3 faʻataʻitaʻiga o fesili i le fuafuaina o le tulaga o se mea o loʻo gaoioi i totonu o se parabola
1. Ua togi i luga le polo i le tulimanu e 60o faalava i le saoasaoa muamua e 12 m/s. Fuafua le tulaga o le mea faitino pe a uma ona gaoioi mo le 1 sekone! Fa'avavevaveina o le kalave = 10m/s2
Talanoaga
Ua iloa e faapea:
Tulimanu (θ) = 60o
Auala amataga (v)o) = 12 m/s
Vaitaimi va (t) = 1 sekone
Fa'avavevave ona o le kalave (g) = 10 m/s2
Na fesili atu: Tulaga o le polo pe a uma ona gaoioi mo le 1 sekone
Tali:
Muamua fuafua le vaega o le saoasaoa muamua o le polo i le itu faalava ma le itu faatulagaina.
Saosaoa muamua o le polo i le itu faalava:
vox =vo cos θ = (12 m/s)(cos 60o) = (12 m/s)(0,5) = 6 m/s
Saosaoa muamua o le polo i le itu fa'atulagaina:
voy =vo sin θ = (12 m/s)(sin 60o) = (12 m/s)(0,5√3) = 6√3 m/s
O le gaioiga parabolic e manatu o se tuufaatasiga o gaioiga faalava ma gaioiga faatulagaina. O le gaioiga faalava e iloiloina e pei ona taua i lalo: gaioiga laina tutusa, a'o su'esu'eina le gaioiga i le itu fa'atulagaina e pei o gaioiga fa'atulagaina i luga. O le tulaga o se mea faitino i le itu faalava e fuafuaina e pei o le fuafuaina o le mamao o se mea faitino o loʻo gaoioi i se laina saʻo i se fua faatatau tumau, i le isi itu o le tulaga o se mea faitino i le itu faʻatulagaina e fuafuaina e pei o le fuafuaina o le maualuga o se mea faitino o loʻo gaoioi faʻatulagaina i luga.
Tulaga o le polo i le itu faalava:
Ua iloa e faapea:
O le saoasaoa o le polo i le itu faalava (vx) = 6 m/s
I le gaioiga sa'o tutusa, e tumau le saoasaoa o le mea faitino ina ia tutusa le saoasaoa muamua o le mea faitino ma le saoasaoa o le mea faitino.
Vaitaimi va (t) = 1 sekone
Na fesili atu: Mamao o mea faitino
Tali:
O le saoasaoa e 6 mita i le sekone o lona uiga e gaoioi le polo i le 6 mita i sekone taʻitasi. O le mamao e malaga i ai le polo pe a uma le 1 sekone e 6 mita. O lea la, o le tulaga faalava o le polo e 6 mita.
Tulaga o le polo i le itu sa'o:
I le foia o le faafitauli o le gaioiga tuusao agai i luga, aofa'iga veketo O le vector e agai i luga e tuuina atu i ai se faailoga lelei, ae o le vector e agai i lalo e tuuina atu i ai se faailoga leaga.
Ua iloa e faapea:
Saosaoa muamua o le polo (vo) = 6√3 m/s (lelei auā o le itu o le saoasaoa muamua e agai i luga)
Vaitaimi va (t) = 1 sekone
Fa'avavevave ona o le kalave (g) = -10 m/s2 (leaga ona o le fa'atelevaveina o le kalave e alu ifo i lalo agai i le ogatotonu o le lalolagi)
Na fesili atu: O le maualuga o le polo pe a uma ona gaoioi mo le 1 sekone (h)
Tali:
Ua iloa o le vo, t, g ma fesili i le h o lea la o le fua fa'atatau na fa'aaogaina o le h = vo t + 1/2 gt2
h = vo t + 1/2 gt2 = (6√3)(1) + 1/2 (-10)(12) = 6√3 + (-5)(1) = 6√3 – 5 = 6(1,7) – 5 = 10,2 – 5 = 5,2 mita.
Tulaga o le polo pe a uma ona gaoioi mo le 1 sekone:
O le tulaga o le polo i le itu faalava (x) = 6 mita
O le tulaga o le polo i le itu sa'o (y) = 5,2 mita
O lea la o fa'amaopoopoga o le tulaga o le polo o le (x; y) = (6; 5,2)
2. Ua fana le pulufana i luga i le tulimanu e 30°o faalava mai se tulaga e 20 mita i luga aʻe o le eleele. O le saoasaoa muamua o le pulufana e 50 m/s. O le a le maualuga o le pulufana pe a uma ona gaoioi mo le 1 sekone? O le faatelevaveina ona o le kalave e 10 m/s2
Talanoaga
Ua iloa e faapea:
Tulimanu (θ) = 30o
Maualuga muamua o le pulu (ho) = 20 mita
Saosaoa muamua o le pulufana (vo) = 50 m/s
Vaitaimi va (t) = 1 sekone
Fa'avavevave ona o le kalave (g) = 10 m/s2
Na fesili atu: Maualuga o le pulu
Tali:
Saosaoa muamua o le pulufana i le itu fa'atulagaina:
Muamua fuafua le vaega o le saoasaoa muamua o le polo i le itu sa'o.
voy =vo sin θ = (50 m/s)(sin 30o) = (50 m/s)(0,5) = 25 m/s
Maualuga o le pulu:
O le maualuga o le pulufana e fuafuaina e fai ma fuafua o le maualuga i se gaioiga fa'atulagaina i luga.
I le foiaina o faafitauli i luga o le gaioiga faatulagaina agai i luga, o le aofaiga vector o loo faasaga i luga e tuuina atu i ai se faailoga lelei, ae o le aofaiga vector o loo faasaga i lalo e tuuina atu i ai se faailoga leaga.
Ua iloa e faapea:
Saosaoa muamua o le pulufana (vo) = 25 m/s (lelei auā o le itu o le saoasaoa muamua e agai i luga)
Vaitaimi va (t) = 1 sekone
Fa'avavevave ona o le kalave (g) = -10 m/s2 (leaga auā o le itu o le faʻatelevaveina o le kalave e agai i lalo agai i le ogatotonu o le lalolagi)
Na fesili atu: Maualuga o le pulu (h)
Tali:
Ua iloa o le vo, t, g ma fesili i le h o lea la o le fua fa'atatau na fa'aaogaina o le h = vo t + 1/2 gt2
h = vo t + 1/2 gt2 = (25)(1) + 1/2 (-10)(12) = 25 + (-5)(1) = 25 – 5 = 20 mita.
O le maualuga o le pulufana pe a uma ona gaoioi mo le 1 sekone e 20 mita i luga aʻe o le mea na fana ai le pulufana pe 40 mita i luga aʻe o le eleele.
3. O se maamora ua togi faalava i le taumatau mai le maualuga e 10 mita ma le saoasaoa muamua e 10 m/s. Fuafua le tulaga o le maamora pe a uma ona gaoioi mo le 1 sekone! Faatelevaveina ona o le kalave = 10 m/s2
Talanoaga
Ua iloa e faapea:
Maualuga muamua (h) = 10 mita
Saosaoa muamua (vo) = 10 m/s
Vaitaimi va (t) = 1 sekone
Fa'avavevave ona o le kalave (g) = 10 m/s2
Na fesili atu: Tulaga o le maamora pe a uma ona gaoioi mo le 1 sekone
Tali:
O le ala o le maamora e pei ona faaalia i le ata. Afai o le ala e parabolic e pei ona faaalia i le ata, o le tulaga o le mea i le itu tuusao e fuafuaina e pei o le fuafuaina o le maualuga i le pa'ū sa'oloto, ae o le tulaga o le mea i le itu faalava e fuafuaina e pei o le fuafuaina o le mamao i le gaioiga sa'o tutusa.
I le taimi muamua, e gaoioi le maamora i se itu faalava ina ia tutusa le saoasaoa muamua o le maamora i le itu faalava (v) maox) e 10 m/s, ae o le saoasaoa muamua o le maamora i le itu fa'atulagaina (voy) e 0 m/s.
Tulaga o maamora i le itu faalava:
Ua iloa e faapea:
O le saoasaoa o le maamora i le itu faalava (vx) = 10 m/s
I le gaioiga sa'o tutusa, e tumau le saoasaoa o le mea faitino ina ia tutusa le saoasaoa muamua o le mea faitino ma le saoasaoa o le mea faitino.
Vaitaimi va (t) = 1 sekone
Na fesili atu: Mamao o mea faitino
Tali:
O le saoasaoa e 10 mita i le sekone o lona uiga e gaoioi le maamora i le 10 mita i sekone taʻitasi. O le mamao e malaga ai le maamora pe a uma ona gaoioi mo le 1 sekone e 10 mita. O lea la, o le tulaga faalava o le maamora e 10 mita.
Tulaga o maamora i le itu sa'o:
Iloiloina e pei o gaioiga pa'ū saoloto.
Ua iloa e faapea:
Vaitaimi va (t) = 1 sekone
Fa'avavevave ona o le kalave (g) = 10 m/s2
Na fesili atu: O le maualuga o le maamora pe a uma ona gaoioi mo le 1 sekone (h)
Tali:
Tuuina atu le t, g ma fesili mo le h o lea o le fua fa'atatau na fa'aaogaina o le h = 1/2 gt2
h = 1/2 gt2 = 1/2 (10)(12) = (5)(1) = 5 mita.
A maeʻa le 1 sekone, e paʻū le maʻamora i le 5 mita. O le maualuga o le maʻamora i luga aʻe o le eleele e 10 mita – 5 mita = 5 mita.
Tulaga o le maamora pe a uma ona gaoioi mo le 1 sekone:
O le tulaga o le maamora i le itu faalava (x) = 10 mita
O le tulaga o le maamora i le itu sa'o (y) = 5 mita
O lea la, o fa'amaopoopoga o le tulaga o le ma'amora o le (x; y) = (10; 5)
[Igilisi : Foiaina o faʻafitauli o le gaioiga o mea faʻapipiʻi - fuafuaina o le tulaga o se mea faitino]