O le gaioiga parabolic po'o le gaioiga o le projectile o se ituaiga gaioiga lea e muamua tu'uina atu ai i se mea se saoasaoa muamua ona fa'atosina atoa lea o lana gaioiga e le malosi o le kalave. O le gaioiga o le projectile o se gaioiga e lua-vaega, o se tu'ufa'atasiga o gaioiga fa'alava ma fa'atulagaina, e le pei o le gaioiga sa'o po'o le pa'u sa'oloto, o se gaioiga e tasi-vaega.
Na faamatala e Galileo e mafai ona malamalama i le gaioiga parabolic e ala i le iloiloina o vaega fa'atulagaina ma fa'alava o le gaioiga eseese. E na'o le itu fa'atulagaina e galue ai le fa'atelevaveina o le kalave, ae le o le itu fa'alava. O le mea lea, o le vaega fa'alava o le gaioiga o le mea e fana e va'aia o se gaioiga laina tutusa , ma o le vaega fa'atulagaina o le gaioiga parabolic e va'aia o se pa'u'ū sa'oloto.
Faʻataʻitaʻiga o faʻafitauli
1. Fesili o le Su'ega Fa'aleatunuu 2018
O se vaalele e lele faalava i le saoasaoa e 300 m/s i le maualuga e 80 mita ma pa'ū ai se pomu (g = 10 m/s² ) . E pa'ū le pomu i le sini i se mamao faalava e …… mita.
Talanoaga
Ua iloa:
Saosaoa muamua (v o ) = 300 m/s
Maualuga (h) = 80 mita
Fa'avavevave ona o le kalave (g) = 10 m/s 2
Fesiligia: Mamao faalava (x)
Tali:
O le ala o le gaioiga parabolic e pei ona faʻaalia i le ata, o le gaioiga i le itu saʻo e auʻiliʻiliina e pei o le gaioiga o le paʻuʻū saoloto ma o le gaioiga i le itu faalava e auʻiliʻiliina e pei o le gaioiga saʻo tutusa.
O le mamao faalava e fuafuaina e faʻaaoga ai le fua faʻatatau o le gaioiga laina tutusa.
x = vt
Fa'amatalaga: x = mamao fa'alava, v = saoasaoa i le itu fa'alava, t = va o taimi
I le gaioiga sa'o tutusa, e tumau le saoasaoa o le mea faitino ina ia tutusa le saoasaoa i le itu faalava = vaega o le saoasaoa muamua i le itu faalava = saoasaoa muamua = 300 m/s.
O le vaitaimi va (t) e fuafuaina e faʻaaoga ai le fua faʻatatau o le gaioiga pa'ū saoloto , e ala i le iloiloina o le gaioiga i le itu faʻatulagaina.
h = ½ gt 2
80 = ½ (10) t 2
80 = 5 t 2
80/5 = t 2
16 = t 2
t = √16
t = 4 sekone
Mamao fa'alava:
x = vt = (300)(4) = 1200 mita
2. Fesili o le Suega Faaleatunuu 2017
O se polo e togi i le tulimanu e 30 ° e mulimuli i se ala parabolic e pei ona faaalia i le ata. O le faatelevaveina ona o le kalave e 10 m/s -2 , o lea la o le fua faatatau o le saoasaoa i tulaga A, B, ma le C e...

Talanoaga
O le saoasaoa o le polo e aofia ai le saoasaoa i le itu tuusao (v y ) ma le saoasaoa i le itu faalava (v x ).
Fuafua le v ox :
v povi = v o cos 30 o = 60 cos 30 = 60 ( 0,5 √3 ) = 30 √3 m/s
v oy = v o agasala 30 o = 60 agasala 30 = 60 (0,5) = 30 m/s
Fuafua le saoasaoa fa'atulagaina i tulaga A, B ma le C.
Saosaoa fa'atulagaina i le tulaga A:
v ty = v oy – gt = 30 – 10(1) = 30 – 10 = 20 m/s
Saosaoa fa'atulagaina i le tulaga B:
v ty = v oy – gt = 30 – 10(2) = 30 – 20 = 10 m/s
Saosaoa fa'atulagaina i le tulaga C:
v ty = v oy – gt = 30 – 10(3) = 30 – 30 = 0 m/s

