Metotia Fa'atekinolosi Fa'atekinolosi i Su'esu'ega Fa'ale-Anthropological
O le atinaʻeina o tekinolosi faʻatekinolosi numera o loʻo suia ai le auala e fegalegaleai ai tagata, fausia ai faasinomaga, ma fausia ai ni nuʻu. O avanoa faʻaagafesootai sa masani ona maua faʻafesagaʻi—e pei o maketi, fale fono a nuʻu, nofoaga tapuaʻi, poʻo lotoa—ua i ai nei mea faʻafuainumera tutusa: vaega WhatsApp, fonotaga i luga ole laiga, ala o faasalalauga faʻaagafesootai, taʻaloga i luga ole laiga, ma e oʻo lava i faʻasalalauga vitio. O nei suiga e manaʻomia ai le anthropology e faʻalauteleina ai lona lautele o suʻesuʻega. O se tasi o auala lauiloa o le digital ethnography, o se metotia e faʻatulaga ai faiga faʻaagafesootai i avanoa faʻafuainumera o ni mea e suʻesuʻeina ma o ni matāʻupu o suʻesuʻega.
O le etnografia fa'atekinolosi e lē na'o le "mata'ituina o ala o faasalalauga faaagafesootai." O se fetuunaiga lea o le agaifanua masani o etnografia—lea e faamamafaina ai le auai o le au suesue, le matauina o tagata auai, ma le faauigaina mai le vaaiga a le tagata fai—i le talaaga o le olaga e ala i tekinolosi. O le mea e suesueina e lē gata o tusitusiga po o pou, ae faapea foi sootaga, tu ma aga masani, lagona, feeseeseaiga, le faagaoioiga o le faatusa o le tagata lava ia, ma le fausaga o le fausaga e faatulaga ai aafiaga faaagafesootai.
Malamalama i le Ethnography Fa'atekinolosi: Manatu ma le Va'aiga
I se tulaga lautele, o le numera o le etnografia o se metotia suʻesuʻega agavaa e suʻesuʻeina ai le aganuʻu, faiga masani, ma uiga faʻaagafesootai e tutupu e ala i tekinolosi faʻatekinolosi. O le "Numera" iinei e aofia ai ituaiga eseese: ala o faasalalauga faʻaagafesootai, faʻavae talatalanoaga, nuʻu o fonotaga, polokalama faʻatauga, tamaoaiga o le foafoaga, fandoms, ma e oʻo lava i nofoaga faigaluega mamao. Mo le anthropology, e taua le numera o le etnografia aua e fesoasoani e tali fesili e uiga i le auala e fausia ai e tagata le "faatasi" e aunoa ma le i ai faaletino, pe faʻapefea ona suia le pule faʻaagafesootai i nuʻu i luga ole laiga, ma pe faʻapefea ona feutagaʻi faʻasinomaga e ala i talaaga, ata, faʻamatalaga, ma faʻamaumauga o faʻamaumauga.
E le gata i lea, ua fa’ateleina le le manino o tuaoi i le va o le lalolagi "i luga ole laiga" ma le lalolagi "e le o i luga ole laiga". O le tele o faiga fa’atekinolosi e feso’ota’i sa’o ma le olaga i aso faisoo: fa’atauina o mea e mana’omia, fa’atulagaina o gaioiga fa’aagafesootai, a’oa’oga, ma e o’o lava i sauniga fa’alelotu. O le mea lea, o le fa’atekinolosi fa’atekinolosi e masani ona sili atu nai lo le lau, ae su’esu’eina ona fesoota’iga i le lautele o le soifuaga fa’aagafesootai. E mafai e tagata su’esu’e ona tu’ufa’atasia ni matauga fa’atekinolosi ma fa’atalatalanoaga, asiasiga i fanua, po’o su’esu’ega o pepa e fatu ai se ata sili atu ona atoatoa.
Uiga Autū o Metotia o le Ethnography Fa'atekinolosi
E tele uiga e iloa ai le eseesega o le ethnography numera mai le ethnography masani poʻo le na o le auiliiliga o ala o faasalalauga.
Muamua, suʻesuʻega faʻavae i luga o le fausaga. E eseese tulafono, algorithm, foliga, ma aganuʻu fegalegaleai a fausaga taʻitasi. E eseese amioga a tagata i luga o le Instagram nai lo TikTok, X, Reddit, poʻo le Discord. O le mea lea, e manaʻomia e tagata suʻesuʻe ona malamalama i le "fausaga" o le fausaga: o le a le mea e vaʻaia, o le a le mea e natia, pe faʻapefea ona fautuaina anotusi, ma pe faʻapefea ona fetuʻunaʻi tagata faʻaoga i na tulafono.
Lua, o faʻamaumauga o se tulagavae numera. O fegalegaleaiga i totonu o avanoa numera e masani ona tuʻua ai faʻamaumauga: talatalanoaga, faʻamatalaga, pou, tali, ma fua faʻatatau. O lenei mea e maua ai se avanoa e suʻesuʻe atili ai faiga faʻaagafesootai, ae o loʻo i ai foʻi luʻitau taua tau amio aua o nei faʻailoga e mafai ona i ai faʻamatalaga taua.
Tolu, e mafai ona eseese le auai o le tagata suʻesuʻe. I le suʻesuʻega faʻasolopito masani, o loʻo iai le tagata suʻesuʻe o se "tagata ese" o loʻo nofo i se nuʻu faapitoa. I le suʻesuʻega faʻatekinolosi numera, e mafai ona iai le tagata suʻesuʻe o se tagata matau e le gaoioi, o se sui o le nuʻu, poʻo se tagata auai malosi—e fuafua i le mamanu o le suʻesuʻega, le maliega a le tagata auai, ma tulaga lamatia e ono tulaʻi mai.
Fa, e vave tele ona suia faiga fa'ale-nu'u. E mafai e nu'u fa'atekinolosi ona tuputupu a'e, vaeluaina, pe siitia atu i isi fa'avae i se taimi pu'upu'u. O le mea lea, e mana'omia e le au su'esu'e ona fetu'una'i ma fetu'una'i, a'o fa'atumauina pea fa'amaumauga mae'ae'a.
Laasaga o le Fa'atinoina o le Digital Ethnography
E ui e leai se faʻataʻitaʻiga masani e tasi, ae o le numera ethnography e masani ona aofia ai laʻasaga nei:
1. Fa'atulaga fesili ma filifili nofoaga fa'atekinolosi
E amata e le au suʻesuʻe i fesili manino faʻale-aganuʻu, mo se faʻataʻitaʻiga: e faʻapefea ona fausia e nuʻu o tagata fiafia i le K-pop le lotogatasi ma le faʻatulagaga faʻavae? E faʻapefea ona faʻaaogaina e faioloa laiti fefaʻatauaʻiga ola e fausia ai le faʻatuatuaga? E faʻapefea ona feutagaʻi i le faʻasinomaga faʻalelotu i totonu o vaega o le nuʻu?
O se "nofoaga" i le fa'asologa o tagata eseese e mafai ona avea ma se vaega talatalanoa e tasi, se hashtag e tasi, se fonotaga e tasi, se auala fa'alenu'u e tasi, po'o ni fa'avae eseese. O le filifilia o nofoaga e tatau ona mafaufau i le talafeagai, avanoa, ma le saogalemu.
2. Fa'afanua o tagata fai ata tifaga, tu ma aga masani, ma fa'asologa o fegalegaleaiga
E faia e le au suʻesuʻe se faʻamasaniga muamua: o ai i latou e faatinoina, o le a le fausaga o matafaioi (pule, faʻatonu, sui auai o loʻo iai, sui auai fou), o a tu ma aga masani e faʻaaoga, ma le taimi e sili ona maualuga ai le gaioiga. O lenei faʻafanua e fesoasoani i le au suʻesuʻe e malamalama i le talaʻaga aʻo leʻi faia ni faʻaiʻuga e uiga i le uiga o se mea na tupu poʻo se pou e tasi.
3. Mata'ituina e le au auai ma fa'amatalaga i le fanua
O le mata'ituina fa'atekonolosi i se tulaga fa'atekinolosi e mafai ona aofia ai le auai i talanoaga, mulimuli i fa'asalalauga tuusa'o, auai i fa'amoemoega fa'atekinolosi, pe na'o le mata'ituina o le tafe o talanoaga. E masani ona faia e le au su'esu'e ni fa'amatalaga e fa'amaumau ai taimi taua, feeseesea'iga, tala malie i totonu, suiga o gagana, fa'ailoga, ma mafaufauga o le tagata su'esu'e lava ia.
4. Faatalanoaga ma le auala e fa'atino ai le tele o nofoaga
Mo le fa'alauteleina o le malamalama, e mafai e le au su'esu'e ona faia ni fa'atalanoaga i luga o le initaneti (e ala i talanoaga po'o vitio telefoni) ma tagata o le nu'u. O lenei auala e fesoasoani e tali fesili e uiga i uuna'iga, lagona, ma fa'auigaga e le o taimi uma e iloa mai fa'amaumauga fa'atekinolosi. O le tele o su'esu'ega e tu'ufa'atasia ai fo'i le fa'amaumauga fa'atekinolosi fa'atekinolosi ma matauga e le o tuusa'o i luga o le initaneti, aua o faiga i luga o le lau e masani ona feso'ota'i ma tulaga tau tamaoaiga ma agafesootai, aiga, ma galuega.
5. Su'esu'ega, fa'amatalaga, ma le fa'amaoniga
O le auiliiliga e fa'amatala: e fa'amatala e le au su'esu'e ni mamanu fa'aagafesootai ma uiga mai fa'amaumauga ua aoina. Ina ia mautinoa le sa'o, e mafai e le au su'esu'e ona fa'atusatusa (fa'atusatusa punaoa o fa'amaumauga), siaki e le au auai (fa'amaonia sailiiliga ma i latou o lo'o auai), pe fa'atusatusa ni gaioiga i luga o fa'avae eseese.
Amioga Fa'atino mo Suesuega i le Ethnography Fa'atekinolosi
O mataupu tau amio e taua tele i le su'esu'ega fa'atekinolosi numera. E ui o le tele o fa'amaumauga e "fa'alaua'itele," ae e le fa'apea ai e mafai ona fa'aaogaina e aunoa ma se mafaufau i ai. E mana'omia e le au su'esu'e ona mafaufau i ni mea se tele: pe malamalama tagata auai o lo'o i ai le avanoa e mata'ituina? E i ai se lamatiaga o le fa'aleagaina, fa'asauā, po'o ni a'afiaga fa'aagafesootai pe afai e fa'asalalauina ni vaega? Pe o vaivai le vaega o lo'o fesiligia (e pei o tagata laiti, nu'u tapunia, tagata ua a'afia i sauaga, po'o tagata faigaluega le aloaia)?
O mataupu faavae tāua e aofia ai le maliega ua fa'amalamalamaina, puipuiga o fa'asinomaga (fa'alilolilo), teuina saogalemu o fa'amaumauga, ma le manino e uiga i le matafaioi a le tagata su'esu'e. I nisi tulaga, atonu e mana'omia e tagata su'esu'e ona suia upusii, fa'alilolilo fa'amatalaga, pe sailia se fa'atagaga fa'apitoa a'o le'i fa'aalia ni ata o le komepiuta. E aofia ai fo'i i amioga mama le mafaufau i le tulaga o le tagata su'esu'e: pe o lo latou i ai e suia ai le fa'agasologa o le alalafaga, ma le auala latou te pulea ai fegalegaleaiga fa'apulea.
Lelei ma Tapula'a o le Digital Ethnography
E ofoina atu e le fa'amaumauga fa'atekinolosi numera ni fa'amanuiaga taua: avanoa e feiloa'i ai ma nu'u i itulagi eseese, tele o fa'ailoga o fegalegaleaiga, ma le mafai ona matauina faiga fa'aagafesootai e le o taimi uma e aliali mai i fa'atalanoaga aloa'ia. E taua fo'i lenei metotia mo le su'esu'eina o mea o lo'o tutupu i aso nei e pei o le aganu'u fa'atosina, faiga fa'apolokiki o hashtag, le tamaoaiga o le gig, ma sauniga fa'apitoa.
Peita’i, e iai ni tapula’a e mana’omia ona iloa. Muamua, e ono leiloa e le au su’esu’e ni fa’amatalaga e le o ni upu, tulaga fa’aletino, ma mafutaga i fafo atu o le fa’avae. Lua, e mafai e algorithms o le fa’avae ona fa’aosofia mea e va’aia e le au su’esu’e, o lea la e le o atoatoa le tulaga e le fa’aitu’au ai le "mea moni" ua matauina. Tolu, e masani ona iai ni vaega tumaoti o nu’u fa’atekinolosi—mo se fa’ata’ita’iga, talanoaga i DM—e faigata ona maua e aunoa ma se maliega. Fa, e mafai ona tele naua le tele o fa’amaumauga, e mana’omia ai le au su’esu’e e filifili ma fa’atulaga lelei ina ia mautinoa o lo’o tumau pea le loloto o le au’ili’iliga, nai lo le na’o le fa’amatalaina.
Fa'ato'a
O le ethnography numera e faʻalauteleina ai vaʻaiga faʻale-tagata e malamalama ai i le soifuaga o tagata ua fesoʻotaʻi faʻatasi ma tekinolosi. I le tuʻufaʻatasia o le mataʻituina o tagata auai, faʻatalatalanoaga, mafaufauga loloto, ma le gauai atu i amioga mama, o le ethnography numera e mafai ai e tagata suʻesuʻe ona puʻeina le faʻagasologa o aganuʻu faʻaonaponei: le auala e fausia ai le uiga e ala i pou, le auala e fausia ai nuʻu e ala i algorithms, ma le auala e feutanaʻi ai faasinomaga i avanoa e faitele ma patino i le taimi e tasi. I le lotolotoi o suiga vave o le sosaiete, o le ethnography numera e le na o se filifiliga faʻavae, ae o se mea e manaʻomia mo se malamalamaga sili atu ona atoatoa o tagata i le vaitaimi numera.