepa aloaia e talafeagai ma faigofie ona maua i vaega eseese e taua tele.
3. A toe foʻi mai (Tuʻua le Ofisa)
O le taimi e te'a ese ai mai le falema'i e masani lava o le taimi sili ona taua aua e tatau i gasegase ona fa'aauau a latou togafitiga i le fale. O le fa'aleleia o vaila'au i le taimi e te'a ese ai mai le falema'i e fa'amautinoa ai e malamalama gasegase po'o a vaila'au e fa'aauau, taofi, pe fetu'una'i. E le gata i lea, e mana'omia ona a'oa'oina gasegase i le auala e fa'aaoga ai, a latou fa'asologa, so'o se a'afiaga e tatau ona mataala i ai, ma le taimi e toe fo'i ai mo asiasiga fa'aopoopo.
I le tulaga lea, o mea sese masani e aofia ai le toe foʻi o gasegase i vailaʻau tuai ua latou taofia le faʻaaogaina, pe le toe faʻatumuina ni vailaʻau fou ona latou te le malamalama i la latou galuega. O le mea lea, e taua tele le fautuaga faʻafomaʻi ma pepa faʻamatalaga manino.
O le Matafaioi a le Aufaigaluega Tausi Soifua Maloloina i le Faʻaleleia o Fualaau Faʻasaina
O le fa'aleleia o vaila'au o se galuega fa'atasi a le 'au. E mafai ona vaevaeina matafaioi a matata ta'itasi e pei ona taua i lalo:
– Foma’i: fuafua le togafitiga, iloilo fa’ailoga faafoma’i, filifili i suiga o vaila’au, ma fa’amautinoa o lo’o tusia fa’atonuga e tusa ai ma le tulaga o le ma’i (e.g. galuega tau fatuga’o/ate).
– Foma'i Fa'atau Vaila'au: e aoina le BPMH, iloilo fegalegaleaiga ma le faaluaina e ono tula'i mai, siaki le tausisia o fua fa'atatau, tu'uina atu fautuaga fa'aopoopo, ma faia fautuaga fa'afoe mo vaila'au.
– Tausisoifua: fesoasoani e faʻamaonia faʻamatalaga o vailaʻau, ia mautinoa o loʻo tuʻuina atu vailaʻau e pei ona faʻatonuina, mataʻituina tali a le maʻi ma aʻafiaga, ma faʻamalosia aʻoaʻoga a le maʻi.
– Pulega o falema'i: tu'uina atu faiga fa'avae, SOP, a'oa'oga, ma faiga fa'amaumau (tusi lesona po'o le eletise) e lagolago ai le fa'agasologa o le fa'aleleiga.
O le galulue fa'atasi lelei o le a lē na'o se galuega fa'apulega le fa'afetauiina o vaila'au, ae o se vaega taua fo'i o le tausiga fa'afoma'i saogalemu.
O ituaiga o feeseeseaiga e masani ona maua
I le fa'aleleia o vaila'au, e mafai ona tutupu ni eseesega i le va o lisi o vaila'au a'o le'i faia ma ina ua mae'a se suiga o auaunaga mo ni mafua'aga fa'amoemoeina ma ni mafua'aga e le'i mafaufauina. O eseesega e le'i mafaufauina o le taula'iga lea o le puipuiga, e pei o:
1. Le faia: vaila'au sa tatau ona fa'aauau pea ona fa'aaoga ae le'i fa'atonuina.
2. Komisi: o se vailaʻau e le tatau ona tuʻuina atu ae o loʻo tuʻuina atu pea.
3. Sese le fua/vaitaimi: e suia le tele po'o le tele o le fua e aunoa ma se mafua'aga.
4. Faaluaina o togafitiga: vailaau e lua e tutusa le vasega po'o le mea aoga.
5. Fegalegaleaiga o fualaau faasaina: o tuufaatasiga e faateleina ai le lamatiaga o aafiaga e le afaina ai.
6. Auala sese e fa'aoga ai: mo se fa'ata'ita'iga, o vaila'au e tuiina e tusia o se tui po'o le fa'afeagai.
Mo se faʻataʻitaʻiga, o se maʻi e maua i le toto maualuga e masani ona inuina le amlodipine i le fale, ae e leʻi faʻamaumauina i le taimi na ulufale ai i le falemaʻi, ma faigata ai ona pulea lona toto maualuga i le taimi na nofo ai. Pe o se maʻi e maua i le suka o loʻo maua le inisalini i le falemaʻi, ae e leʻi tuʻuina atu i ai faʻatonuga manino i le taimi na teʻa ai i tua, ma iʻu ai i le hypoglycemia poʻo le hyperglycemia.
Fuafuaga Fa'atino Lelei mo le Fa'aleleia o Vaila'au
Ina ia mafai ona fa'atino lelei le fa'amaopoopoina o vaila'au, e mana'omia e falema'i ona i ai se fuafuaga e mafai ona fuaina, e aofia ai:
1. Fa'atulagaga manino ma tutusa
E tatau i SOP ona faʻamatalaina poʻo ai e faia le a, o afea, ma pe faʻapefea ona faʻamaumauina.
2. Pepa fa'aeletoronika fa'atulagaina po'o modules
E mafai e faiga fa'aeletoronika o fa'amaumauga fa'afoma'i ona fesoasoani e tu'ufa'atasia fa'amaumauga o vaila'au, fa'aitiitia ai le toe faia faalua o fa'amaumauga, ma fa'afaigofie ai su'esu'ega.
3. A'oa'oga masani mo le aufaigaluega soifua maloloina
O a'oa'oga e aofia ai auala e fa'atalanoa ai tagata e uiga i fualaau fa'asaina, fa'ailoaina o fualaau fa'asaina e maualuga le lamatiaga, ma feso'ota'iga i le va o tagata tomai fa'apitoa.
4. Fa'amuamua gasegase e maualuga le lamatiaga
Afai e le lava punaoa, ia taula’i atu i le fa’aleleia atili o gasegase e tele fale talavai e fa’aaogaina, tagata matutua, gasegase ICU, gasegase e le atoatoa fatuga’o/ate, ma gasegase e iai tala’aga o allergies ogaoga.
5. Aafiaga o gasegase ma aiga
E fa'amalosiauina gasegase e aumai se lisi o vaila'au, se ata o le afifiina o vaila'au, po'o se "kata fa'amaonia o vaila'au" ua fa'afouina ina ia mautinoa le sa'o o fa'amatalaga.
6. Su'esu'ega ma fa'ailoga o le lelei
E mafai e falema'i ona mata'ituina fa'ailoga e pei o le pasene o gasegase e faia i ai le fa'aleleia i totonu o le 24 itula, le aofa'i o feeseeseaiga na maua, ma le fa'aitiitia o le aofa'i o mea sese i vaila'au.
Luʻitau i le Fanua
E ui i lona manatu malosi, o le faʻatinoina o le faʻaleleia o vailaʻau e masani ona feagai ma faʻafitauli: faʻatapulaʻaina o tagata faigaluega, tele o galuega, faʻasalalauina o pepa, ma le eseese o le tausisia o tulafono i vaega eseese. I nisi tulaga, e le o aofia atoatoa fomaʻi faʻafomaʻi i le faʻagasologa faʻafomaʻi, ma iʻu ai i le le atoatoa o le faʻaleleia. O isi luʻitau e aofia ai maʻi e le aumaia a latou vailaʻau, galo o latou igoa, pe faigata ona faʻatalanoaina ona o tulaga ogaoga.
O le foia o nei luʻitau e manaʻomia ai le lagolago a le pulega, faʻaleleia atili o faiga faʻamatalaga, ma se aganuʻu saogalemu mo gasegase e faʻamuamua ai le faʻaleleia o vailaʻau, ae le o se galuega faaopoopo.
Fa'ato'a
E taua tele le fa'aleleia o vaila'au i totonu o falema'i mo le fa'amautinoaina o le saogalemu o gasegase i le lotolotoi o le faigata o suiga o tausiga. E ala i le aoina o tala'aga sa'o o vaila'au, fa'atusatusa i togafitiga fa'atonuina, fo'ia o feeseesea'iga e le'i mafaufauina, ma fa'ailoa manino suiga, e mafai e falema'i ona fa'aitiitia le lamatiaga o mea sese o vaila'au ma fa'aleleia atili le tulaga lelei o tausiga. O le manuia o le fa'aleleia o vaila'au e fa'alagolago tele i le galulue fa'atasi a le aufaipisinisi, faiga fa'amaumauga malolosi, ma le a'afia o gasegase ma aiga. I le iuga, o le fa'aleleia o vaila'au e le na'o se faiga, ae o se vaega o le tautinoga a se falema'i e tu'uina atu le tausiga saogalemu, lelei, ma taula'i i le gasegase.