O le manatu o le pule ma le faʻatulafonoina i le antropology faʻapolokiki

O le Manatu o le Pule ma le Tulafono Fa'aletulafono i le Anthropology Fa'apolokiki

Pendahuluan

I le anthropology faapolokiki, o manatu o le pule ma le faatulafonoina o ni vaega taua se lua e faamamafaina ai le faagaoioiga o le pule, faatosinaga, ma le usiusitai i sosaiete faaletagata. O le anthropology faapolokiki, i le avea ai ma se lala o le anthropology lautele, e saili e malamalama i le auala e fausia ai, faagaoioia, ma suia ai faalapotopotoga ma fausaga o le pule i tulaga faaleaganuu ma agafesootai eseese. O lenei tusiga o le a otootoina ai manatu o le pule ma le faatulafonoina i le anthropology faapolokiki, ma faamamafaina ai o latou faauigaga, aʻoaʻoga, ma faaaogaina i tulaga eseese o sosaiete.

Pulega: Faʻamatalaga ma le Talaʻaga

O le pule e faasino i le gafatia o se tagata po o se faalapotopotoga e faatonu pe faatosina ai isi. Na faauigaina e Weber (1922) le pule o le “avanoa e usitaia ai poloaiga o se mataupu faapitoa e se vaega ua tuuina atu.” I le tulaga o le aganuʻu faapolokiki, e le gata ina vaaia le pule o le pule aloaia lea e umia e taitai o le malo, ae aofia ai foi ituaiga o pule ua aloaia i fausaga eseese faaleagafesootai ma faaleaganuu.

E tolu ituaiga o pulega na faailoa mai e Weber:

1. Pule Fa'aleaganuu: O lenei ituaiga o pule e fa'avae i luga o talitonuga ma faiga fa'aleaganuu ua leva ona iai i totonu o se sosaiete. O ta'ita'i e umia le pule fa'aleaganuu e masani ona iloa e ala i talatuu po'o agaifanua ua fa'atuina. Mo se fa'ata'ita'iga, o matai o ituaiga i totonu o nu'u moni e umia le pule e fa'avae i luga o agaifanua ua leva ona iai.

2. Pule Fa'a-Karismatika: O lenei pule e atiina ae mai le malosi fa'a-maneta o le ta'ita'i ma le mafai ona musuia ma fa'agaoioia soo. O fa'ata'ita'iga o le pule fa'a-karismatika e mafai ona va'aia i tagata fouvale po'o tagata fa'alelotu o lo'o fa'atosinaina o latou soo e ala i lo latou malosi fa'aletagata ma le va'aiga mamao.

FAITAU FOI  Su'esu'ega o tagata i le gataifale ma aganu'u fa'ale-aganu'u i le talafatai

3. Pule fa'aletulafono ma le mafaufau: O lenei ituaiga pule e fa'avae i luga o se faiga o tulafono ma tulafono fa'apulega ua aloaia. O ta'ita'i ma ali'i ofisa o lo'o i ai le pule fa'aletulafono ma le mafaufau e fa'atinoina lo latou pule e fa'avae i luga o mataupu fa'avae ua uma ona taliaina e le sosaiete e ala i le tulafono lelei.

Tulaga Fa'atulafonoina: Fa'amatalaga ma le Tala'aga

O le fa'atulafonoina o se manatu e feso'ota'i vavalalata ma le pule. O le iloaina ma le taliaina e tagata o le pule a se tagata po'o se fa'alapotopotoga. O le fa'atulafonoina e maua ai le fa'avae tau amio ma tulafono mo le pulega e galue lelei ai.

I le manatu o Weber, o ituaiga eseese o pule e maua ai le faʻamaoniga i auala eseese. O le pule masani e faʻavae i le faʻamaoniga e mafua mai i tū ma agaifanua, o le pule faʻaaliali e maua ai le faʻamaoniga mai le matagofie ma le faʻaonaponei o le taʻitaʻi, ma o le pule faʻaletulafono ma le mafaufau e faʻavae lona faʻamaoniga i tulafono ma tulafono aloaia.

O isi aʻoaʻoga i le anthropology faʻapolokiki e faʻamamafaina ai vaega lautele o le faʻamaoniaina. Mo se faʻataʻitaʻiga, na fautuaina e Gramsci le manatu o le "pulega," lea e faʻasino i le auala e ausia ai le pule ma le pulea e le gata i le faʻasauā poʻo le taufaʻamataʻu ae faʻapea foʻi i le maliliega ma le faatosinaga faʻaleaganuu. E ala i le pule, o talitonuga faʻapitoa e fausia ma faʻatumauina le faʻamaoniaina e ala i le faʻatulagaina o le malamalama o le lautele.

Tulaga Aloaia i le Faatinoga: Mataupu Fa'aletagata

Ina ia malamalama i le auala e galue ai le pule ma le faʻatulafonoina i tulaga eseese, seʻi o tatou mafaufau i nisi o mataupu faʻale-aganuʻu:

FAITAU FOI  Anthropology faafoma'i ma vaila'au fa'a-foma'i eseese

1. Tagata Moni

I le tele o nuʻu moni, e masani ona faʻalagolago le pule i le faʻamaoniaina e maua mai i tū ma agaifanua. Mo se faʻataʻitaʻiga, i nisi o nuʻu moni i Papua, o se aliʻi o le ituaiga poʻo se "tagata tele" e manatu o loʻo i ai le pule faʻaleaganuu ona latou te mautofi i le tulaga e ala i le gafa poʻo le faʻaaloalo i lo latou poto ma le aoga i le foʻia o feeseeseaiga. O lo latou faʻamaoniaina e faʻavae i lo latou gafatia e tausia tū ma agaifanua ma le paleni i totonu o le nuʻu.

2. Taitai Fa'a-Karismatika

E tele fa'alapotopotoga fa'apolokiki i aso nei ma fa'asolopito ua i ai ni ta'ita'i na maua ma fa'atumauina le pule e ala i le fa'a'ole'ole faaletagata lava ia. O fa'ata'ita'iga e aofia ai Nelson Mandela i Aferika i Saute ma Mahatma Gandhi i Initia. Na maua e Mandela le fa'aaloalogia e ala i lana va'aiga i le autasi o le atunu'u ma lana taua fa'asaga i le fa'ailogalanu, a'o Gandhi na maua le fa'aaloalogia e ala i lona tomai musuia e ta'ita'ia ai le fa'agaioiga tuto'atasi e ala i auala e le fa'asauā. Ua manino mai iinei o le fa'a'ole'ole fa'a'ole'ole e fuafua i le mafai e se tagata ona fa'atosina ma musuia le to'atele.

3. Malo Fa'aonaponei

I le tulaga faʻaonaponei, o le pule faʻatulafonoina e masani ona faʻavae i luga o se faiga faʻaletulafono faʻapitoa. O malo Temokalasi, mo se faʻataʻitaʻiga, e faʻavae lo latou faʻatulafonoina i luga o se faiga palota ua lauiloa lautele. O tulafono ma faʻavae e avea ma faʻavae autu e faʻatino ai le pule. O le faʻatuatuaga a le lautele i le manino ma le tali atu o taʻitaʻi e taua tele i le faʻatumauina o le faʻatulafonoina i ia faiga.

FAITAU FOI  Su'esu'ega fa'aletagata i le mataupu o le fa'ailoga tagata i itupa

Fa'afitauli o le Tulaga Aloaia

Ae ui i lea, e lē o pulega uma e manatu i ai o se pulega aloaia e le sosaiete o loʻo pulea. E tupu se faʻalavelave faʻaletulafono pe a fesiligia pe teena e le sosaiete le iai o le pulega. Mo se faʻataʻitaʻiga, i le taimi o le pulega faʻasauā poʻo lalo o se pulega faʻapiʻopiʻo, e mafai e le pulega ona leiloa le pulega aloaia ma feagai ai ma teteega tetele poʻo le fouvalega.

O se faʻataʻitaʻiga o le anthropology faʻapolokiki o le Bolivarian Revolution i Venesuela, na taitaia e Hugo Chávez. Na faia e Chávez se ituaiga o pulega na manatu le toʻatele o tagata Venesuela e talafeagai ona o ana upu faʻasaga i le pulega faʻa-imperialisi ma le lagolagoina o tagata. Peitaʻi, i le aluga o taimi, o faʻalavelave tau tamaoaiga ma faiga faʻasauā na mafua ai se faʻalavelave faʻaletulafono, ma mafua ai ona fesiligia e le tele o vaega o le sosaiete le pule a lana pulega.

Fa'ato'a

I le anthropology faapolokiki, o le malamalama i manatu o le pule ma le faatulafonoina e fesoasoani ia i tatou e malamalama ai i le auala e faagaoioi ai le pule i faiga eseese faaleagafesootai ma aganuu. E mafai e le pule ona i ai ni ituaiga eseese, e aofia ai faiga masani, faiga fa'a-charismatic, po'o le mafaufau-faaletulafono. I le taimi nei, o le faatulafonoina e maua ai e le pule se faavae tau amio ma faaleagafesootai mo le taliaina ma le faatinoina.

E ala i suʻesuʻega eseese, e mafai ona tatou vaʻaia pe faʻapefea ona faʻatulagaina ma faʻatinoina le pule ma le faʻamaoniaina i totonu o tulaga faʻaleaganuu ma faʻasolopito tulaga ese. O nei suʻesuʻega e le gata ina aoga mo le malamalama i isi sosaiete ae maua ai foʻi se vaʻaiga taua mo le suʻesuʻeina o faiga faʻapolokiki ma agafesootai o loʻo siomia ai i tatou i aso nei. O le mea lea, o le pule ma le faʻamaoniaina o ni manatu feliuaʻi, e fetuʻunaʻi ma suia pea aʻo faʻagasolo le alualu i luma o sosaiete o tagata.

Taofi faamatalaga