4 faʻataʻitaʻiga o fesili mo le fuafuaina o le va o taimi o le gaioiga parabolic
1. Ua kiki i luga le polo i le tulimanu e 30o faasaga i le fogāeleele o le malae i le saoasaoa muamua o le 10 m/s. Fuafua le taimi e oo ai le polo i lona maualuga aupito maualuga! Fa'avavevaveina o le kalave = 10m/s2
Talanoaga
Ua iloa e faapea:
Tulimanu (θ) = 30o
Auala amataga (v)o) = 10 m/s
Fa'avavevave ona o le kalave (g) = 10 m/s2
Na fesili atu: O le taimi e oʻo ai le polo i lona maualuga maualuga
Tali:
Saosaoa muamua o le polo i le itu fa'atulagaina:
voy =vo sin θ = (10 m/s)(sin 30o) = (10 m/s)(0,5) = 5 m/s
O le taimi e oʻo ai le polo i lona maualuga maualuga e fuafuaina e faʻaaoga ai le fua faʻatatau gaioiga fa'atulagaina i luga.
I le foiaina o faʻafitauli e aofia ai le gaioiga faʻatulagaina agai i luga, o le vector quantity o loʻo faʻasaga i luga e tuʻuina atu i ai se faʻailoga lelei, aofa'iga veketo o le itu i lalo e tuʻuina atu i ai se faʻailoga leaga.
Ua iloa e faapea:
Saosaoa muamua (vo) = 5 m/s (lelei auā o le itu o le saoasaoa muamua e agai i luga)
Fa'avavevave ona o le kalave (g) = -10 m/s2 (leaga ona o le itu o le fa'atelevaveina o le kalave e agai i lalo)
Saosaoa mulimuli (vt) = 0 (i le maualuga aupito maualuga, e tumau pea le mea mo sina taimi a'o le'i suia le itu)
Na fesili atu: Vaitaimi va (t)
Tali:
Ua iloa o le vo, g ma le vt, fesili i le t o lea ua fa'aaogaina ai le fua fa'atatau vt =vo + gt
vt =vo + gt
0 = 5 + (-10)t
0 = 5 – 10 t
5 = 10 t
t = 5/10 = 0,5 sekone
O le taimi e malolo ai le polo e oʻo atu ai i lona maualuga maualuga e 0,5 sekone.
2. Ua togi i luga le polo i le tulimanu e 30o i se saoasaoa fa'alava i le amataga o le 8 m/s. O le a le umi e alu ai ona o'o atu le pologaioiga fa'ata'amilomilo! Fa'avavevave ona o le kalave = 10 m/s2
Talanoaga
Ua iloa e faapea:
Tulimanu (θ) = 30o
Saosaoa muamua (vo) = 8 m/s
Fa'avavevave ona o le kalave (g) = 10 m/s2
Na fesili atu: O le vaitaimi e gaoioi ai le polo i totonu o se parabola
Tali:
Saosaoa muamua o le polo i le itu fa'atulagaina:
voy =vo sin θ = (8 m/s)(sin 30o) = (8 m/s)(0,5) = 4 m/s
Muamua, fuafua le taimi e oo ai le mea faitino i lona maualuga maualuga e faaaoga ai le fua faatatau mo le gaioiga tuusao agai i luga.
I le foiaina o faafitauli i luga o le gaioiga faatulagaina agai i luga, o le aofaiga vector o loo faasaga i luga e tuuina atu i ai se faailoga lelei, ae o le aofaiga vector o loo faasaga i lalo e tuuina atu i ai se faailoga leaga.
Ua iloa e faapea:
Saosaoa muamua (vo) = 4 m/s (lelei auā o le itu o le saoasaoa muamua e agai i luga)
Fa'avavevave ona o le kalave (g) = -10 m/s2 (leaga ona o le itu o le fa'atelevaveina o le kalave e agai i lalo)
Saosaoa mulimuli (vt) = 0 (i le maualuga aupito maualuga, e tumau pea le mea mo sina taimi a'o le'i suia le itu)
Na fesili atu: Vaitaimi va (t)
Tali:
Ua iloa o le vo, g ma le vt, na fesili i le t o lea ua fa'aaogaina ai le fua fa'atatau vt =vo + gt
vt =vo + gt
0 = 4 + (-10)t
0 = 4 – 10 t
4 = 10 t
t = 4/10 = 0,4 sekone
O le taimi e malolo ai le polo e oʻo atu ai i lona maualuga maualuga e 0,4 sekone.
E tutusa le ala o le polo, o lea la o le taimi e agai ai i luga le polo e tutusa ma le taimi e agai ai i lalo le polo. O lea la, o le aofaʻi atoa o le taimi e 2 x 0,4 sekone = 0,8 sekone.
3. Ua fana le pulufana i luga i le tulimanu e 30°o faalava mai se tulaga e 10 mita i luga aʻe o le eleele. O le saoasaoa muamua o le pulufana e 40 m/s. O le a le umi e alu ai ona taunuu le pulufana i le eleele? O le faatelevaveina ona o le kalave e 10 m/s2
Talanoaga
Ua iloa e faapea:
Tulimanu (θ) = 30o
Maualuga muamua (ho) = 10 mita
Saosaoa muamua (vo) = 40 m/s
Fa'avavevave ona o le kalave (g) = 10 m/s2
Na fesili atu: O le taimi e lele ai le pulu i le ea
Tali:
Saosaoa muamua o le polo i le itu fa'atulagaina:
voy =vo sin θ = (40 m/s)(sin 30o) = (40 m/s)(0,5) = 20 m/s
Muamua, fuafua le taimi e oo ai le pulu i lona maualuga maualuga e faaaoga ai le fua faatatau mo le gaioiga tuusao agai i luga.
I le foiaina o faafitauli i luga o le gaioiga faatulagaina agai i luga, o le aofaiga vector o loo faasaga i luga e tuuina atu i ai se faailoga lelei, ae o le aofaiga vector o loo faasaga i lalo e tuuina atu i ai se faailoga leaga.
Ua iloa e faapea:
Saosaoa muamua (vo) = 20 m/s (lelei auā o le itu o le saoasaoa muamua e agai i luga)
Fa'avavevave ona o le kalave (g) = -10 m/s2 (leaga ona o le itu o le fa'atelevaveina o le kalave e agai i lalo)
Saosaoa mulimuli (vt) = 0 (i le maualuga aupito maualuga, e tumau pea le mea mo sina taimi a'o le'i suia le itu)
Na fesili atu: Vaitaimi va (t)
Tali:
Ua iloa o le vo, g ma le vt, na fesili i le t o lea ua fa'aaogaina ai le fua fa'atatau vt =vo + gt
vt =vo + gt
0 = 20 + (-10)t
0 = 20 – 10 t
20 = 10 t
t = 20/10 = 2 sekone
O le taimi e malolo ai le polo e oʻo atu ai i lona maualuga maualuga e 2 sekone.
E tutusa le ala o le polo o lea la o le taimi e lele ai le polo i le ea e 2 x 2 sekone = 4 sekone.
Ua fana se pulufana mai se tulaga e 10 mita i luga aʻe o le eleele. E 4 sekone e alu ai mo le polo e taunuu i lona tulaga amata. E faaauau pea ona agai i lalo le polo.
O le vaitaimi e alu ifo ai le polo mai le maualuga o le 10 mita ua fuafuaina e pei ona fuafuaina ai le vaitaimi mo le gaioiga pa'ū saoloto.
Ua iloa e faapea:
Fa'avavevave ona o le kalave (g) = 10 m/s2
Maualuga (h) = 10 mita
Na fesili atu: Vaitaimi va (t)
Tali:
Tuuina atu le g, h ma fesili i le t ina ia faʻaaogaina le fua faʻatatau o le gaioiga paʻu saoloto h = 1/2 gt2
h = 1/2 gt2
10 = 1/2 (10) t2
10 = 5 t2
t2 = 10 / 5 = 2
t = √2 = 1,4 sekone
O le taimi e pa'ū ai se pulu mai le maualuga o le 10 mita e 1,4 sekone.
O le aofaʻi o le taimi e lele ai le pulu i le ea e 4 sekone + 1,4 sekone = 5,4 sekone.
4. O se maamora ua togi faalava i le taumatau mai le maualuga e 5 mita ma le saoasaoa muamua e 15 m/s. Fuafua le taimi e i ai le maamora i le ea! Faatelevaveina ona o le kalave = 10 m/s2
Talanoaga
Ua iloa e faapea:
Maualuga (h) = 5 mita
Saosaoa muamua (vo) = 15 m/s
Fa'avavevave ona o le kalave (g) = 10 m/s2
Na fesili atu: O le taimi e i ai le maamora i le ea
Tali:
O le ala o le maamora e pei ona faaalia i le ata. O le taimi e i ai le maamora i le ea e fuafuaina e faaaoga ai le fua faatatau gaioiga pa'ū saoloto.
Ua iloa e faapea:
Maualuga (h) = 5 mita
Fa'avavevave ona o le kalave (g) = 10 m/s2
Na fesili atu: Vaitaimi va (t)
Tali:
Tuuina atu le g, h ma fesili i le t ina ia faʻaaogaina le fua faʻatatau o le gaioiga paʻu saoloto h = 1/2 gt2
h = 1/2 gt2
5 = 1/2 (10) t2
5 = 5 t2
t2 = 5 / 5 = 1
t = √1 = 1 sekone
O le taimi e pa'ū ai se pulu mai le maualuga o le 5 mita e 1 sekone.
[Fa'aperetania: Foia o fa'afitauli o le gaioiga o mea fa'apapa - fuafuaina o le va o taimi ]